૧૩. વીસતિનિપાતો

૧. અમ્બપાલીથેરીગાથા

૨૫૨. ‘‘કાળકા ભમરવણ્ણસાદિસા, વેલ્લિતગ્ગા મમ મુદ્ધજા અહું;

તે જરાય સાણવાકસાદિસા, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૫૩.

‘‘વાસિતોવ સુરભી કરણ્ડકો, પુપ્ફપૂર મમ ઉત્તમઙ્ગજો [ઉત્તમઙ્ગભૂતો (ક.)].

તં જરાયથ સલોમગન્ધિકં, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૫૪. ‘‘કાનનંવ સહિતં સુરોપિતં, કોચ્છસૂચિવિચિતગ્ગસોભિતં;

તં જરાય વિરલં તહિં તહિં, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૫૫. ‘‘કણ્હખન્ધકસુવણ્ણમણ્ડિતં, સોભતે સુવેણીહિલઙ્કતં;

તં જરાય ખલિતં સિરં કતં, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૫૬. ‘‘ચિત્તકારસુકતાવ લેખિકા, સોભરે સુ ભમુકા પુરે મમ;

તા જરાય વલિભિપ્પલમ્બિતા, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૫૭. ‘‘ભસ્સરા સુરુચિરા યથા મણી, નેત્તહેસુમભિનીલમાયતા;

તે જરાયભિહતા ન સોભરે, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૫૮. ‘‘સણ્હતુઙ્ગસદિસી ચ નાસિકા, સોભતે સુ અભિયોબ્બનં પતિ;

સા જરાય ઉપકૂલિતા વિય, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૫૯. ‘‘કઙ્કણં વ સુકતં સુનિટ્ઠિતં, સોભરે સુ મમ કણ્ણપાળિયો;

તા જરાય વલિભિપ્પલમ્બિતા, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૬૦. ‘‘પત્તલીમકુલવણ્ણસાદિસા, સોભરે સુ દન્તા પુરે મમ;

તે જરાય ખણ્ડિતા ચાસિતા [પીતકા (સી.)], સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૬૧. ‘‘કાનનમ્હિ વનસણ્ડચારિની, કોકિલાવ મધુરં નિકૂજિહં;

તં જરાય ખલિતં તહિં તહિં, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૬૨. ‘‘સણ્હકમ્બુરિવ સુપ્પમજ્જિતા, સોભતે સુ ગીવા પુરે મમ;

સા જરાય ભગ્ગા [ભઞ્જિતા (?)] વિનામિતા, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૬૩. ‘‘વટ્ટપલિઘસદિસોપમા ઉભો, સોભરે સુ બાહા પુરે મમ;

તા જરાય યથ પાટલિબ્બલિતા [યથા પાટલિપ્પલિતા (સી. સ્યા. ક.)], સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૬૪. ‘‘સણ્હમુદ્દિકસુવણ્ણમણ્ડિતા, સોભરે સુ હત્થા પુરે મમ;

તે જરાય યથા મૂલમૂલિકા, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૬૫. ‘‘પીનવટ્ટસહિતુગ્ગતા ઉભો, સોભરે [સોભતે (અટ્ઠ.)] સુ થનકા પુરે મમ;

થેવિકીવ લમ્બન્તિ નોદકા, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૬૬. ‘‘કઞ્ચનસ્સફલકંવ સમ્મટ્ઠં, સોભતે સુ કાયો પુરે મમ;

સો વલીહિ સુખુમાહિ ઓતતો, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૬૭. ‘‘નાગભોગસદિસોપમા ઉભો, સોભરે સુ ઊરૂ પુરે મમ;

તે જરાય યથા વેળુનાળિયો, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૬૮. ‘‘સણ્હનૂપુરસુવણ્ણમણ્ડિતા, સોભરે સુ જઙ્ઘા પુરે મમ;

તા જરાય તિલદણ્ડકારિવ, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૬૯. ‘‘તૂલપુણ્ણસદિસોપમા ઉભો, સોભરે સુ પાદા પુરે મમ;

તે જરાય ફુટિતા વલીમતા, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા.

૨૭૦. ‘‘એદિસો અહુ અયં સમુસ્સયો, જજ્જરો બહુદુક્ખાનમાલયો;

સોપલેપપતિતો જરાઘરો, સચ્ચવાદિવચનં અનઞ્ઞથા’’.

… અમ્બપાલી થેરી….

