૮. યસોધરાથેરીઅપદાનં

૩૧૪. એકસ્મિં સમયે રમ્મે, ઇદ્ધે રાજગહે પુરે;

પબ્ભારમ્હિ વરેકમ્હિ, વસન્તે નરનાયકે.

૩૧૫. વસન્તિયા તમ્હિ નગરે, રમ્મે ભિક્ખુનુપસ્સયે;

યસોધરાભિક્ખુનિયા, એવં આસિ વિતક્કિતં.

૩૧૬. ‘‘સુદ્ધોદનો મહારાજા, ગોતમી ચ પજાપતી;

અભિઞ્ઞાતા મહાથેરા, થેરિયો ચ મહિદ્ધિકા.

૩૧૭. ‘‘સન્તિં ગતાવ આસું તે, દીપચ્ચીવ નિરાસવા;

લોકનાથે ધરન્તેવ, અહમ્પિ ચ સિવં પદં.

૩૧૮. ‘‘ગમિસ્સામીતિ ચિન્તેત્વા, પસ્સન્તી આયુમત્તનો;

પસ્સિત્વા આયુસઙ્ખારં, તદહેવ ખયં ગતં.

૩૧૯. ‘‘પત્તચીવરમાદાય, નિક્ખમિત્વા સકસ્સમા;

પુરક્ખતા ભિક્ખુનીભિ, સતેહિ સહસ્સેહિ સા [સહ પઞ્ચહિ (સી. પી.)].

૩૨૦. ‘‘મહિદ્ધિકા મહાપઞ્ઞા, સમ્બુદ્ધં ઉપસઙ્કમિ;

સમ્બુદ્ધં અભિવાદેત્વા, સત્થુનો ચક્કલક્ખણે;

નિસિન્ના એકમન્તમ્હિ, ઇદં વચનમબ્રવિ.

૩૨૧. ‘‘‘અટ્ઠસત્તતિવસ્સાહં, પચ્છિમો વત્તતે વયો [પચ્છિમા વત્તયિ વયા (સ્યા.)];

પબ્ભારમ્હિ અનુપ્પત્તા, આરોચેમિ મહામુનિ.

૩૨૨. ‘‘‘પરિપક્કો વયો મય્હં, પરિત્તં મમ જીવિતં;

પહાય વો ગમિસ્સામિ, કતં મે સરણમત્તનો.

૩૨૩. ‘‘‘વયમ્હિ પચ્છિમે કાલે, મરણં ઉપરુદ્ધતિ;

અજ્જરત્તિં મહાવીર, પાપુણિસ્સામિ નિબ્બુતિં.

૩૨૪. ‘‘‘નત્થિ જાતિ જરા બ્યાધિ, મરણઞ્ચ મહામુને;

અજરામરણં પુરં, ગમિસ્સામિ અસઙ્ખતં.

૩૨૫. ‘‘‘યાવતા પરિસા નામ, સમુપાસન્તિ સત્થુનો;

અપરાધમજાનન્તી [સચે મેત્થિ (સી.), પજાનન્તી (ક.)], ખમન્તં સમ્મુખા મુને.

૩૨૬. ‘‘‘સંસરિત્વા ચ સંસારે, ખલિતઞ્ચે મમં તયિ;

આરોચેમિ મહાવીર, અપરાધં ખમસ્સુ મે’.

૩૨૭. ‘‘સુત્વાન વચનં તસ્સા, મુનિન્દો ઇદમબ્રવિ;

‘કિમુત્તરં તે વક્ખામિ, નિબ્બાનાય વજન્તિયા.

૩૨૮. ‘‘‘ઇદ્ધિઞ્ચાપિ નિદસ્સેહિ, મમ સાસનકારિકે;

પરિસાનઞ્ચ સબ્બાસં, કઙ્ખં છિન્દસ્સુ યાવતા’.

૩૨૯. ‘‘સુત્વા તં મુનિનો વાચં, ભિક્ખુની સા યસોધરા;

વન્દિત્વા મુનિરાજં તં, ઇદં વચનમબ્રવિ.

૩૩૦. ‘‘‘યસોધરા અહં વીર, અગારે તે પજાપતિ;

સાકિયમ્હિ કુલે જાતા, ઇત્થિઅઙ્ગે પતિટ્ઠિતા.

૩૩૧. ‘‘‘થીનં સતસહસ્સાનં, નવુતીનં છદુત્તરિ;

અગારે તે અહં વીર, પામોક્ખા સબ્બા ઇસ્સરા.

૩૩૨. ‘‘‘રૂપાચારગુણૂપેતા, યોબ્બનટ્ઠા પિયંવદા;

સબ્બા મં અપચાયન્તિ, દેવતા વિય માનુસા.

