૯. ગોલિયાનિસુત્તં

૧૭૩. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. તેન ખો પન સમયેન ગોલિયાનિ [ગુલિસ્સાનિ (સી. પી.), ગોલિસ્સાનિ (સ્યા. કં.)] નામ ભિક્ખુ આરઞ્ઞિકો [આરઞ્ઞકો (સબ્બત્થ)] પદસમાચારો [પદરસમાચારો (સી. સ્યા. કં. પી.)] સઙ્ઘમજ્ઝે ઓસટો હોતિ કેનચિદેવ કરણીયેન. તત્ર ખો આયસ્મા સારિપુત્તો ગોલિયાનિં ભિક્ખું આરબ્ભ ભિક્ખૂ આમન્તેસિ –

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન સબ્રહ્મચારીસુ સગારવેન ભવિતબ્બં સપ્પતિસ્સેન. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ સઙ્ઘગતો સઙ્ઘે વિહરન્તો સબ્રહ્મચારીસુ અગારવો હોતિ અપ્પતિસ્સો, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન, યો અયમાયસ્મા સબ્રહ્મચારીસુ અગારવો હોતિ અપ્પતિસ્સો’તિ – તસ્સ [અપ્પતિસ્સોતિસ્સ (સી. પી.)] ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન સબ્રહ્મચારીસુ સગારવેન ભવિતબ્બં સપ્પતિસ્સેન.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન આસનકુસલેન ભવિતબ્બં – ‘ઇતિ થેરે ચ ભિક્ખૂ નાનુપખજ્જ નિસીદિસ્સામિ નવે ચ ભિક્ખૂ ન આસનેન પટિબાહિસ્સામી’તિ. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ સઙ્ઘગતો સઙ્ઘે વિહરન્તો ન આસનકુસલો હોતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન, યો અયમાયસ્મા આસનકુસલો ન હોતી’તિ [યો અયમાયસ્મા આભિસમાચારિકમ્પિ ધમ્મં ન જાનાતીતિ (સી. સ્યા. કં. પી.)] – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન આસનકુસલેન ભવિતબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન આભિસમાચારિકોપિ ધમ્મો જાનિતબ્બો. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ સઙ્ઘગતો સઙ્ઘે વિહરન્તો આભિસમાચારિકમ્પિ ધમ્મં ન જાનાતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા આભિસમાચારિકમ્પિ ધમ્મં ન જાનાતી’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન આભિસમાચારિકોપિ ધમ્મો જાનિતબ્બો [અયં આભિસમાચારિકતતિયવારો સી. સ્યા. કં. પી. પોત્થકેસુ ન દિસ્સતિ].

