૯. અઙ્કુરપેતવત્થુ

૨૫૭. ‘‘યસ્સ અત્થાય ગચ્છામ, કમ્બોજં ધનહારકા;

અયં કામદદો યક્ખો, ઇમં યક્ખં નયામસે.

૨૫૮. ‘‘ઇમં યક્ખં ગહેત્વાન, સાધુકેન પસય્હ વા;

યાનં આરોપયિત્વાન, ખિપ્પં ગચ્છામ દ્વારક’’ન્તિ.

૨૫૯. [જા. ૧.૧૦.૧૫૧; ૧.૧૪.૧૯૬; ૨.૧૮.૧૫૩; ૨.૨૨.૧૦] ‘‘યસ્સ રુક્ખસ્સ છાયાય, નિસીદેય્ય સયેય્ય વા;

ન તસ્સ સાખં ભઞ્જેય્ય, મિત્તદુબ્ભો હિ પાપકો’’તિ.

૨૬૦. ‘‘યસ્સ રુક્ખસ્સ છાયાય, નિસીદેય્ય સયેય્ય વા;

ખન્ધમ્પિ તસ્સ છિન્દેય્ય, અત્થો ચે તાદિસો સિયા’’તિ.

૨૬૧. ‘‘યસ્સ રુક્ખસ્સ છાયાય, નિસીદેય્ય સયેય્ય વા;

ન તસ્સ પત્તં ભિન્દેય્ય [હિંસેય્ય (ક.)], મિત્તદુબ્ભો હિ પાપકો’’તિ.

૨૬૨. ‘‘યસ્સ રુક્ખસ્સ છાયાય, નિસીદેય્ય સયેય્ય વા;

સમૂલમ્પિ તં અબ્બુહે [ઉબ્બહે (?)], અત્થો ચે તાદિસો સિયા’’તિ.

૨૬૩. ‘‘યસ્સેકરત્તિમ્પિ ઘરે વસેય્ય, યત્થન્નપાનં પુરિસો લભેથ;

ન તસ્સ પાપં મનસાપિ ચિન્તયે, કતઞ્ઞુતા સપ્પુરિસેહિ વણ્ણિતા.

૨૬૪. ‘‘યસ્સેકરત્તિમ્પિ ઘરે વસેય્ય, અન્નેન પાનેન ઉપટ્ઠિતો સિયા;

ન તસ્સ પાપં મનસાપિ ચિન્તયે, અદુબ્ભપાણી દહતે મિત્તદુબ્ભિં.

૨૬૫. ‘‘યો પુબ્બે કતકલ્યાણો, પચ્છા પાપેન હિંસતિ;

અલ્લપાણિહતો [અદુબ્ભિપાણીહતો (ક)] પોસો, ન સો ભદ્રાનિ પસ્સતી’’તિ.

૨૬૬. ‘‘નાહં દેવેન વા મનુસ્સેન વા, ઇસ્સરિયેન વાહં સુપ્પસય્હો;

યક્ખોહમસ્મિ પરમિદ્ધિપત્તો, દૂરઙ્ગમો વણ્ણબલૂપપન્નો’’તિ.

૨૬૭. ‘‘પાણિ તે સબ્બસો વણ્ણો, પઞ્ચધારો મધુસ્સવો;

નાનારસા પગ્ઘરન્તિ, મઞ્ઞેહં તં પુરિન્દદ’’ન્તિ.

૨૬૮. ‘‘નામ્હિ દેવો ન ગન્ધબ્બો, નાપિ સક્કો પુરિન્દદો;

પેતં મં અઙ્કુર જાનાહિ, રોરુવમ્હા [હેરુવમ્હા (સી.)] ઇધાગત’’ન્તિ.

૨૬૯. ‘‘કિંસીલો કિંસમાચારો, રોરુવસ્મિં પુરે તુવં;

કેન તે બ્રહ્મચરિયેન, પુઞ્ઞં પાણિમ્હિ ઇજ્ઝતી’’તિ.