૨. રોહિનીથેરીગાથા

૨૭૧. ‘‘‘સમણા’તિ ભોતિ સુપિ [ભોતિ ત્વં સયસિ (સી.), ભોતિ મં વિપસ્સિ (સ્યા.)], ‘સમણા’તિ પબુજ્ઝસિ [પટિબુજ્ઝસિ (સી. સ્યા.)];

સમણાનેવ [સમણાનમેવ (સી. સ્યા.)] કિત્તેસિ, સમણી નૂન [સમણી નુ (ક.)] ભવિસ્સસિ.

૨૭૨. ‘‘વિપુલં અન્નઞ્ચ પાનઞ્ચ, સમણાનં પવેચ્ચસિ [પયચ્છસિ (સી.)];

રોહિની દાનિ પુચ્છામિ, કેન તે સમણા પિયા.

૨૭૩. ‘‘અકમ્મકામા અલસા, પરદત્તૂપજીવિનો;

આસંસુકા સાદુકામા, કેન તે સમણા પિયા’’.

૨૭૪. ‘‘ચિરસ્સં વત મં તાત, સમણાનં પરિપુચ્છસિ;

તેસં તે કિત્તયિસ્સામિ, પઞ્ઞાસીલપરક્કમં.

૨૭૫. ‘‘કમ્મકામા અનલસા, કમ્મસેટ્ઠસ્સ કારકા;

રાગં દોસં પજહન્તિ, તેન મે સમણા પિયા.

૨૭૬. ‘‘તીણિ પાપસ્સ મૂલાનિ, ધુનન્તિ સુચિકારિનો;

સબ્બં પાપં પહીનેસં, તેન મે સમણા પિયા.

૨૭૭. ‘‘કાયકમ્મં સુચિ નેસં, વચીકમ્મઞ્ચ તાદિસં;

મનોકમ્મં સુચિ નેસં, તેન મે સમણા પિયા.

૨૭૮. ‘‘વિમલા સઙ્ખમુત્તાવ, સુદ્ધા સન્તરબાહિરા;

પુણ્ણા સુક્કાન ધમ્માનં [સુક્કેહિ ધમ્મેહિ (સી. સ્યા. અટ્ઠ.)], તેન મે સમણા પિયા.

૨૭૯. ‘‘બહુસ્સુતા ધમ્મધરા, અરિયા ધમ્મજીવિનો;

અત્થં ધમ્મઞ્ચ દેસેન્તિ, તેન મે સમણા પિયા.

૨૮૦. ‘‘બહુસ્સુતા ધમ્મધરા, અરિયા ધમ્મજીવિનો;

એકગ્ગચિત્તા સતિમન્તો, તેન મે સમણા પિયા.

૨૮૧. ‘‘દૂરઙ્ગમા સતિમન્તો, મન્તભાણી અનુદ્ધતા;

દુક્ખસ્સન્તં પજાનન્તિ, તેન મે સમણા પિયા.

૨૮૨. ‘‘યસ્મા ગામા પક્કમન્તિ, ન વિલોકેન્તિ કિઞ્ચનં;

અનપેક્ખાવ ગચ્છન્તિ, તેન મે સમણા પિયા.

૨૮૩. ‘‘ન તેસં કોટ્ઠે ઓપેન્તિ, ન કુમ્ભિં ન ખળોપિયં;

પરિનિટ્ઠિતમેસાના, તેન મે સમણા પિયા.

૨૮૪. ‘‘ન તે હિરઞ્ઞં ગણ્હન્તિ, ન સુવણ્ણં ન રૂપિયં;

પચ્ચુપ્પન્નેન યાપેન્તિ, તેન મે સમણા પિયા.

૨૮૫. ‘‘નાનાકુલા પબ્બજિતા, નાનાજનપદેહિ ચ;

અઞ્ઞમઞ્ઞં પિયાયન્તિ [પિહયન્તિ (ક.)], તેન મે સમણા પિયા’’.

૨૮૬. ‘‘અત્થાય વત નો ભોતિ, કુલે જાતાસિ રોહિની;

સદ્ધા બુદ્ધે ચ ધમ્મે ચ, સઙ્ઘે ચ તિબ્બગારવા.

૨૮૭. ‘‘તુવં હેતં પજાનાસિ, પુઞ્ઞક્ખેત્તં અનુત્તરં;

અમ્હમ્પિ એતે સમણા, પટિગણ્હન્તિ દક્ખિણં’’.