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન નાતિકાલેન ગામો પવિસિતબ્બો નાતિદિવા [ન દિવા (સ્યા. કં. પી. ક.)] પટિક્કમિતબ્બં. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ સઙ્ઘગતો સઙ્ઘે વિહરન્તો અતિકાલેન ગામં પવિસતિ અતિદિવા પટિક્કમતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા અતિકાલેન ગામં પવિસતિ અતિદિવા પટિક્કમતી’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન નાતિકાલેન ગામો પવિસિતબ્બો, નાતિદિવા પટિક્કમિતબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન ન પુરેભત્તં પચ્છાભત્તં કુલેસુ ચારિત્તં આપજ્જિતબ્બં. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ સઙ્ઘગતો સઙ્ઘે વિહરન્તો પુરેભત્તં પચ્છાભત્તં કુલેસુ ચારિત્તં આપજ્જતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘અયં નૂનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન વિહરતો વિકાલચરિયા બહુલીકતા, તમેનં સઙ્ઘગતમ્પિ સમુદાચરતી’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન ન પુરેભત્તં પચ્છાભત્તં કુલેસુ ચારિત્તં આપજ્જિતબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન અનુદ્ધતેન ભવિતબ્બં અચપલેન. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ સઙ્ઘગતો સઙ્ઘે વિહરન્તો ઉદ્ધતો હોતિ ચપલો, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘ઇદં નૂનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન વિહરતો ઉદ્ધચ્ચં ચાપલ્યં બહુલીકતં, તમેનં સઙ્ઘગતમ્પિ સમુદાચરતી’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન અનુદ્ધતેન ભવિતબ્બં અચપલેન.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન અમુખરેન ભવિતબ્બં અવિકિણ્ણવાચેન. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ સઙ્ઘગતો સઙ્ઘે વિહરન્તો મુખરો હોતિ વિકિણ્ણવાચો, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા મુખરો વિકિણ્ણવાચો’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન અમુખરેન ભવિતબ્બં અવિકિણ્ણવાચેન.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન સુવચેન [સુબ્બચેન (સી. ક.)] ભવિતબ્બં કલ્યાણમિત્તેન. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ સઙ્ઘગતો સઙ્ઘે વિહરન્તો દુબ્બચો હોતિ પાપમિત્તો, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા દુબ્બચો પાપમિત્તો’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના સઙ્ઘગતેન સઙ્ઘે વિહરન્તેન સુવચેન ભવિતબ્બં કલ્યાણમિત્તેન.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના ઇન્દ્રિયેસુ ગુત્તદ્વારેન ભવિતબ્બં. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ ઇન્દ્રિયેસુ અગુત્તદ્વારો હોતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા ઇન્દ્રિયેસુ અગુત્તદ્વારો’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના ઇન્દ્રિયેસુ ગુત્તદ્વારેન ભવિતબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના ભોજને મત્તઞ્ઞુના ભવિતબ્બં. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભોજને અમત્તઞ્ઞૂ હોતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા ભોજને અમત્તઞ્ઞૂ’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના ભોજને મત્તઞ્ઞુના ભવિતબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના જાગરિયં અનુયુત્તેન ભવિતબ્બં. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ જાગરિયં અનનુયુત્તો હોતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા જાગરિયં અનનુયુત્તો’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના જાગરિયં અનુયુત્તેન ભવિતબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના આરદ્ધવીરિયેન ભવિતબ્બં. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ કુસીતો હોતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા કુસીતો’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના આરદ્ધવીરિયેન ભવિતબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના ઉપટ્ઠિતસ્સતિના ભવિતબ્બં. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ મુટ્ઠસ્સતી હોતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા મુટ્ઠસ્સતી’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના ઉપટ્ઠિતસ્સતિના ભવિતબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના સમાહિતેન ભવિતબ્બં. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ અસમાહિતો હોતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા અસમાહિતો’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના સમાહિતેન ભવિતબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના પઞ્ઞવતા ભવિતબ્બં. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ દુપ્પઞ્ઞો હોતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા દુપ્પઞ્ઞો’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના પઞ્ઞવતા ભવિતબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના અભિધમ્મે અભિવિનયે યોગો કરણીયો. સન્તાવુસો, આરઞ્ઞિકં ભિક્ખું અભિધમ્મે અભિવિનયે પઞ્હં પુચ્છિતારો. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ અભિધમ્મે અભિવિનયે પઞ્હં પુટ્ઠો ન સમ્પાયતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા અભિધમ્મે અભિવિનયે પઞ્હં પુટ્ઠો ન સમ્પાયતી’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના અભિધમ્મે અભિવિનયે યોગો કરણીયો.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના યે તે સન્તા વિમોક્ખા અતિક્કમ્મ રૂપે આરુપ્પા તત્થ યોગો કરણીયો. સન્તાવુસો, આરઞ્ઞિકં ભિક્ખું યે તે સન્તા વિમોક્ખા અતિક્કમ્મ રૂપે આરુપ્પા તત્થ પઞ્હં પુચ્છિતારો. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ યે તે સન્તા વિમોક્ખા અતિક્કમ્મ રૂપે આરુપ્પા તત્થ પઞ્હં પુટ્ઠો ન સમ્પાયતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા યે તે સન્તા વિમોક્ખા અતિક્કમ્મ રૂપે આરુપ્પા તત્થ પઞ્હં પુટ્ઠો ન સમ્પાયતી’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના યે તે સન્તા વિમોક્ખા અતિક્કમ્મ રૂપે આરુપ્પા તત્થ યોગો કરણીયો.

‘‘આરઞ્ઞિકેનાવુસો, ભિક્ખુના ઉત્તરિ મનુસ્સધમ્મે યોગો કરણીયો. સન્તાવુસો, આરઞ્ઞિકં ભિક્ખું ઉત્તરિ મનુસ્સધમ્મે પઞ્હં પુચ્છિતારો. સચે, આવુસો, આરઞ્ઞિકો ભિક્ખુ ઉત્તરિ મનુસ્સધમ્મે પઞ્હં પુટ્ઠો ન સમ્પાયતિ, તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. ‘કિં પનિમસ્સાયસ્મતો આરઞ્ઞિકસ્સ એકસ્સારઞ્ઞે સેરિવિહારેન યો અયમાયસ્મા યસ્સત્થાય પબ્બજિતો તમત્થં ન જાનાતી’તિ – તસ્સ ભવન્તિ વત્તારો. તસ્મા આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના ઉત્તરિ મનુસ્સધમ્મે યોગો કરણીયો’’તિ.

એવં વુત્તે, આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો [મહામોગ્ગલાનો (ક.)] આયસ્મન્તં સારિપુત્તં એતદવોચ – ‘‘આરઞ્ઞિકેનેવ નુ ખો, આવુસો સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇમે ધમ્મા સમાદાય વત્તિતબ્બા ઉદાહુ ગામન્તવિહારિનાપી’’તિ? ‘‘આરઞ્ઞિકેનાપિ ખો, આવુસો મોગ્ગલ્લાન, ભિક્ખુના ઇમે ધમ્મા સમાદાય વત્તિતબ્બા પગેવ ગામન્તવિહારિના’’તિ.

ગોલિયાનિસુત્તં નિટ્ઠિતં નવમં.