૨૭૦. ‘‘તુન્નવાયો પુરે આસિં, રોરુવસ્મિં તદા અહં;

સુકિચ્છવુત્તિ કપણો, ન મે વિજ્જતિ દાતવે.

૨૭૧. ‘‘નિવેસનઞ્ચ [આવેસનઞ્ચ (સી.)] મે આસિ, અસય્હસ્સ ઉપન્તિકે;

સદ્ધસ્સ દાનપતિનો, કતપુઞ્ઞસ્સ લજ્જિનો.

૨૭૨. ‘‘તત્થ યાચનકા યન્તિ, નાનાગોત્તા વનિબ્બકા;

તે ચ મં તત્થ પુચ્છન્તિ, અસય્હસ્સ નિવેસનં.

૨૭૩. ‘‘કત્થ ગચ્છામ ભદ્દં વો, કત્થ દાનં પદીયતિ;

તેસાહં પુટ્ઠો અક્ખામિ, અસય્હસ્સ નિવેસનં.

૨૭૪. ‘‘પગ્ગય્હ દક્ખિણં બાહું, એત્થ ગચ્છથ ભદ્દં વો;

એત્થ દાનં પદીયતિ, અસય્હસ્સ નિવેસને.

૨૭૫. ‘‘તેન પાણિ કામદદો, તેન પાણિ મધુસ્સવો;

તેન મે બ્રહ્મચરિયેન, પુઞ્ઞં પાણિમ્હિ ઇજ્ઝતી’’તિ.

૨૭૬. ‘‘ન કિર ત્વં અદા દાનં, સકપાણીહિ કસ્સચિ;

પરસ્સ દાનં અનુમોદમાનો, પાણિં પગ્ગય્હ પાવદિ.

૨૭૭. ‘‘તેન પાણિ કામદદો, તેન પાણિ મધુસ્સવો;

તેન તે બ્રહ્મચરિયેન, પુઞ્ઞં પાણિમ્હિ ઇજ્ઝતિ.

૨૭૮. ‘‘યો સો દાનમદા ભન્તે, પસન્નો સકપાણિભિ;

સો હિત્વા માનુસં દેહં, કિં નુ સો દિસતં ગતો’’તિ.

૨૭૯. ‘‘નાહં પજાનામિ અસય્હસાહિનો, અઙ્ગીરસસ્સ ગતિં આગતિં વા;

સુતઞ્ચ મે વેસ્સવણસ્સ સન્તિકે, સક્કસ્સ સહબ્યતં ગતો અસય્હો’’તિ.

૨૮૦. ‘‘અલમેવ કાતું કલ્યાણં, દાનં દાતું યથારહં;

પાણિં કામદદં દિસ્વા, કો પુઞ્ઞં ન કરિસ્સતિ.

૨૮૧. ‘‘સો હિ નૂન ઇતો ગન્ત્વા, અનુપ્પત્વાન દ્વારકં;

દાનં પટ્ઠપયિસ્સામિ, યં મમસ્સ સુખાવહં.

૨૮૨. ‘‘દસ્સામન્નઞ્ચ પાનઞ્ચ, વત્થસેનાસનાનિ ચ;

પપઞ્ચ ઉદપાનઞ્ચ, દુગ્ગે સઙ્કમનાનિ ચા’’તિ.

૨૮૩. ‘‘કેન તે અઙ્ગુલી કુણા [કુણ્ઠા (સી. સ્યા.)], મુખઞ્ચ કુણલીકતં [કુણ્ડલીકતં (સી. સ્યા. ક.)];

અક્ખીનિ ચ પગ્ઘરન્તિ, કિં પાપં પકતં તયા’’તિ.

૨૮૪. ‘‘અઙ્ગીરસસ્સ ગહપતિનો, સદ્ધસ્સ ઘરમેસિનો;

તસ્સાહં દાનવિસ્સગ્ગે, દાને અધિકતો અહું.