૨૮૮. ‘‘પતિટ્ઠિતો હેત્થ યઞ્ઞો, વિપુલો નો ભવિસ્સતિ;

સચે ભાયસિ દુક્ખસ્સ, સચે તે દુક્ખમપ્પિયં.

૨૮૯. ‘‘ઉપેહિ સરણં બુદ્ધં, ધમ્મં સઙ્ઘઞ્ચ તાદિનં;

સમાદિયાહિ સીલાનિ, તં તે અત્થાય હેહિતિ’’.

૨૯૦. ‘‘ઉપેમિ સરણં બુદ્ધં, ધમ્મં સઙ્ઘઞ્ચ તાદિનં;

સમાદિયામિ સીલાનિ, તં મે અત્થાય હેહિતિ.

૨૯૧. ‘‘બ્રહ્મબન્ધુ પુરે આસિં, સો ઇદાનિમ્હિ બ્રાહ્મણો;

તેવિજ્જો સોત્તિયો ચમ્હિ, વેદગૂ ચમ્હિ ન્હાતકો’’.

… રોહિની થેરી….

૩. ચાપાથેરીગાથા

૨૯૨. ‘‘લટ્ઠિહત્થો પુરે આસિ, સો દાનિ મિગલુદ્દકો;

આસાય પલિપા ઘોરા, નાસક્ખિ પારમેતવે.

૨૯૩. ‘‘સુમત્તં મં મઞ્ઞમાના, ચાપા પુત્તમતોસયિ;

ચાપાય બન્ધનં છેત્વા, પબ્બજિસ્સં પુનોપહં.

૨૯૪. ‘‘મા મે કુજ્ઝિ મહાવીર, મા મે કુજ્ઝિ મહામુનિ;

ન હિ કોધપરેતસ્સ, સુદ્ધિ અત્થિ કુતો તપો.

૨૯૫. ‘‘પક્કમિસ્સઞ્ચ નાળાતો, કોધ નાળાય વચ્છતિ;

બન્ધન્તી ઇત્થિરૂપેન, સમણે ધમ્મજીવિનો’’ [ધમ્મજીવિને (ક.)].

૨૯૬. ‘‘એહિ કાળ નિવત્તસ્સુ, ભુઞ્જ કામે યથા પુરે;

અહઞ્ચ તે વસીકતા, યે ચ મે સન્તિ ઞાતકા’’.

૨૯૭. ‘‘એત્તો ચાપે ચતુબ્ભાગં, યથા ભાસસિ ત્વઞ્ચ મે;

તયિ રત્તસ્સ પોસસ્સ, ઉળારં વત તં સિયા’’.

૨૯૮. ‘‘કાળઙ્ગિનિંવ તક્કારિં, પુપ્ફિતં ગિરિમુદ્ધનિ;

ફુલ્લં દાલિમલટ્ઠિંવ, અન્તોદીપેવ પાટલિં.

૨૯૯. ‘‘હરિચન્દનલિત્તઙ્ગિં, કાસિકુત્તમધારિનિં;

તં મં રૂપવતિં સન્તિં, કસ્સ ઓહાય ગચ્છસિ’’.

૩૦૦. ‘‘સાકુન્તિકોવ સકુણિં [સકુણં (સ્યા.)], યથા બન્ધિતુમિચ્છતિ;

આહરિમેન રૂપેન, ન મં ત્વં બાધયિસ્સસિ’’.

૩૦૧. ‘‘ઇમઞ્ચ મે પુત્તફલં, કાળ ઉપ્પાદિતં તયા;

તં મં પુત્તવતિં સન્તિં, કસ્સ ઓહાય ગચ્છસિ’’.

૩૦૨. ‘‘જહન્તિ પુત્તે સપ્પઞ્ઞા, તતો ઞાતી તતો ધનં;

પબ્બજન્તિ મહાવીરા, નાગો છેત્વાવ બન્ધનં’’.

૩૦૩. ‘‘ઇદાનિ તે ઇમં પુત્તં, દણ્ડેન છુરિકાય વા;

ભૂમિયં વા નિસુમ્ભિસ્સં [નિસુમ્ભેય્યં (સી.)], પુત્તસોકા ન ગચ્છસિ’’.

૩૦૪. ‘‘સચે પુત્તં સિઙ્ગાલાનં, કુક્કુરાનં પદાહિસિ;

ન મં પુત્તકત્તે જમ્મિ, પુનરાવત્તયિસ્સસિ’’.