૩૩૩. ‘‘‘કઞ્ઞાસતસહસ્સપમુખા, સક્યપુત્તનિવેસને;

સમાનસુખદુક્ખતા, દેવતા વિય નન્દને.

૩૩૪. ‘‘‘કામધાતુમતિક્કમ્મ [કામધાતુમતિક્કન્તા (સી. સ્યા. પી. ક.)], સણ્ઠિતા રૂપધાતુયા;

રૂપેન સદિસા નત્થિ, ઠપેત્વા લોકનાયકં.

૩૩૫. ‘‘‘સમ્બુદ્ધં અભિવાદેત્વા, ઇદ્ધિં દસ્સેસિ સત્થુનો;

નેકા નાનાવિધાકારા, મહાઇદ્ધીપિ દસ્સયી [એવમાદીનિ વત્વાન, ઉપતિત્વાન અમ્બરં; ઇદ્ધી અનેકા દસ્સેસિ, બુદ્ધાનુઞ્ઞા યસોધરા; (સી.)].

૩૩૬. ‘‘‘ચક્કવાળસમં કાયં, સીસં ઉત્તરતો કુરુ;

ઉભો પક્ખા દુવે દીપા, જમ્બુદીપં સરીરતો.

૩૩૭. ‘‘‘દક્ખિણઞ્ચ સરં પિઞ્છં, નાનાસાખા તુ પત્તકા;

ચન્દઞ્ચ સૂરિયઞ્ચક્ખિ, મેરુપબ્બતતો સિખં.

૩૩૮. ‘‘‘ચક્કવાલગિરિં તુણ્ડં, જમ્બુરુક્ખં સમૂલકં;

બીજમાના ઉપાગન્ત્વા, વન્દન્તી લોકનાયકં.

૩૩૯. ‘‘‘હત્થિવણ્ણં તથેવસ્સં, પબ્બતં જલધિં તથા;

ચન્દિમં સૂરિયં મેરું, સક્કવણ્ણઞ્ચ દસ્સયિ.

૩૪૦. ‘‘‘યસોધરા અહં વીર, પાદે વન્દામિ ચક્ખુમ;

સહસ્સલોકધાતૂનં, ફુલ્લપદ્મેન છાદયિ.

૩૪૧. ‘‘‘બ્રહ્મવણ્ણઞ્ચ માપેત્વા, ધમ્મં દેસેસિ સુઞ્ઞતં;

યસોધરા અહં વીર, પાદે વન્દામિ ચક્ખુમ.

૩૪૨. ‘‘‘ઇદ્ધીસુ ચ વસી હોમિ, દિબ્બાય સોતધાતુયા;

ચેતોપરિયઞાણસ્સ, વસી હોમિ મહામુનિ.

૩૪૩. ‘‘‘પુબ્બેનિવાસં જાનામિ, દિબ્બચક્ખુ વિસોધિતં;

સબ્બાસવપરિક્ખીણા, નત્થિ દાનિ પુનબ્ભવો.

૩૪૪. ‘‘‘અત્થધમ્મનિરુત્તીસુ, પટિભાને તથેવ ચ;

ઞાણં મય્હં મહાવીર, ઉપ્પન્નં તવ સન્તિકે.

૩૪૫. ‘‘‘પુબ્બાનં લોકનાથાનં, સઙ્ગમં તે નિદસ્સિતં [સુદસ્સિતં (સ્યા. પી. ક.)];

અધિકારં બહું મય્હં, તુય્હત્થાય મહામુને.

૩૪૬. ‘‘‘યં મય્હં પૂરિતં કમ્મં, કુસલં સરસે મુને;

તુય્હત્થાય મહાવીર, પુઞ્ઞં ઉપચિતં મયા.

૩૪૭. ‘‘‘અભબ્બટ્ઠાને વજ્જેત્વા, વારયિત્વા અનાચરં;

તુય્હત્થાય મહાવીર, સઞ્ચત્તં જીવિતં મયા.

૩૪૮. ‘‘‘નેકકોટિસહસ્સાનિ, ભરિયત્થાયદાસિ મં;

ન તત્થ વિમના હોમિ, તુય્હત્થાય મહામુનિ.

૩૪૯. ‘‘‘નેકકોટિસહસ્સાનિ, ઉપકારાયદાસિ મં;

ન તત્થ વિમના હોમિ, તુય્હત્થાય મહામુનિ.

૩૫૦. ‘‘‘નેકકોટિસહસ્સાનિ, ભોજનત્થાયદાસિ મં;

ન તત્થ વિમના હોમિ, તુય્હત્થાય મહામુનિ.