૨૮૫. ‘‘તત્થ યાચનકે દિસ્વા, આગતે ભોજનત્થિકે;

એકમન્તં અપક્કમ્મ, અકાસિં કુણલિં મુખં.

૨૮૬. ‘‘તેન મે અઙ્ગુલી કુણા, મુખઞ્ચ કુણલીકતં;

અક્ખીનિ મે પગ્ઘરન્તિ, તં પાપં પકતં મયા’’તિ.

૨૮૭. ‘‘ધમ્મેન તે કાપુરિસ, મુખઞ્ચ કુણલીકતં;

અક્ખીનિ ચ પગ્ઘરન્તિ, યં તં પરસ્સ દાનસ્સ;

અકાસિ કુણલિં મુખં.

૨૮૮. ‘‘કથં હિ દાનં દદમાનો, કરેય્ય પરપત્તિયં;

અન્નં પાનં ખાદનીયં, વત્થસેનાસનાનિ ચ.

૨૮૯. ‘‘સો હિ નૂન ઇતો ગન્ત્વા, અનુપ્પત્વાન દ્વારકં;

દાનં પટ્ઠપયિસ્સામિ, યં મમસ્સ સુખાવહં.

૨૯૦. ‘‘દસ્સામન્નઞ્ચ પાનઞ્ચ, વત્થસેનાસનાનિ ચ;

પપઞ્ચ ઉદપાનઞ્ચ, દુગ્ગે સઙ્કમનાનિ ચા’’તિ.

૨૯૧. તતો હિ સો નિવત્તિત્વા, અનુપ્પત્વાન દ્વારકં;

દાનં પટ્ઠપયિ અઙ્કુરો, યંતુમસ્સ [યં તં અસ્સ (સ્યા.), યન્તમસ્સ (ક.)] સુખાવહં.

૨૯૨. અદા અન્નઞ્ચ પાનઞ્ચ, વત્થસેનાસનાનિ ચ;

પપઞ્ચ ઉદપાનઞ્ચ, વિપ્પસન્નેન ચેતસા.

૨૯૩. ‘‘કો છાતો કો ચ તસિતો, કો વત્થં પરિદહિસ્સતિ;

કસ્સ સન્તાનિ યોગ્ગાનિ, ઇતો યોજેન્તુ વાહનં.

૨૯૪. ‘‘કો છત્તિચ્છતિ ગન્ધઞ્ચ, કો માલં કો ઉપાહનં;

ઇતિસ્સુ તત્થ ઘોસેન્તિ, કપ્પકા સૂદમાગધા [પાટવા (ક.)];

સદા સાયઞ્ચ પાતો ચ, અઙ્કુરસ્સ નિવેસને.

૨૯૫. ‘‘‘સુખં સુપતિ અઙ્કુરો’, ઇતિ જાનાતિ મં જનો;

દુક્ખં સુપામિ સિન્ધક [સન્દુક, સિન્ધુક (ક.)], યં ન પસ્સામિ યાચકે.

૨૯૬. ‘‘‘સુખં સુપતિ અઙ્કુરો’, ઇતિ જાનાતિ મં જનો;

દુક્ખં સિન્ધક સુપામિ, અપ્પકે સુ વનિબ્બકે’’તિ.

૨૯૭. ‘‘સક્કો ચે તે વરં દજ્જા, તાવતિંસાનમિસ્સરો;

કિસ્સ સબ્બસ્સ લોકસ્સ, વરમાનો વરં વરે’’તિ.

૨૯૮. ‘‘સક્કો ચે મે વરં દજ્જા, તાવતિંસાનમિસ્સરો;

કાલુટ્ઠિતસ્સ મે સતો, સુરિયુગ્ગમનં પતિ;

દિબ્બા ભક્ખા પાતુભવેય્યું, સીલવન્તો ચ યાચકા.

૨૯૯. ‘‘દદતો મે ન ખીયેથ, દત્વા નાનુતપેય્યહં;

દદં ચિત્તં પસાદેય્યં, એતં સક્કં વરં વરે’’તિ.

