૫. દુતિયનાનાતિત્થિયસુત્તં

૫૫. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન સમ્બહુલા નાનાતિત્થિયસમણબ્રાહ્મણપરિબ્બાજકા સાવત્થિયં પટિવસન્તિ નાનાદિટ્ઠિકા નાનાખન્તિકા નાનારુચિકા નાનાદિટ્ઠિનિસ્સયનિસ્સિતા.

સન્તેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘સસ્સતો અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તિ પનેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘અસસ્સતો અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘સસ્સતો ચ અસસ્સતો ચ [સસ્સતો અસસ્સતો (સી.)] અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તિ પનેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘નેવ સસ્સતો નાસસ્સતો અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘સયંકતો અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તિ પનેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘પરંકતો અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘સયંકતો ચ પરંકતો ચ [સયંકતો પરંકતો (સી.)] અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તિ પનેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘અસયંકારો અપરંકારો [અસયંકારો ચ અપરંકારો ચ (સ્યા. પી.)] અધિચ્ચસમુપ્પન્નો અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘સસ્સતં સુખદુક્ખં અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તિ પનેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘અસસ્સતં સુખદુક્ખં અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘સસ્સતઞ્ચ અસસ્સતઞ્ચ [સસ્સતં અસસ્સતં (સી.)] સુખદુક્ખં અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તિ પનેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘નેવ સસ્સતં નાસસ્સતં સુખદુક્ખં અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘સયંકતં સુખદુક્ખં અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તિ પનેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવદિટ્ઠિનો – ‘‘પરંકતં સુખદુક્ખં અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘સયંકતઞ્ચ પરંકતઞ્ચ [સયંકથં પરંકતં (સી.)] સુખદુક્ખં અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ. સન્તિ પનેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘‘અસયંકારં અપરંકારં અધિચ્ચસમુપ્પન્નં સુખદુક્ખં અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’’ન્તિ.

તે ભણ્ડનજાતા કલહજાતા વિવાદાપન્ના અઞ્ઞમઞ્ઞં મુખસત્તીહિ વિતુદન્તા વિહરન્તિ – ‘‘એદિસો ધમ્મો, નેદિસો ધમ્મો; નેદિસો ધમ્મો, એદિસો ધમ્મો’’તિ.

અથ ખો સમ્બહુલા ભિક્ખૂ પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય સાવત્થિં પિણ્ડાય પાવિસિંસુ. સાવત્થિયં પિણ્ડાય ચરિત્વા પચ્છાભત્તં પિણ્ડપાતપટિક્કન્તા યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. એકમન્તં નિસિન્ના ખો તે ભિક્ખૂ ભગવન્તં એતદવોચું –

‘‘ઇધ, ભન્તે, સમ્બહુલા નાનાતિત્થિયસમણબ્રાહ્મણપરિબ્બાજકા સાવત્થિયં પટિવસન્તિ નાનાદિટ્ઠિકા નાનાખન્તિકા નાનારુચિકા નાનાદિટ્ઠિનિસ્સયનિસ્સિતા.

‘‘સન્તેકે સમણબ્રાહ્મણા એવંવાદિનો એવંદિટ્ઠિનો – ‘સસ્સતો અત્તા ચ લોકો ચ, ઇદમેવ સચ્ચં મોઘમઞ્ઞ’ન્તિ…પે… તે ભણ્ડનજાતા કલહજાતા વિવાદાપન્ના અઞ્ઞમઞ્ઞં મુખસત્તીહિ વિતુદન્તા વિહરન્તિ – ‘એદિસો ધમ્મો, નેદિસો ધમ્મો; નેદિસો ધમ્મો, એદિસો ધમ્મો’’’તિ.

‘‘અઞ્ઞતિત્થિયા, ભિક્ખવે, પરિબ્બાજકા અન્ધા અચક્ખુકા; અત્થં ન જાનન્તિ અનત્થં ન જાનન્તિ, ધમ્મં ન જાનન્તિ અધમ્મં ન જાનન્તિ. તે અત્થં અજાનન્તા અનત્થં અજાનન્તા, ધમ્મં અજાનન્તા અધમ્મં અજાનન્તા ભણ્ડનજાતા કલહજાતા વિવાદાપન્ના અઞ્ઞમઞ્ઞં મુખસત્તીહિ વિતુદન્તા વિહરન્તિ – ‘એદિસો ધમ્મો, નેદિસો ધમ્મો; નેદિસો ધમ્મો, એદિસો ધમ્મો’’’તિ.

અથ ખો ભગવા એતમત્થં વિદિત્વા તાયં વેલાયં ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ –

‘‘ઇમેસુ કિર સજ્જન્તિ, એકે સમણબ્રાહ્મણા;

અન્તરાવ વિસીદન્તિ, અપ્પત્વાવ તમોગધ’’ન્તિ. પઞ્ચમં;