૪. ચૂળવેદલ્લસુત્તં

૪૬૦. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. અથ ખો વિસાખો ઉપાસકો યેન ધમ્મદિન્ના ભિક્ખુની તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ધમ્મદિન્નં ભિક્ખુનિં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો વિસાખો ઉપાસકો ધમ્મદિન્નં ભિક્ખુનિં એતદવોચ – ‘‘‘સક્કાયો સક્કાયો’તિ, અય્યે, વુચ્ચતિ. કતમો નુ ખો, અય્યે, સક્કાયો વુત્તો ભગવતા’’તિ? ‘‘પઞ્ચ ખો ઇમે, આવુસો વિસાખ, ઉપાદાનક્ખન્ધા સક્કાયો વુત્તો ભગવતા, સેય્યથિદં – રૂપુપાદાનક્ખન્ધો, વેદનુપાદાનક્ખન્ધો, સઞ્ઞુપાદાનક્ખન્ધો, સઙ્ખારુપાદાનક્ખન્ધો, વિઞ્ઞાણુપાદાનક્ખન્ધો. ઇમે ખો, આવુસો વિસાખ, પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા સક્કાયો વુત્તો ભગવતા’’તિ.

‘‘સાધય્યે’’તિ ખો વિસાખો ઉપાસકો ધમ્મદિન્નાય ભિક્ખુનિયા ભાસિતં અભિનન્દિત્વા અનુમોદિત્વા ધમ્મદિન્નં ભિક્ખુનિં ઉત્તરિં પઞ્હં અપુચ્છિ – ‘‘‘સક્કાયસમુદયો સક્કાયસમુદયો’તિ, અય્યે, વુચ્ચતિ. કતમો નુ ખો, અય્યે, સક્કાયસમુદયો વુત્તો ભગવતા’’તિ? ‘‘યાયં, આવુસો વિસાખ, તણ્હા પોનોબ્ભવિકા નન્દીરાગસહગતા તત્રતત્રાભિનન્દિની, સેય્યથિદં – કામતણ્હા ભવતણ્હા વિભવતણ્હા; અયં ખો, આવુસો વિસાખ, સક્કાયસમુદયો વુત્તો ભગવતા’’તિ.

‘‘‘સક્કાયનિરોધો સક્કાયનિરોધો’તિ, અય્યે, વુચ્ચતિ. કતમો નુ ખો, અય્યે, સક્કાયનિરોધો વુત્તો ભગવતા’’તિ?

‘‘યો ખો, આવુસો વિસાખ, તસ્સાયેવ તણ્હાય અસેસવિરાગનિરોધો ચાગો પટિનિસ્સગ્ગો મુત્તિ અનાલયો; અયં ખો, આવુસો વિસાખ, સક્કાયનિરોધો વુત્તો ભગવતા’’તિ.

‘‘‘સક્કાયનિરોધગામિની પટિપદા સક્કાયનિરોધગામિની પટિપદા’તિ, અય્યે, વુચ્ચતિ. કતમા નુ ખો, અય્યે, સક્કાયનિરોધગામિની પટિપદા વુત્તા ભગવતા’’તિ?

‘‘અયમેવ ખો, આવુસો વિસાખ, અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો સક્કાયનિરોધગામિની પટિપદા વુત્તા ભગવતા, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ સમ્માસઙ્કપ્પો સમ્માવાચા સમ્માકમ્મન્તો સમ્માઆજીવો સમ્માવાયામો સમ્માસતિ સમ્માસમાધી’’તિ.

‘‘તઞ્ઞેવ નુ ખો, અય્યે, ઉપાદાનં તે [તેવ (સી.)] પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા ઉદાહુ અઞ્ઞત્ર પઞ્ચહુપાદાનક્ખન્ધેહિ ઉપાદાન’’ન્તિ? ‘‘ન ખો, આવુસો વિસાખ, તઞ્ઞેવ ઉપાદાનં તે પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા, નાપિ અઞ્ઞત્ર પઞ્ચહુપાદાનક્ખન્ધેહિ ઉપાદાનં. યો ખો, આવુસો વિસાખ, પઞ્ચસુ ઉપાદાનક્ખન્ધેસુ છન્દરાગો તં તત્થ ઉપાદાન’’ન્તિ.

