૩. ગોપાલકસુત્તં

૩૩. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા કોસલેસુ ચારિકં ચરતિ મહતા ભિક્ખુસઙ્ઘેન સદ્ધિં. અથ ખો ભગવા મગ્ગા ઓક્કમ્મ યેન અઞ્ઞતરં રુક્ખમૂલં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ.

અથ ખો અઞ્ઞતરો ગોપાલકો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો તં ગોપાલકં ભગવા ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સેસિ સમાદપેસિ [સમાદાપેસિ (?)] સમુત્તેજેસિ સમ્પહંસેસિ.

અથ ખો સો ગોપાલકો ભગવતા ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સિતો સમાદપિતો [સમાદિપિતો (?)] સમુત્તેજિતો સમ્પહંસિતો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અધિવાસેતુ મે, ભન્તે, ભગવા સ્વાતનાય ભત્તં સદ્ધિં ભિક્ખુસઙ્ઘેના’’તિ. અધિવાસેસિ ભગવા તુણ્હીભાવેન. અથ ખો સો ગોપાલકો ભગવતો અધિવાસનં વિદિત્વા ઉટ્ઠાયાસના ભગવન્તં અભિવાદેત્વા પદક્ખિણં કત્વા પક્કામિ.

અથ ખો સો ગોપાલકો તસ્સા રત્તિયા અચ્ચયેન સકે નિવેસને પહૂતં અપ્પોદકપાયસં [અપ્પોદકપાયાસં (સબ્બત્થ)] પટિયાદાપેત્વા નવઞ્ચ સપ્પિં ભગવતો કાલં આરોચેસિ – ‘‘કાલો, ભન્તે, નિટ્ઠિતં ભત્ત’’ન્તિ. અથ ખો ભગવા પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય સદ્ધિં ભિક્ખુસઙ્ઘેન યેન તસ્સ ગોપાલકસ્સ નિવેસનં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ. અથ ખો સો ગોપાલકો બુદ્ધપ્પમુખં ભિક્ખુસઙ્ઘં અપ્પોદકપાયસેન [અપ્પોદકપાયાસેન ચ (સ્યા. પી.)] નવેન ચ સપ્પિના સહત્થા સન્તપ્પેસિ સમ્પવારેસિ. અથ ખો સો ગોપાલકો ભગવન્તં ભુત્તાવિં ઓનીતપત્તપાણિં અઞ્ઞતરં નીચં આસનં ગહેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો તં ગોપાલકં ભગવા ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સેત્વા સમાદપેત્વા સમુત્તેજેત્વા સમ્પહંસેત્વા ઉટ્ઠાયાસના પક્કામિ. અથ ખો અચિરપક્કન્તસ્સ ભગવતો તં ગોપાલકં અઞ્ઞતરો પુરિસો સીમન્તરિકાય જીવિતા વોરોપેસિ.

અથ ખો સમ્બહુલા ભિક્ખૂ યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. એકમન્તં નિસિન્ના ખો તે ભિક્ખૂ ભગવન્તં એતદવોચું – ‘‘યેન, ભન્તે, ગોપાલકેન અજ્જ બુદ્ધપ્પમુખો ભિક્ખુસઙ્ઘો અપ્પોદકપાયસેન નવેન ચ સપ્પિના સહત્થા સન્તપ્પિતો સમ્પવારિતો સો કિર, ભન્તે, ગોપાલકો અઞ્ઞતરેન પુરિસેન સીમન્તરિકાય જીવિતા વોરોપિતો’’તિ.

અથ ખો ભગવા એતમત્થં વિદિત્વા તાયં વેલાયં ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ –

‘‘દિસો દિસં યં તં કયિરા, વેરી વા પન વેરિનં;

મિચ્છાપણિહિતં ચિત્તં, પાપિયો નં તતો કરે’’તિ. તતિયં;