૩૫૧. ‘‘‘નેકકોટિસહસ્સાનિ, જીવિતાનિ પરિચ્ચજિં;

ભયમોક્ખં કરિસ્સન્તિ, દદામિ મમ જીવિતં.

૩૫૨. ‘‘‘અઙ્ગગતે [અઙ્ગે એવં (ક.)] અલઙ્કારે, વત્થે નાનાવિધે બહૂ;

ઇત્થિમણ્ડે ન ગૂહામિ, તુય્હત્થાય મહામુનિ.

૩૫૩. ‘‘‘ધનધઞ્ઞપરિચ્ચાગં, ગામાનિ નિગમાનિ ચ;

ખેત્તં પુત્તા ચ ધીતા ચ, પરિચ્ચત્તા મહામુનિ.

૩૫૪. ‘‘‘હત્થી અસ્સા ગવા ચાપિ, દાસિયો પરિચારિકા;

તુય્હત્થાય મહાવીર, પરિચ્ચત્તા અસઙ્ખિયા.

૩૫૫. ‘‘‘યં મય્હં પટિમન્તેસિ [પતિમન્તેસિ (સી.)], દાનં દસ્સામિ યાચકે;

વિમનં મે ન પસ્સામિ, દદતો દાનમુત્તમં.

૩૫૬. ‘‘‘નાનાવિધં બહું દુક્ખં, સંસારે ચ બહુબ્બિધે;

તુય્હત્થાય મહાવીર, અનુભુત્તં અસઙ્ખિયં.

૩૫૭. ‘‘‘સુખપ્પત્તાનુમોદામિ, ન ચ દુક્ખેસુ દુમ્મના;

સબ્બત્થ તુલિતા હોમિ, તુય્હત્થાય મહામુનિ.

૩૫૮. ‘‘‘અનુમગ્ગેન સમ્બુદ્ધો, યં ધમ્મં અભિનીહરિ;

અનુભોત્વા સુખં દુક્ખં, પત્તો બોધિં મહામુનિ.

૩૫૯. ‘‘‘બ્રહ્મદેવઞ્ચ સમ્બુદ્ધં, ગોતમં લોકનાયકં;

અઞ્ઞેસં લોકનાથાનં, સઙ્ગમં તે બહું મયા.

૩૬૦. ‘‘‘અધિકારં બહું મય્હં, તુય્હત્થાય મહામુનિ;

ગવેસતો બુદ્ધધમ્મે, અહં તે પરિચારિકા.

૩૬૧. ‘‘‘કપ્પે ચ સતસહસ્સે, ચતુરો ચ અસઙ્ખિયે;

દીપઙ્કરો મહાવીરો, ઉપ્પજ્જિ લોકનાયકો.

૩૬૨. ‘‘‘પચ્ચન્તદેસવિસયે, નિમન્તેત્વા તથાગતં;

તસ્સ આગમનં મગ્ગં, સોધેન્તિ તુટ્ઠમાનસા.

૩૬૩. ‘‘‘તેન કાલેન સો આસિ, સુમેધો નામ બ્રાહ્મણો;

મગ્ગઞ્ચ પટિયાદેસિ, આયતો [આયતં (સી.)] સબ્બદસ્સિનો.

૩૬૪. ‘‘‘તેન કાલેનહં આસિં, કઞ્ઞા બ્રાહ્મણસમ્ભવા;

સુમિત્તાનામ નામેન, ઉપગચ્છિં સમાગમં.

૩૬૫. ‘‘‘અટ્ઠ ઉપ્પલહત્થાનિ, પૂજનત્થાય સત્થુનો;

આદાય જનસંમજ્ઝે, અદ્દસં ઇસિ મુગ્ગતં.

૩૬૬. ‘‘‘ચિરાનુગતં દયિતં [ચિરાનુપરિ આસીનં (સી.)], અતિક્કન્તં મનોહરં;

દિસ્વા તદા અમઞ્ઞિસ્સં, સફલં જીવિતં મમ.

૩૬૭. ‘‘‘પરક્કમં તં સફલં, અદ્દસં ઇસિનો તદા;

પુબ્બકમ્મેન સમ્બુદ્ધે, ચિત્તઞ્ચાપિ પસીદિ મે.

૩૬૮. ‘‘‘ભિય્યો ચિત્તં પસાદેસિં, ઇસે ઉગ્ગતમાનસે;

દેય્યં અઞ્ઞં ન પસ્સામિ, દેમિ પુપ્ફાનિ તે ઇસિ.