૪૬૧. ‘‘કથં પનાય્યે, સક્કાયદિટ્ઠિ હોતી’’તિ? ‘‘ઇધાવુસો વિસાખ, અસ્સુતવા પુથુજ્જનો, અરિયાનં અદસ્સાવી અરિયધમ્મસ્સ અકોવિદો અરિયધમ્મે અવિનીતો, સપ્પુરિસાનં અદસ્સાવી સપ્પુરિસધમ્મસ્સ અકોવિદો સપ્પુરિસધમ્મે અવિનીતો, રૂપં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, રૂપવન્તં વા અત્તાનં, અત્તનિ વા રૂપં, રૂપસ્મિં વા અત્તાનં. વેદનં…પે… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, વિઞ્ઞાણવન્તં વા અત્તાનં, અત્તનિ વા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણસ્મિં વા અત્તાનં. એવં ખો, આવુસો વિસાખ, સક્કાયદિટ્ઠિ હોતી’’તિ.

‘‘કથં પનાય્યે, સક્કાયદિટ્ઠિ ન હોતી’’તિ?

‘‘ઇધાવુસો વિસાખ, સુતવા અરિયસાવકો, અરિયાનં દસ્સાવી અરિયધમ્મસ્સ કોવિદો અરિયધમ્મે સુવિનીતો, સપ્પુરિસાનં દસ્સાવી સપ્પુરિસધમ્મસ્સ કોવિદો સપ્પુરિસધમ્મે સુવિનીતો, ન રૂપં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, ન રૂપવન્તં વા અત્તાનં, ન અત્તનિ વા રૂપં, ન રૂપસ્મિં વા અત્તાનં. ન વેદનં…પે… ન સઞ્ઞં… ન સઙ્ખારે…પે… ન વિઞ્ઞાણં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, ન વિઞ્ઞાણવન્તં વા અત્તાનં, ન અત્તનિ વા વિઞ્ઞાણં, ન વિઞ્ઞાણસ્મિં વા અત્તાનં. એવં ખો, આવુસો વિસાખ, સક્કાયદિટ્ઠિ ન હોતી’’તિ.

૪૬૨. ‘‘કતમો પનાય્યે, અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો’’તિ?

‘‘અયમેવ ખો, આવુસો વિસાખ, અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ સમ્માસઙ્કપ્પો સમ્માવાચા સમ્માકમ્મન્તો સમ્માઆજીવો સમ્માવાયામો સમ્માસતિ સમ્માસમાધી’’તિ. ‘‘અરિયો પનાય્યે, અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો સઙ્ખતો ઉદાહુ અસઙ્ખતો’’તિ?

‘‘અરિયો ખો, આવુસો વિસાખ, અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો સઙ્ખતો’’તિ.

‘‘અરિયેન નુ ખો, અય્યે, અટ્ઠઙ્ગિકેન મગ્ગેન તયો ખન્ધા સઙ્ગહિતા ઉદાહુ તીહિ ખન્ધેહિ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો સઙ્ગહિતો’’તિ?

‘‘ન ખો, આવુસો વિસાખ, અરિયેન અટ્ઠઙ્ગિકેન મગ્ગેન તયો ખન્ધા સઙ્ગહિતા; તીહિ ચ ખો, આવુસો વિસાખ, ખન્ધેહિ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો સઙ્ગહિતો. યા ચાવુસો વિસાખ, સમ્માવાચા યો ચ સમ્માકમ્મન્તો યો ચ સમ્માઆજીવો ઇમે ધમ્મા સીલક્ખન્ધે સઙ્ગહિતા. યો ચ સમ્માવાયામો યા ચ સમ્માસતિ યો ચ સમ્માસમાધિ ઇમે ધમ્મા સમાધિક્ખન્ધે સઙ્ગહિતા. યા ચ સમ્માદિટ્ઠિ યો ચ સમ્માસઙ્કપ્પો, ઇમે ધમ્મા પઞ્ઞાક્ખન્ધે સઙ્ગહિતા’’તિ.

