૬. એસુકારીસુત્તં

૪૩૬. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. અથ ખો એસુકારી બ્રાહ્મણો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો એસુકારી બ્રાહ્મણો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘બ્રાહ્મણા, ભો ગોતમ, ચતસ્સો પારિચરિયા પઞ્ઞપેન્તિ – બ્રાહ્મણસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ, ખત્તિયસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ, વેસ્સસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ, સુદ્દસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ. તત્રિદં, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા બ્રાહ્મણસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ – ‘બ્રાહ્મણો વા બ્રાહ્મણં પરિચરેય્ય, ખત્તિયો વા બ્રાહ્મણં પરિચરેય્ય, વેસ્સો વા બ્રાહ્મણં પરિચરેય્ય, સુદ્દો વા બ્રાહ્મણં પરિચરેય્યા’તિ. ઇદં ખો, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા બ્રાહ્મણસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ. તત્રિદં, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા ખત્તિયસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ – ‘ખત્તિયો વા ખત્તિયં પરિચરેય્ય, વેસ્સો વા ખત્તિયં પરિચરેય્ય, સુદ્દો વા ખત્તિયં પરિચરેય્યા’તિ. ઇદં ખો, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા ખત્તિયસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ. તત્રિદં, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા વેસ્સસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ – ‘વેસ્સો વા વેસ્સં પરિચરેય્ય, સુદ્દો વા વેસ્સં પરિચરેય્યા’તિ. ઇદં ખો, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા વેસ્સસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ. તત્રિદં, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા સુદ્દસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ – ‘સુદ્દોવ સુદ્દં પરિચરેય્ય. કો પનઞ્ઞો સુદ્દં પરિચરિસ્સતી’તિ? ઇદં ખો, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા સુદ્દસ્સ પારિચરિયં પઞ્ઞપેન્તિ. બ્રાહ્મણા, ભો ગોતમ, ઇમા ચતસ્સો પારિચરિયા પઞ્ઞપેન્તિ. ઇધ ભવં ગોતમો કિમાહા’’તિ?

૪૩૭. ‘‘કિં પન, બ્રાહ્મણ, સબ્બો લોકો બ્રાહ્મણાનં એતદબ્ભનુજાનાતિ – ‘ઇમા ચતસ્સો પારિચરિયા પઞ્ઞપેન્તૂ’’’તિ [પઞ્ઞપેન્તીતિ (સી. ક.)]? ‘‘નો હિદં, ભો ગોતમ’’. ‘‘સેય્યથાપિ, બ્રાહ્મણ, પુરિસો દલિદ્દો [દળિદ્દો (સી. સ્યા. કં. પી.)] અસ્સકો અનાળ્હિયો. તસ્સ અકામસ્સ બિલં ઓલગ્ગેય્યું – ‘ઇદં તે, અમ્ભો પુરિસ, મંસં ખાદિતબ્બં, મૂલઞ્ચ અનુપ્પદાતબ્બ’ન્તિ. એવમેવ ખો, બ્રાહ્મણ, બ્રાહ્મણા અપ્પટિઞ્ઞાય તેસં સમણબ્રાહ્મણાનં, અથ ચ પનિમા ચતસ્સો પારિચરિયા પઞ્ઞપેન્તિ. નાહં, બ્રાહ્મણ, ‘સબ્બં પરિચરિતબ્બ’ન્તિ વદામિ; નાહં, બ્રાહ્મણ, ‘સબ્બં ન પરિચરિતબ્બ’ન્તિ વદામિ. યં હિસ્સ, બ્રાહ્મણ, પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ પાપિયો અસ્સ ન સેય્યો, નાહં તં ‘પરિચરિતબ્બ’ન્તિ વદામિ; યઞ્ચ ખ્વાસ્સ, બ્રાહ્મણ, પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ સેય્યો અસ્સ ન પાપિયો તમહં ‘પરિચરિતબ્બ’ન્તિ વદામિ. ખત્તિયં ચેપિ, બ્રાહ્મણ, એવં પુચ્છેય્યું – ‘યં વા તે પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ પાપિયો અસ્સ ન સેય્યો, યં વા તે પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ સેય્યો અસ્સ ન પાપિયો; કમેત્થ પરિચરેય્યાસી’તિ, ખત્તિયોપિ હિ, બ્રાહ્મણ, સમ્મા બ્યાકરમાનો એવં બ્યાકરેય્ય – ‘યઞ્હિ મે પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ પાપિયો અસ્સ ન સેય્યો, નાહં તં પરિચરેય્યં; યઞ્ચ ખો મે પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ સેય્યો અસ્સ ન પાપિયો તમહં પરિચરેય્ય’ન્તિ. બ્રાહ્મણં ચેપિ, બ્રાહ્મણ…પે… વેસ્સં ચેપિ, બ્રાહ્મણ…પે… સુદ્દં ચેપિ, બ્રાહ્મણ, એવં પુચ્છેય્યું – ‘યં વા તે પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ પાપિયો અસ્સ ન સેય્યો, યં વા તે પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ સેય્યો અસ્સ ન પાપિયો; કમેત્થ પરિચરેય્યાસી’તિ, સુદ્દોપિ હિ, બ્રાહ્મણ, સમ્મા બ્યાકરમાનો એવં બ્યાકરેય્ય – ‘યઞ્હિ મે પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ પાપિયો અસ્સ ન સેય્યો, નાહં તં પરિચરેય્યં; યઞ્ચ ખો મે પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ સેય્યો અસ્સ ન પાપિયો તમહં પરિચરેય્ય’ન્તિ. નાહં, બ્રાહ્મણ, ‘ઉચ્ચાકુલીનતા સેય્યંસો’તિ વદામિ, ન પનાહં, બ્રાહ્મણ, ‘ઉચ્ચાકુલીનતા પાપિયંસો’તિ વદામિ; નાહં, બ્રાહ્મણ, ‘ઉળારવણ્ણતા સેય્યંસો’તિ વદામિ, ન પનાહં, બ્રાહ્મણ, ‘ઉળારવણ્ણતા પાપિયંસો’તિ વદામિ; નાહં, બ્રાહ્મણ, ‘ઉળારભોગતા સેય્યંસો’તિ વદામિ, ન પનાહં, બ્રાહ્મણ, ‘ઉળારભોગતા પાપિયંસો’તિ વદામિ.