૩૬૯. ‘‘‘પઞ્ચહત્થા તવ હોન્તુ, તયો હોન્તુ મમં ઇસે;

તેન સદ્ધિં સમા હોન્તુ, બોધત્થાય તવં ઇસે’.

ચતુત્થં ભાણવારં.

૩૭૦. ‘‘ઇસિ ગહેત્વા પુપ્ફાનિ, આગચ્છન્તં મહાયસં;

પૂજેસિ જનસંમજ્ઝે, બોધત્થાય મહાઇસિ.

૩૭૧. ‘‘પસ્સિત્વા જનસંમજ્ઝે, દીપઙ્કરો મહામુનિ;

વિયાકાસિ મહાવીરો, ઇસિ મુગ્ગતમાનસં.

૩૭૨. ‘‘અપરિમેય્યે ઇતો કપ્પે, દીપઙ્કરો મહામુનિ;

મમ કમ્મં વિયાકાસિ, ઉજુભાવં મહામુનિ.

૩૭૩. ‘‘‘સમચિત્તા સમકમ્મા, સમકારી ભવિસ્સતિ;

પિયા હેસ્સતિ કમ્મેન, તુય્હત્થાય મહાઇસિ [મહાઇસે (સ્યા.)].

૩૭૪. ‘‘‘સુદસ્સના સુપિયા ચ, મનાપા પિયવાદિની;

તસ્સ ધમ્મેસુ દાયાદા, વિહરિસ્સતિ ઇદ્ધિકા.

૩૭૫. ‘‘‘યથાપિ ભણ્ડસામુગ્ગં, અનુરક્ખતિ સામિનો;

એવં કુસલધમ્માનં, અનુરક્ખિસ્સતે અયં.

૩૭૬. ‘‘‘તસ્સ તે [તસ્સ તં (સ્યા.)] અનુકમ્પન્તી, પૂરયિસ્સતિ પારમી;

સીહોવ પઞ્જરં ભેત્વા [હિત્વા (સ્યા.), હેત્વા (પી.)], પાપુણિસ્સતિ બોધિયં’.

૩૭૭. ‘‘અપરિમેય્યે ઇતો કપ્પે, યં મં બુદ્ધો વિયાકરી;

તં વાચં અનુમોદેન્તી, એવંકારી ભવિં અહં.

૩૭૮. ‘‘તસ્સ કમ્મસ્સ સુકતસ્સ, તત્થ ચિત્તં પસાદયિં;

દેવમનુસ્સકં યોનિં, અનુભોત્વા અસઙ્ખિયં.

૩૭૯. ‘‘સુખદુક્ખેનુભોત્વાહં, દેવેસુ માનુસેસુ ચ;

પચ્છિમે ભવે સમ્પત્તે, અજાયિં સાકિયે કુલે.

૩૮૦. ‘‘રૂપવતી ભોગવતી, યસસીલવતી તતો;

સબ્બઙ્ગસમ્પદા હોમિ, કુલેસુ અભિસક્કતા.

૩૮૧. ‘‘લાભં સિલોકં સક્કારં, લોકધમ્મસમાગમં;

ચિત્તઞ્ચ દુક્ખિતં નત્થિ, વસામિ અકુતોભયા.

૩૮૨. ‘‘વુત્તઞ્હેતં ભગવતા, રઞ્ઞો અન્તેપુરે તદા;

ખત્તિયાનં પુરે વીર, ઉપકારઞ્ચ નિદ્દિસિ.

૩૮૩. ‘‘ઉપકારા ચ યા નારી, યા ચ નારી સુખે દુખે;

અત્થક્ખાયી ચ યા નારી, યા ચ નારીનુકમ્પિકા.

૩૮૪. ‘‘પઞ્ચકોટિસતા બુદ્ધા, નવકોટિસતાનિ ચ;

એતેસં દેવદેવાનં, મહાદાનં પવત્તયિં.

૩૮૫. ‘‘અધિકારં મહા [સદા (પી.) એવમુપરિપિ] મય્હં, ધમ્મરાજ સુણોહિ મે;

એકાદસકોટિસતા, બુદ્ધા દ્વાદસ કોટિયો [હોન્તિ લોકગ્ગનાયકા (સી. સ્યા.), પણ્ણાકોટિસતાનિ ચ (પી.)].

૩૮૬. ‘‘એતેસં દેવદેવાનં, મહાદાનં પવત્તયિં;

અધિકારં મહા મય્હં, ધમ્મરાજ સુણોહિ મે.

૩૮૭. ‘‘‘વીસકોટિસતા બુદ્ધા, તિંસકોટિસતાનિ ચ;