‘‘કતમો પનાય્યે, સમાધિ, કતમે ધમ્મા સમાધિનિમિત્તા, કતમે ધમ્મા સમાધિપરિક્ખારા, કતમા સમાધિભાવના’’તિ?

‘‘યા ખો, આવુસો વિસાખ, ચિત્તસ્સ એકગ્ગતા અયં સમાધિ; ચત્તારો સતિપટ્ઠાના સમાધિનિમિત્તા; ચત્તારો સમ્મપ્પધાના સમાધિપરિક્ખારા. યા તેસંયેવ ધમ્માનં આસેવના ભાવના બહુલીકમ્મં, અયં એત્થ સમાધિભાવના’’તિ.

૪૬૩. ‘‘કતિ પનાય્યે, સઙ્ખારા’’તિ?

‘‘તયોમે, આવુસો વિસાખ, સઙ્ખારા – કાયસઙ્ખારો, વચીસઙ્ખારો, ચિત્તસઙ્ખારો’’તિ.

‘‘કતમો પનાય્યે, કાયસઙ્ખારો, કતમો વચીસઙ્ખારો, કતમો ચિત્તસઙ્ખારો’’તિ?

‘‘અસ્સાસપસ્સાસા ખો, આવુસો વિસાખ, કાયસઙ્ખારો, વિતક્કવિચારા વચીસઙ્ખારો, સઞ્ઞા ચ વેદના ચ ચિત્તસઙ્ખારો’’તિ.

‘‘કસ્મા પનાય્યે, અસ્સાસપસ્સાસા કાયસઙ્ખારો, કસ્મા વિતક્કવિચારા વચીસઙ્ખારો, કસ્મા સઞ્ઞા ચ વેદના ચ ચિત્તસઙ્ખારો’’તિ?

‘‘અસ્સાસપસ્સાસા ખો, આવુસો વિસાખ, કાયિકા એતે ધમ્મા કાયપ્પટિબદ્ધા, તસ્મા અસ્સાસપસ્સાસા કાયસઙ્ખારો. પુબ્બે ખો, આવુસો વિસાખ, વિતક્કેત્વા વિચારેત્વા પચ્છા વાચં ભિન્દતિ, તસ્મા વિતક્કવિચારા વચીસઙ્ખારો. સઞ્ઞા ચ વેદના ચ ચેતસિકા એતે ધમ્મા ચિત્તપ્પટિબદ્ધા, તસ્મા સઞ્ઞા ચ વેદના ચ ચિત્તસઙ્ખારો’’તિ.

૪૬૪. ‘‘કથં પનાય્યે, સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિ હોતી’’તિ?

‘‘ન ખો, આવુસો વિસાખ, સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં સમાપજ્જન્તસ્સ ભિક્ખુનો એવં હોતિ – ‘અહં સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં સમાપજ્જિસ્સ’ન્તિ વા, ‘અહં સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં સમાપજ્જામી’તિ વા, ‘અહં સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં સમાપન્નો’તિ વા. અથ ખ્વાસ્સ પુબ્બેવ તથા ચિત્તં ભાવિતં હોતિ યં તં તથત્તાય ઉપનેતી’’તિ.

‘‘સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં સમાપજ્જન્તસ્સ પનાય્યે, ભિક્ખુનો કતમે ધમ્મા પઠમં નિરુજ્ઝન્તિ – યદિ વા કાયસઙ્ખારો, યદિ વા વચીસઙ્ખારો, યદિ વા ચિત્તસઙ્ખારો’’તિ? ‘‘સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં સમાપજ્જન્તસ્સ ખો, આવુસો વિસાખ, ભિક્ખુનો પઠમં નિરુજ્ઝતિ વચીસઙ્ખારો, તતો કાયસઙ્ખારો, તતો ચિત્તસઙ્ખારો’’તિ.