૪૩૮. ‘‘ઉચ્ચાકુલીનોપિ હિ, બ્રાહ્મણ, ઇધેકચ્ચો પાણાતિપાતી હોતિ, અદિન્નાદાયી હોતિ, કામેસુમિચ્છાચારી હોતિ, મુસાવાદી હોતિ, પિસુણાવાચો હોતિ, ફરુસાવાચો હોતિ, સમ્ફપ્પલાપી હોતિ, અભિજ્ઝાલુ હોતિ, બ્યાપન્નચિત્તો હોતિ, મિચ્છાદિટ્ઠિ હોતિ. તસ્મા ‘ન ઉચ્ચાકુલીનતા સેય્યંસો’તિ વદામિ. ઉચ્ચાકુલીનોપિ હિ, બ્રાહ્મણ, ઇધેકચ્ચો પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ, અદિન્નાદાના પટિવિરતો હોતિ, કામેસુમિચ્છાચારા પટિવિરતો હોતિ, મુસાવાદા પટિવિરતો હોતિ, પિસુણાય વાચાય પટિવિરતો હોતિ, ફરુસાય વાચાય પટિવિરતો હોતિ, સમ્ફપ્પલાપા પટિવિરતો હોતિ, અનભિજ્ઝાલુ હોતિ, અબ્યાપન્નચિત્તો હોતિ, સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ. તસ્મા ‘ન ઉચ્ચાકુલીનતા પાપિયંસો’તિ વદામિ.