૩૦૦. ‘‘ન સબ્બવિત્તાનિ પરે પવેચ્છે, દદેય્ય દાનઞ્ચ ધનઞ્ચ રક્ખે;

તસ્મા હિ દાના ધનમેવ સેય્યો, અતિપ્પદાનેન કુલા ન હોન્તિ.

૩૦૧. ‘‘અદાનમતિદાનઞ્ચ, નપ્પસંસન્તિ પણ્ડિતા;

તસ્મા હિ દાના ધનમેવ સેય્યો, સમેન વત્તેય્ય સ ધીરધમ્મો’’તિ.

૩૦૨. ‘‘અહો વત રે અહમેવ દજ્જં, સન્તો ચ મં સપ્પુરિસા ભજેય્યું;

મેઘોવ નિન્નાનિ પરિપૂરયન્તો [ભિપૂરયન્તો (સી.), હિ પૂરયન્તો (સ્યા.)], સન્તપ્પયે સબ્બવનિબ્બકાનં.

૩૦૩. ‘‘યસ્સ યાચનકે દિસ્વા, મુખવણ્ણો પસીદતિ;

દત્વા અત્તમનો હોતિ, તં ઘરં વસતો સુખં.

૩૦૪. ‘‘યસ્સ યાચનકે દિસ્વા, મુખવણ્ણો પસીદતિ;

દત્વા અત્તમનો હોતિ, એસા યઞ્ઞસ્સ [પુઞ્ઞસ્સ (સી.)] સમ્પદા.

૩૦૫. [અ. નિ. ૬.૩૭] ‘‘પુબ્બેવ દાના સુમનો, દદં ચિત્તં પસાદયે;

દત્વા અત્તમનો હોતિ, એસા યઞ્ઞસ્સ [પુઞ્ઞસ્સ (સી.)] સમ્પદા’’તિ.

૩૦૬. સટ્ઠિ વાહસહસ્સાનિ, અઙ્કુરસ્સ નિવેસને;

ભોજનં દીયતે નિચ્ચં, પુઞ્ઞપેક્ખસ્સ જન્તુનો.

૩૦૭. તિસહસ્સાનિ સૂદાનિ હિ [સૂદાનિ (સ્યા. ક.)], આમુત્તમણિકુણ્ડલા;

અઙ્કુરં ઉપજીવન્તિ, દાને યઞ્ઞસ્સ વાવટા [બ્યાવટા (સી.), પાવટા (સ્યા.)].

૩૦૮. સટ્ઠિ પુરિસસહસ્સાનિ, આમુત્તમણિકુણ્ડલા;

અઙ્કુરસ્સ મહાદાને, કટ્ઠં ફાલેન્તિ માણવા.

૩૦૯. સોળસિત્થિસહસ્સાનિ, સબ્બાલઙ્કારભૂસિતા;

અઙ્કુરસ્સ મહાદાને, વિધા પિણ્ડેન્તિ નારિયો.

૩૧૦. સોળસિત્થિસહસ્સાનિ, સબ્બાલઙ્કારભૂસિતા;

અઙ્કુરસ્સ મહાદાને, દબ્બિગાહા ઉપટ્ઠિતા.

૩૧૧. બહું બહૂનં પાદાસિ, ચિરં પાદાસિ ખત્તિયો;

સક્કચ્ચઞ્ચ સહત્થા ચ, ચિત્તીકત્વા પુનપ્પુનં.

૩૧૨. બહૂ માસે ચ પક્ખે ચ, ઉતુસંવચ્છરાનિ ચ;

મહાદાનં પવત્તેસિ, અઙ્કુરો દીઘમન્તરં.

૩૧૩. એવં દત્વા યજિત્વા ચ, અઙ્કુરો દીઘમન્તરં;

સો હિત્વા માનુસં દેહં, તાવતિંસૂપગો અહુ.