‘‘કથં પનાય્યે, સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠાનં હોતી’’તિ?

‘‘ન ખો, આવુસો વિસાખ, સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠહન્તસ્સ ભિક્ખુનો એવં હોતિ – ‘અહં સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠહિસ્સ’ન્તિ વા, ‘અહં સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠહામી’તિ વા, ‘અહં સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠિતો’તિ વા. અથ ખ્વાસ્સ પુબ્બેવ તથા ચિત્તં ભાવિતં હોતિ યં તં તથત્તાય ઉપનેતી’’તિ.

‘‘સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠહન્તસ્સ પનાય્યે, ભિક્ખુનો કતમે ધમ્મા પઠમં ઉપ્પજ્જન્તિ – યદિ વા કાયસઙ્ખારો, યદિ વા વચીસઙ્ખારો, યદિ વા ચિત્તસઙ્ખારો’’તિ? ‘‘સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠહન્તસ્સ ખો, આવુસો વિસાખ, ભિક્ખુનો પઠમં ઉપ્પજ્જતિ ચિત્તસઙ્ખારો, તતો કાયસઙ્ખારો, તતો વચીસઙ્ખારો’’તિ.

‘‘સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠિતં પનાય્યે, ભિક્ખું કતિ ફસ્સા ફુસન્તી’’તિ? ‘‘સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠિતં ખો, આવુસો વિસાખ, ભિક્ખું તયો ફસ્સા ફુસન્તિ – સુઞ્ઞતો ફસ્સો, અનિમિત્તો ફસ્સો, અપ્પણિહિતો ફસ્સો’’તિ.

‘‘સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠિતસ્સ પનાય્યે, ભિક્ખુનો કિંનિન્નં ચિત્તં હોતિ કિંપોણં કિંપબ્ભાર’’ન્તિ? ‘‘સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધસમાપત્તિયા વુટ્ઠિતસ્સ ખો, આવુસો વિસાખ, ભિક્ખુનો વિવેકનિન્નં ચિત્તં હોતિ, વિવેકપોણં વિવેકપબ્ભાર’’ન્તિ.

૪૬૫. ‘‘કતિ પનાય્યે, વેદના’’તિ?

‘‘તિસ્સો ખો ઇમા, આવુસો વિસાખ, વેદના – સુખા વેદના, દુક્ખા વેદના, અદુક્ખમસુખા વેદના’’તિ.

‘‘કતમા પનાય્યે, સુખા વેદના, કતમા દુક્ખા વેદના, કતમા અદુક્ખમસુખા વેદના’’તિ?

‘‘યં ખો, આવુસો વિસાખ, કાયિકં વા ચેતસિકં વા સુખં સાતં વેદયિતં – અયં સુખા વેદના. યં ખો, આવુસો વિસાખ, કાયિકં વા ચેતસિકં વા દુક્ખં અસાતં વેદયિતં – અયં દુક્ખા વેદના. યં ખો, આવુસો વિસાખ, કાયિકં વા ચેતસિકં વા નેવ સાતં નાસાતં વેદયિતં – અયં અદુક્ખમસુખા વેદના’’તિ.

‘‘સુખા પનાય્યે, વેદના કિંસુખા કિંદુક્ખા, દુક્ખા વેદના કિંસુખા કિંદુક્ખા, અદુક્ખમસુખા વેદના કિંસુખા કિંદુક્ખા’’તિ?

‘‘સુખા ખો, આવુસો વિસાખ, વેદના ઠિતિસુખા વિપરિણામદુક્ખા; દુક્ખા વેદના ઠિતિદુક્ખા વિપરિણામસુખા; અદુક્ખમસુખા વેદના ઞાણસુખા અઞ્ઞાણદુક્ખા’’તિ.