૪૩૯. ‘‘ઉળારવણ્ણોપિ હિ, બ્રાહ્મણ…પે… ઉળારભોગોપિ હિ, બ્રાહ્મણ, ઇધેકચ્ચો પાણાતિપાતી હોતિ…પે… મિચ્છાદિટ્ઠિ હોતિ. તસ્મા ‘ન ઉળારભોગતા સેય્યંસો’તિ વદામિ. ઉળારભોગોપિ હિ, બ્રાહ્મણ, ઇધેકચ્ચો પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ…પે… સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ. તસ્મા ‘ન ઉળારભોગતા પાપિયંસો’તિ વદામિ. નાહં, બ્રાહ્મણ, ‘સબ્બં પરિચરિતબ્બ’ન્તિ વદામિ, ન પનાહં, બ્રાહ્મણ, ‘સબ્બં ન પરિચરિતબ્બ’ન્તિ વદામિ. યં હિસ્સ, બ્રાહ્મણ, પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ સદ્ધા વડ્ઢતિ, સીલં વડ્ઢતિ, સુતં વડ્ઢતિ, ચાગો વડ્ઢતિ, પઞ્ઞા વડ્ઢતિ, તમહં ‘પરિચરિતબ્બ’ન્તિ (વદામિ. યં હિસ્સ, બ્રાહ્મણ, પરિચરતો પારિચરિયાહેતુ ન સદ્ધા વડ્ઢતિ, ન સીલં વડ્ઢતિ, ન સુતં વડ્ઢતિ, ન ચાગો વડ્ઢતિ, ન પઞ્ઞા વડ્ઢતિ, નાહં તં ‘પરિચરિતબ્બ’ન્તિ) [( ) એત્થન્તરે પાઠો સી. સ્યા. કં. પી. પોત્થકેસુ નત્થિ] વદામી’’તિ.

૪૪૦. એવં વુત્તે, એસુકારી બ્રાહ્મણો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘બ્રાહ્મણા, ભો ગોતમ, ચત્તારિ ધનાનિ પઞ્ઞપેન્તિ – બ્રાહ્મણસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ, ખત્તિયસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ, વેસ્સસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ, સુદ્દસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ. તત્રિદં, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા બ્રાહ્મણસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ ભિક્ખાચરિયં; ભિક્ખાચરિયઞ્ચ પન બ્રાહ્મણો સન્ધનં અતિમઞ્ઞમાનો અકિચ્ચકારી હોતિ ગોપોવ અદિન્નં આદિયમાનોતિ. ઇદં ખો, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા બ્રાહ્મણસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ. તત્રિદં, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા ખત્તિયસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ ધનુકલાપં; ધનુકલાપઞ્ચ પન ખત્તિયો સન્ધનં અતિમઞ્ઞમાનો અકિચ્ચકારી હોતિ ગોપોવ અદિન્નં આદિયમાનોતિ. ઇદં ખો, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા ખત્તિયસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ. તત્રિદં, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા વેસ્સસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ કસિગોરક્ખં; કસિગોરક્ખઞ્ચ પન વેસ્સો સન્ધનં અતિમઞ્ઞમાનો અકિચ્ચકારી હોતિ ગોપોવ અદિન્નં આદિયમાનોતિ. ઇદં ખો, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા વેસ્સસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ. તત્રિદં, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા સુદ્દસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ અસિતબ્યાભઙ્ગિં; અસિતબ્યાભઙ્ગિઞ્ચ પન સુદ્દો સન્ધનં અતિમઞ્ઞમાનો અકિચ્ચકારી હોતિ ગોપોવ અદિન્નં આદિયમાનોતિ. ઇદં ખો, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા સુદ્દસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેન્તિ. બ્રાહ્મણા, ભો ગોતમ, ઇમાનિ ચત્તારિ ધનાનિ પઞ્ઞપેન્તિ. ઇધ ભવં ગોતમો કિમાહા’’તિ?