૩૦૫. ‘‘હન્દ ખો દાનિ ભદ્દન્તે, કુહિં કાળ ગમિસ્સસિ;

કતમં ગામનિગમં, નગરં રાજધાનિયો’’.

૩૦૬. ‘‘અહુમ્હ પુબ્બે ગણિનો, અસ્સમણા સમણમાનિનો;

ગામેન ગામં વિચરિમ્હ, નગરે રાજધાનિયો.

૩૦૭. ‘‘એસો હિ ભગવા બુદ્ધો, નદિં નેરઞ્જરં પતિ;

સબ્બદુક્ખપ્પહાનાય, ધમ્મં દેસેતિ પાણિનં;

તસ્સાહં સન્તિકં ગચ્છં, સો મે સત્થા ભવિસ્સતિ’’.

૩૦૮. ‘‘વન્દનં દાનિ વજ્જાસિ, લોકનાથં અનુત્તરં;

પદક્ખિણઞ્ચ કત્વાન, આદિસેય્યાસિ દક્ખિણં’’.

૩૦૯. ‘‘એતં ખો લબ્ભમમ્હેહિ, યથા ભાસસિ ત્વઞ્ચ મે;

વન્દનં દાનિ તે વજ્જં, લોકનાથં અનુત્તરં;

પદક્ખિણઞ્ચ કત્વાન, આદિસિસ્સામિ દક્ખિણં’’.

૩૧૦. તતો ચ કાળો પક્કામિ, નદિં નેરઞ્જરં પતિ;

સો અદ્દસાસિ સમ્બુદ્ધં, દેસેન્તં અમતં પદં.

૩૧૧. દુક્ખં દુક્ખસમુપ્પાદં, દુક્ખસ્સ ચ અતિક્કમં;

અરિયં ચટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં, દુક્ખૂપસમગામિનં.

૩૧૨. તસ્સ પાદાનિ વન્દિત્વા, કત્વાન નં [કત્વાનહં (સી.)] પદક્ખિણં;

ચાપાય આદિસિત્વાન, પબ્બજિં અનગારિયં;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

… ચાપા થેરી….

૪. સુન્દરીથેરીગાથા

૩૧૩. ‘‘પેતાનિ ભોતિ પુત્તાનિ, ખાદમાના તુવં પુરે;

તુવં દિવા ચ રત્તો ચ, અતીવ પરિતપ્પસિ.

૩૧૪. ‘‘સાજ્જ સબ્બાનિ ખાદિત્વા, સતપુત્તાનિ [સત્ત પુત્તાનિ (સ્યા.)] બ્રાહ્મણી;

વાસેટ્ઠિ કેન વણ્ણેન, ન બાળ્હં પરિતપ્પસિ’’.

૩૧૫. ‘‘બહૂનિ પુત્તસતાનિ, ઞાતિસઙ્ઘસતાનિ ચ;

ખાદિતાનિ અતીતંસે, મમ તુય્હઞ્ચ બ્રાહ્મણ.

૩૧૬. ‘‘સાહં નિસ્સરણં ઞત્વા, જાતિયા મરણસ્સ ચ;

ન સોચામિ ન રોદામિ, ન ચાપિ પરિતપ્પયિં’’.

૩૧૭. ‘‘અબ્ભુતં વત વાસેટ્ઠિ, વાચં ભાસસિ એદિસિં;

કસ્સ ત્વં ધમ્મમઞ્ઞાય, ગિરં [થિરં (સી.)] ભાસસિ એદિસિં’’.

૩૧૮. ‘‘એસ બ્રાહ્મણ સમ્બુદ્ધો, નગરં મિથિલં પતિ;

સબ્બદુક્ખપ્પહાનાય, ધમ્મં દેસેસિ પાણિનં.

૩૧૯. ‘‘તસ્સ બ્રહ્મે [બ્રાહ્મણ (સી. સ્યા.)] અરહતો, ધમ્મં સુત્વા નિરૂપધિં;

તત્થ વિઞ્ઞાતસદ્ધમ્મા, પુત્તસોકં બ્યપાનુદિં’’.

૩૨૦. ‘‘સો અહમ્પિ ગમિસ્સામિ, નગરં મિથિલં પતિ;

અપ્પેવ મં સો ભગવા, સબ્બદુક્ખા પમોચયે’’.