‘‘સુખાય પનાય્યે, વેદનાય કિં અનુસયો અનુસેતિ, દુક્ખાય વેદનાય કિં અનુસયો અનુસેતિ, અદુક્ખમસુખાય વેદનાય કિં અનુસયો અનુસેતી’’તિ?

‘‘સુખાય ખો, આવુસો વિસાખ, વેદનાય રાગાનુસયો અનુસેતિ, દુક્ખાય વેદનાય પટિઘાનુસયો અનુસેતિ, અદુક્ખમસુખાય વેદનાય અવિજ્જાનુસયો અનુસેતી’’તિ.

‘‘સબ્બાય નુ ખો, અય્યે, સુખાય વેદનાય રાગાનુસયો અનુસેતિ, સબ્બાય દુક્ખાય વેદનાય પટિઘાનુસયો અનુસેતિ, સબ્બાય અદુક્ખમસુખાય વેદનાય અવિજ્જાનુસયો અનુસેતી’’તિ?

‘‘ન ખો, આવુસો વિસાખ, સબ્બાય સુખાય વેદનાય રાગાનુસયો અનુસેતિ, ન સબ્બાય દુક્ખાય વેદનાય પટિઘાનુસયો અનુસેતિ, ન સબ્બાય અદુક્ખમસુખાય વેદનાય અવિજ્જાનુસયો અનુસેતી’’તિ.

‘‘સુખાય પનાય્યે, વેદનાય કિં પહાતબ્બં, દુક્ખાય વેદનાય કિં પહાતબ્બં, અદુક્ખમસુખાય વેદનાય કિં પહાતબ્બ’’ન્તિ?

‘‘સુખાય ખો, આવુસો વિસાખ, વેદનાય રાગાનુસયો પહાતબ્બો, દુક્ખાય વેદનાય પટિઘાનુસયો પહાતબ્બો, અદુક્ખમસુખાય વેદનાય અવિજ્જાનુસયો પહાતબ્બો’’તિ.

‘‘સબ્બાય નુ ખો, અય્યે, સુખાય વેદનાય રાગાનુસયો પહાતબ્બો, સબ્બાય દુક્ખાય વેદનાય પટિઘાનુસયો પહાતબ્બો, સબ્બાય અદુક્ખમસુખાય વેદનાય અવિજ્જાનુસયો પહાતબ્બો’’તિ?

‘‘ન ખો, આવુસો વિસાખ, સબ્બાય સુખાય વેદનાય રાગાનુસયો પહાતબ્બો, ન સબ્બાય દુક્ખાય વેદનાય પટિઘાનુસયો પહાતબ્બો, ન સબ્બાય અદુક્ખમસુખાય વેદનાય અવિજ્જાનુસયો પહાતબ્બો. ઇધાવુસો વિસાખ, ભિક્ખુ વિવિચ્ચેવ કામેહિ વિવિચ્ચ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ સવિતક્કં સવિચારં વિવેકજં પીતિસુખં પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. રાગં તેન પજહતિ, ન તત્થ રાગાનુસયો અનુસેતિ. ઇધાવુસો વિસાખ, ભિક્ખુ ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખતિ – ‘કુદાસ્સુ નામાહં તદાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરિસ્સામિ યદરિયા એતરહિ આયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરન્તી’તિ? ઇતિ અનુત્તરેસુ વિમોક્ખેસુ પિહં ઉપટ્ઠાપયતો ઉપ્પજ્જતિ પિહાપ્પચ્ચયા દોમનસ્સં. પટિઘં તેન પજહતિ, ન તત્થ પટિઘાનુસયો અનુસેતિ. ઇધાવુસો વિસાખ, ભિક્ખુ સુખસ્સ ચ પહાના, દુક્ખસ્સ ચ પહાના, પુબ્બેવ સોમનસ્સદોમનસ્સાનં અત્થઙ્ગમા, અદુક્ખમસુખં ઉપેક્ખાસતિપારિસુદ્ધિં ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. અવિજ્જં તેન પજહતિ, ન તત્થ અવિજ્જાનુસયો અનુસેતી’’તિ.