૩૧૪. કટચ્છુભિક્ખં દત્વાન, અનુરુદ્ધસ્સ ઇન્દકો;

સો હિત્વા માનુસં દેહં, તાવતિંસૂપગો અહુ.

૩૧૫. દસહિ ઠાનેહિ અઙ્કુરં, ઇન્દકો અતિરોચતિ;

રૂપે સદ્દે રસે ગન્ધે, ફોટ્ઠબ્બે ચ મનોરમે.

૩૧૬. આયુના યસસા ચેવ, વણ્ણેન ચ સુખેન ચ;

આધિપચ્ચેન અઙ્કુરં, ઇન્દકો અતિરોચતિ.

૩૧૭. તાવતિંસે યદા બુદ્ધો, સિલાયં પણ્ડુકમ્બલે;

પારિચ્છત્તકમૂલમ્હિ, વિહાસિ પુરિસુત્તમો.

૩૧૮. દસસુ લોકધાતૂસુ, સન્નિપતિત્વાન દેવતા;

પયિરુપાસન્તિ સમ્બુદ્ધં, વસન્તં નગમુદ્ધનિ.

૩૧૯. ન કોચિ દેવો વણ્ણેન, સમ્બુદ્ધં અતિરોચતિ;

સબ્બે દેવે અતિક્કમ્મ [અધિગય્હ (સી.), અતિગ્ગય્હ (ક)], સમ્બુદ્ધોવ વિરોચતિ.

૩૨૦. યોજનાનિ દસ દ્વે ચ, અઙ્કુરોયં તદા અહુ;

અવિદૂરેવ બુદ્ધસ્સ [અવિદૂરે સમ્બુદ્ધસ્સ (ક.)], ઇન્દકો અતિરોચતિ.

૩૨૧. ઓલોકેત્વાન સમ્બુદ્ધો, અઙ્કુરઞ્ચાપિ ઇન્દકં;

દક્ખિણેય્યં સમ્ભાવેન્તો [પભાવેન્તો (સી.)], ઇદં વચનમબ્રવિ.

૩૨૨. ‘‘મહાદાનં તયા દિન્નં, અઙ્કુર દીઘમન્તરં;

અતિદૂરે [સુવિદૂરે (ક.)] નિસિન્નોસિ, આગચ્છ મમ સન્તિકે’’તિ.

૩૨૩. ચોદિતો ભાવિતત્તેન, અઙ્કુરો ઇદમબ્રવિ;

‘‘કિં મય્હં તેન દાનેન, દક્ખિણેય્યેન સુઞ્ઞતં.

૩૨૪. ‘‘અયં સો ઇન્દકો યક્ખો, દજ્જા દાનં પરિત્તકં;

અતિરોચતિ અમ્હેહિ, ચન્દો તારગણે યથા’’તિ.

૩૨૫. ‘‘ઉજ્જઙ્ગલે યથા ખેત્તે, બીજં બહુમ્પિ રોપિતં;

ન વિપુલફલં હોતિ, નપિ તોસેતિ કસ્સકં.

૩૨૬. ‘‘તથેવ દાનં બહુકં, દુસ્સીલેસુ પતિટ્ઠિતં;

ન વિપુલફલં હોતિ, નપિ તોસેતિ દાયકં.

૩૨૭. ‘‘યથાપિ ભદ્દકે ખેત્તે, બીજં અપ્પમ્પિ રોપિતં;

સમ્મા ધારં પવેચ્છન્તે, ફલં તોસેતિ કસ્સકં.

૩૨૮. ‘‘તથેવ સીલવન્તેસુ, ગુણવન્તેસુ તાદિસુ;

અપ્પકમ્પિ કતં કારં, પુઞ્ઞં હોતિ મહપ્ફલ’’ન્તિ.

૩૨૯. વિચેય્ય દાનં દાતબ્બં, યત્થ દિન્નં મહપ્ફલં;

વિચેય્ય દાનં દત્વાન, સગ્ગં ગચ્છન્તિ દાયકા.