૪૪૧. ‘‘કિં પન, બ્રાહ્મણ, સબ્બો લોકો બ્રાહ્મણાનં એતદબ્ભનુજાનાતિ – ‘ઇમાનિ ચત્તારિ ધનાનિ પઞ્ઞપેન્તૂ’’’તિ? ‘‘નો હિદં, ભો ગોતમ’’. ‘‘સેય્યથાપિ, બ્રાહ્મણ, પુરિસો દલિદ્દો અસ્સકો અનાળ્હિયો. તસ્સ અકામસ્સ બિલં ઓલગ્ગેય્યું – ‘ઇદં તે, અમ્ભો પુરિસ, મંસં ખાદિતબ્બં, મૂલઞ્ચ અનુપ્પદાતબ્બ’ન્તિ. એવમેવ ખો, બ્રાહ્મણ, બ્રાહ્મણા અપ્પટિઞ્ઞાય તેસં સમણબ્રાહ્મણાનં, અથ ચ પનિમાનિ ચત્તારિ ધનાનિ પઞ્ઞપેન્તિ. અરિયં ખો અહં, બ્રાહ્મણ, લોકુત્તરં ધમ્મં પુરિસસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેમિ. પોરાણં ખો પનસ્સ માતાપેત્તિકં કુલવંસં અનુસ્સરતો યત્થ યત્થેવ અત્તભાવસ્સ અભિનિબ્બત્તિ હોતિ તેન તેનેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ. ખત્તિયકુલે ચે અત્તભાવસ્સ અભિનિબ્બત્તિ હોતિ ‘ખત્તિયો’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ; બ્રાહ્મણકુલે ચે અત્તભાવસ્સ અભિનિબ્બત્તિ હોતિ ‘બ્રાહ્મણો’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ; વેસ્સકુલે ચે અત્તભાવસ્સ અભિનિબ્બત્તિ હોતિ ‘વેસ્સો’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ; સુદ્દકુલે ચે અત્તભાવસ્સ અભિનિબ્બત્તિ હોતિ ‘સુદ્દો’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ. સેય્યથાપિ, બ્રાહ્મણ, યંયદેવ પચ્ચયં પટિચ્ચ અગ્ગિ જલતિ તેન તેનેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ. કટ્ઠઞ્ચે પટિચ્ચ અગ્ગિ જલતિ ‘કટ્ઠગ્ગિ’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ; સકલિકઞ્ચે પટિચ્ચ અગ્ગિ જલતિ ‘સકલિકગ્ગિ’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ; તિણઞ્ચે પટિચ્ચ અગ્ગિ જલતિ ‘તિણગ્ગિ’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ; ગોમયઞ્ચે પટિચ્ચ અગ્ગિ જલતિ ‘ગોમયગ્ગિ’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ. એવમેવ ખો અહં, બ્રાહ્મણ, અરિયં લોકુત્તરં ધમ્મં પુરિસસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેમિ. પોરાણં ખો પનસ્સ માતાપેત્તિકં કુલવંસં અનુસ્સરતો યત્થ યત્થેવ અત્તભાવસ્સ અભિનિબ્બત્તિ હોતિ તેન તેનેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ.

‘‘ખત્તિયકુલે ચે અત્તભાવસ્સ અભિનિબ્બત્તિ હોતિ ‘ખત્તિયો’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ; બ્રાહ્મણકુલે ચે અત્તભાવસ્સ અભિનિબ્બત્તિ હોતિ ‘બ્રાહ્મણો’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ; વેસ્સકુલે ચે અત્તભાવસ્સ અભિનિબ્બત્તિ હોતિ ‘વેસ્સો’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ; સુદ્દકુલે ચે અત્તભાવસ્સ અભિનિબ્બત્તિ હોતિ ‘સુદ્દો’ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ.

‘‘ખત્તિયકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ, અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ, સો ચ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં આગમ્મ પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ, અદિન્નાદાના પટિવિરતો હોતિ, અબ્રહ્મચરિયા પટિવિરતો હોતિ, મુસાવાદા પટિવિરતો હોતિ, પિસુણાય વાચાય પટિવિરતો હોતિ, ફરુસાય વાચાય પટિવિરતો હોતિ, સમ્ફપ્પલાપા પટિવિરતો હોતિ, અનભિજ્ઝાલુ હોતિ, અબ્યાપન્નચિત્તો હોતિ, સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, આરાધકો હોતિ ઞાયં ધમ્મં કુસલં.

‘‘બ્રાહ્મણકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ, અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ, સો ચ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં આગમ્મ પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ…પે… સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, આરાધકો હોતિ ઞાયં ધમ્મં કુસલં.

‘‘વેસ્સકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ, અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ, સો ચ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં આગમ્મ પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ…પે… સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, આરાધકો હોતિ ઞાયં ધમ્મં કુસલં.

‘‘સુદ્દકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ, અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ, સો ચ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં આગમ્મ પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ…પે… સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, આરાધકો હોતિ ઞાયં ધમ્મં કુસલં.