૪૬૬. ‘‘સુખાય પનાય્યે, વેદનાય કિં પટિભાગો’’તિ?

‘‘સુખાય ખો, આવુસો વિસાખ, વેદનાય દુક્ખા વેદના પટિભાગો’’તિ.

‘‘દુક્ખાય પન્નાય્યે, વેદનાય કિં પટિભાગો’’તિ?

‘‘દુક્ખાય ખો, આવુસો વિસાખ, વેદનાય સુખા વેદના પટિભાગો’’તિ.

‘‘અદુક્ખમસુખાય પનાય્યે, વેદનાય કિં પટિભાગો’’તિ?

‘‘અદુક્ખમસુખાય ખો, આવુસો વિસાખ, વેદનાય અવિજ્જા પટિભાગો’’તિ.

‘‘અવિજ્જાય પનાય્યે, કિં પટિભાગો’’તિ?

‘‘અવિજ્જાય ખો, આવુસો વિસાખ, વિજ્જા પટિભાગો’’તિ.

‘‘વિજ્જાય પનાય્યે, કિં પટિભાગો’’તિ?

‘‘વિજ્જાય ખો, આવુસો વિસાખ, વિમુત્તિ પટિભાગો’’તિ.

‘‘વિમુત્તિયા પનાય્યે, કિં પટિભાગો’’તિ?

‘‘વિમુત્તિયા ખો, આવુસો વિસાખ, નિબ્બાનં પટિભાગો’’તિ.

‘‘નિબ્બાનસ્સ પનાય્યે, કિં પટિભાગો’’તિ? ‘‘અચ્ચયાસિ, આવુસો [અચ્ચસરાવુસો (સી. પી.), અચ્ચસ્સરાવુસો (સ્યા. કં.)] વિસાખ, પઞ્હં, નાસક્ખિ પઞ્હાનં પરિયન્તં ગહેતું. નિબ્બાનોગધઞ્હિ, આવુસો વિસાખ, બ્રહ્મચરિયં, નિબ્બાનપરાયનં નિબ્બાનપરિયોસાનં. આકઙ્ખમાનો ચ ત્વં, આવુસો વિસાખ, ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા એતમત્થં પુચ્છેય્યાસિ, યથા ચ તે ભગવા બ્યાકરોતિ તથા નં ધારેય્યાસી’’તિ.

૪૬૭. અથ ખો વિસાખો ઉપાસકો ધમ્મદિન્નાય ભિક્ખુનિયા ભાસિતં અભિનન્દિત્વા અનુમોદિત્વા ઉટ્ઠાયાસના ધમ્મદિન્નં ભિક્ખુનિં અભિવાદેત્વા પદક્ખિણં કત્વા યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો વિસાખો ઉપાસકો યાવતકો અહોસિ ધમ્મદિન્નાય ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં કથાસલ્લાપો તં સબ્બં ભગવતો આરોચેસિ. એવં વુત્તે, ભગવા વિસાખં ઉપાસકં એતદવોચ – ‘‘પણ્ડિતા, વિસાખ, ધમ્મદિન્ના ભિક્ખુની, મહાપઞ્ઞા, વિસાખ, ધમ્મદિન્ના ભિક્ખુની. મં ચેપિ ત્વં, વિસાખ, એતમત્થં પુચ્છેય્યાસિ, અહમ્પિ તં એવમેવં બ્યાકરેય્યં, યથા તં ધમ્મદિન્નાય ભિક્ખુનિયા બ્યાકતં. એસો ચેવેતસ્સ [એસોવેતસ્સ (સ્યા. કં.)] અત્થો. એવઞ્ચ નં [એવમેતં (સી. સ્યા. કં.)] ધારેહી’’તિ.

ઇદમવોચ ભગવા. અત્તમનો વિસાખો ઉપાસકો ભગવતો ભાસિતં અભિનન્દીતિ.

ચૂળવેદલ્લસુત્તં નિટ્ઠિતં ચતુત્થં.