૪૪૨. ‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, બ્રાહ્મણ, બ્રાહ્મણોવ નુ ખો પહોતિ અસ્મિં પદેસે અવેરં અબ્યાબજ્ઝં મેત્તચિત્તં ભાવેતું, નો ખત્તિયો નો વેસ્સો નો સુદ્દો’’તિ? ‘‘નો હિદં, ભો ગોતમ. ખત્તિયોપિ હિ, ભો ગોતમ, પહોતિ અસ્મિં પદેસે અવેરં અબ્યાબજ્ઝં મેત્તચિત્તં ભાવેતું; બ્રાહ્મણોપિ હિ, ભો ગોતમ… વેસ્સોપિ હિ, ભો ગોતમ… સુદ્દોપિ હિ, ભો ગોતમ… સબ્બેપિ હિ, ભો ગોતમ, ચત્તારો વણ્ણા પહોન્તિ અસ્મિં પદેસે અવેરં અબ્યાબજ્ઝં મેત્તચિત્તં ભાવેતુ’’ન્તિ. ‘‘એવમેવ ખો, બ્રાહ્મણ, ખત્તિયકુલા ચેપિ અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ, સો ચ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં આગમ્મ પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ…પે… સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, આરાધકો હોતિ ઞાયં ધમ્મં કુસલં.

‘‘બ્રાહ્મણકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ… વેસ્સકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ… સુદ્દકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ, અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ, સો ચ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં આગમ્મ પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ…પે… સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, આરાધકો હોતિ ઞાયં ધમ્મં કુસલં.

૪૪૩. ‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, બ્રાહ્મણ, બ્રાહ્મણોવ નુ ખો પહોતિ સોત્તિસિનાનિં આદાય નદિં ગન્ત્વા રજોજલ્લં પવાહેતું, નો ખત્તિયો નો વેસ્સો નો સુદ્દો’’તિ? ‘‘નો હિદં, ભો ગોતમ. ખત્તિયોપિ હિ, ભો ગોતમ, પહોતિ સોત્તિસિનાનિં આદાય નદિં ગન્ત્વા રજોજલ્લં પવાહેતું; બ્રાહ્મણોપિ હિ, ભો ગોતમ… વેસ્સોપિ હિ, ભો ગોતમ … સુદ્દોપિ હિ, ભો ગોતમ… સબ્બેપિ હિ, ભો ગોતમ, ચત્તારો વણ્ણા પહોન્તિ સોત્તિસિનાનિં આદાય નદિં ગન્ત્વા રજોજલ્લં પવાહેતુ’’ન્તિ. ‘‘એવમેવ ખો, બ્રાહ્મણ, ખત્તિયકુલા ચેપિ અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ, સો ચ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં આગમ્મ પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ…પે… સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, આરાધકો હોતિ ઞાયં ધમ્મં કુસલં.

‘‘બ્રાહ્મણકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ… વેસ્સકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ… સુદ્દકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ, અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ, સો ચ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં આગમ્મ પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ…પે… સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, આરાધકો હોતિ ઞાયં ધમ્મં કુસલં.

૪૪૪. ‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, બ્રાહ્મણ, ઇધ રાજા ખત્તિયો મુદ્ધાવસિત્તો નાનાજચ્ચાનં પુરિસાનં પુરિસસતં સન્નિપાતેય્ય – ‘આયન્તુ ભોન્તો યે તત્થ ખત્તિયકુલા બ્રાહ્મણકુલા રાજઞ્ઞકુલા ઉપ્પન્ના સાકસ્સ વા સાલસ્સ વા સલળસ્સ વા ચન્દનસ્સ વા પદુમકસ્સ વા ઉત્તરારણિં આદાય અગ્ગિં અભિનિબ્બત્તેન્તુ, તેજો પાતુકરોન્તુ; આયન્તુ પન ભોન્તો યે તત્થ ચણ્ડાલકુલા નેસાદકુલા વેનકુલા રથકારકુલા પુક્કુસકુલા ઉપ્પન્ના સાપાનદોણિયા વા સૂકરદોણિયા વા રજકદોણિયા વા એરણ્ડકટ્ઠસ્સ વા ઉત્તરારણિં આદાય અગ્ગિં અભિનિબ્બત્તેન્તુ, તેજો પાતુકરોન્તૂ’’’તિ?

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, બ્રાહ્મણ, યો એવં નુ ખો સો ખત્તિયકુલા બ્રાહ્મણકુલા રાજઞ્ઞકુલા ઉપ્પન્નેહિ સાકસ્સ વા સાલસ્સ વા સલળસ્સ વા ચન્દનસ્સ વા પદુમકસ્સ વા ઉત્તરારણિં આદાય અગ્ગિ અભિનિબ્બત્તો તેજો પાતુકતો સો એવ નુ ખ્વાસ્સ અગ્ગિ અચ્ચિમા ચેવ વણ્ણવા ચ પભસ્સરો ચ તેન ચ સક્કા અગ્ગિના અગ્ગિકરણીયં કાતું; યો પન સો ચણ્ડાલકુલા નેસાદકુલા વેનકુલા રથકારકુલા પુક્કુસકુલા ઉપ્પન્નેહિ સાપાનદોણિયા વા સૂકરદોણિયા વા રજકદોણિયા વા એરણ્ડકટ્ઠસ્સ વા ઉત્તરારણિં આદાય અગ્ગિ અભિનિબ્બત્તો તેજો પાતુકતો સ્વાસ્સ અગ્ગિ ન ચેવ અચ્ચિમા ન ચ વણ્ણવા ન ચ પભસ્સરો ન ચ તેન સક્કા અગ્ગિના અગ્ગિકરણીયં કાતુ’’ન્તિ? ‘‘નો હિદં, ભો ગોતમ. યોપિ હિ સો, ભો ગોતમ, ખત્તિયકુલા બ્રાહ્મણકુલા રાજઞ્ઞકુલા ઉપ્પન્નેહિ સાકસ્સ વા સાલસ્સ વા સલળસ્સ વા ચન્દનસ્સ વા પદુમકસ્સ વા ઉત્તરારણિં આદાય અગ્ગિ અભિનિબ્બત્તો તેજો પાતુકતો સ્વાસ્સ અગ્ગિ અચ્ચિમા ચેવ વણ્ણવા ચ પભસ્સરો ચ તેન ચ સક્કા અગ્ગિના અગ્ગિકરણીયં કાતું; યોપિ સો ચણ્ડાલકુલા નેસાદકુલા વેનકુલા રથકારકુલા પુક્કુસકુલા ઉપ્પન્નેહિ સાપાનદોણિયા વા સૂકરદોણિયા વા રજકદોણિયા વા એરણ્ડકટ્ઠસ્સ વા ઉત્તરારણિં આદાય અગ્ગિ અભિનિબ્બત્તો તેજો પાતુકતો સ્વાસ્સ અગ્ગિ અચ્ચિમા ચેવ વણ્ણવા ચ પભસ્સરો ચ તેન ચ સક્કા અગ્ગિના અગ્ગિકરણીયં કાતું. સબ્બોપિ હિ, ભો ગોતમ, અગ્ગિ અચ્ચિમા ચેવ વણ્ણવા ચ પભસ્સરો ચ સબ્બેનપિ સક્કા અગ્ગિના અગ્ગિકરણીયં કાતુ’’ન્તિ.

‘‘એવમેવ ખો, બ્રાહ્મણ, ખત્તિયકુલા ચેપિ અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ, સો ચ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં આગમ્મ પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ…પે… સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, આરાધકો હોતિ ઞાયં ધમ્મં કુસલં. બ્રાહ્મણકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ… વેસ્સકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ… સુદ્દકુલા ચેપિ, બ્રાહ્મણ, અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ, સો ચ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં આગમ્મ પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ, અદિન્નાદાના પટિવિરતો હોતિ, અબ્રહ્મચરિયા પટિવિરતો હોતિ, મુસાવાદા પટિવિરતો હોતિ, પિસુણાય વાચાય પટિવિરતો હોતિ, ફરુસાય વાચાય પટિવિરતો હોતિ, સમ્ફપ્પલાપા પટિવિરતો હોતિ, અનભિજ્ઝાલુ હોતિ, અબ્યાપન્નચિત્તો હોતિ, સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, આરાધકો હોતિ ઞાયં ધમ્મં કુસલ’’ન્તિ.

એવં વુત્તે, એસુકારી બ્રાહ્મણો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ, અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ…પે… ઉપાસકં મં ભવં ગોતમો ધારેતુ અજ્જતગ્ગે પાણુપેતં સરણં ગત’’ન્તિ.

એસુકારીસુત્તં નિટ્ઠિતં છટ્ઠં.