૨. ઉબ્બરિવગ્ગો

૧. સંસારમોચકપેતિવત્થુ

૯૫. ‘‘નગ્ગા દુબ્બણ્ણરૂપાસિ, કિસા ધમનિસન્થતા;

ઉપ્ફાસુલિકે [ઉપ્પાસુળિકે (ક.)] કિસિકે, કા નુ ત્વં ઇધ તિટ્ઠસી’’તિ.

૯૬. ‘‘અહં ભદન્તે પેતીમ્હિ, દુગ્ગતા યમલોકિકા;

પાપકમ્મં કરિત્વાન, પેતલોકં ઇતો ગતા’’તિ.

૯૭. ‘‘કિં નુ કાયેન વાચાય, મનસા દુક્કટં કતં;

કિસ્સ કમ્મવિપાકેન, પેતલોકં ઇતો ગતા’’તિ.

૯૮. ‘‘અનુકમ્પકા મય્હં નાહેસું ભન્તે, પિતા ચ માતા અથવાપિ ઞાતકા;

યે મં નિયોજેય્યું દદાહિ દાનં, પસન્નચિત્તા સમણબ્રાહ્મણાનં.

૯૯. ‘‘ઇતો અહં વસ્સસતાનિ પઞ્ચ, યં એવરૂપા વિચરામિ નગ્ગા;

ખુદાય તણ્હાય ચ ખજ્જમાના, પાપસ્સ કમ્મસ્સ ફલં મમેદં.

૧૦૦. ‘‘વન્દામિ તં અય્ય પસન્નચિત્તા, અનુકમ્પ મં વીર મહાનુભાવ;

દત્વા ચ મે આદિસ યં હિ કિઞ્ચિ, મોચેહિ મં દુગ્ગતિયા ભદન્તે’’તિ.

૧૦૧. સાધૂતિ સો પટિસ્સુત્વા, સારિપુત્તોનુકમ્પકો;

ભિક્ખૂનં આલોપં દત્વા, પાણિમત્તઞ્ચ ચોળકં;

થાલકસ્સ ચ પાનીયં, તસ્સા દક્ખિણમાદિસિ.

૧૦૨. સમનન્તરાનુદ્દિટ્ઠે, વિપાકો ઉદપજ્જથ;

ભોજનચ્છાદનપાનીયં, દક્ખિણાય ઇદં ફલં.

૧૦૩. તતો સુદ્ધા સુચિવસના, કાસિકુત્તમધારિની;

વિચિત્તવત્થાભરણા, સારિપુત્તં ઉપસઙ્કમિ.

૧૦૪. ‘‘અભિક્કન્તેન વણ્ણેન, યા ત્વં તિટ્ઠસિ દેવતે;

ઓભાસેન્તી દિસા સબ્બા, ઓસધી વિય તારકા.

૧૦૫. ‘‘કેન તેતાદિસો વણ્ણો, કેન તે ઇધ મિજ્ઝતિ;

ઉપ્પજ્જન્તિ ચ તે ભોગા, યે કેચિ મનસો પિયા.

૧૦૬. ‘‘પુચ્છામિ તં દેવિ મહાનુભાવે, મનુસ્સભૂતા કિમકાસિ પુઞ્ઞં;

કેનાસિ એવં જલિતાનુભાવા, વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ.

૧૦૭. ‘‘ઉપ્પણ્ડુકિં કિસં છાતં, નગ્ગં સમ્પતિતચ્છવિં [આપતિતચ્છવિં (સી.)];

મુનિ કારુણિકો લોકે, તં મં અદ્દક્ખિ દુગ્ગતં.

૧૦૮. ‘‘ભિક્ખૂનં આલોપં દત્વા, પાણિમત્તઞ્ચ ચોળકં;

થાલકસ્સ ચ પાનીયં, મમ દક્ખિણમાદિસિ.

૧૦૯. ‘‘આલોપસ્સ ફલં પસ્સ, ભત્તં વસ્સસતં દસ;

ભુઞ્જામિ કામકામિની, અનેકરસબ્યઞ્જનં.

૧૧૦. ‘‘પાણિમત્તસ્સ ચોળસ્સ, વિપાકં પસ્સ યાદિસં;

યાવતા નન્દરાજસ્સ, વિજિતસ્મિં પટિચ્છદા.

૧૧૧. ‘‘તતો બહુતરા ભન્તે, વત્થાનચ્છાદનાનિ મે;

કોસેય્યકમ્બલીયાનિ, ખોમકપ્પાસિકાનિ ચ.

૧૧૨. ‘‘વિપુલા ચ મહગ્ઘા ચ, તેપાકાસેવલમ્બરે;

સાહં તં પરિદહામિ, યં યં હિ મનસો પિયં.

૧૧૩. ‘‘થાલકસ્સ ચ પાનીયં, વિપાકં પસ્સ યાદિસં;

ગમ્ભીરા ચતુરસ્સા ચ, પોક્ખરઞ્ઞો સુનિમ્મિતા.

૧૧૪. ‘‘સેતોદકા સુપ્પતિત્થા, સીતા અપ્પટિગન્ધિયા;

પદુમુપ્પલસઞ્છન્ના, વારિકિઞ્જક્ખપૂરિતા.

૧૧૫. ‘‘સાહં રમામિ કીળામિ, મોદામિ અકુતોભયા;

મુનિં કારુણિકં લોકે, ભન્તે વન્દિતુમાગતા’’તિ.

સંસારમોચકપેતિવત્થુ પઠમં.

૨. સારિપુત્તત્થેરમાતુપેતિવત્થુ

૧૧૬. ‘‘નગ્ગા દુબ્બણ્ણરૂપાસિ, કિસા ધમનિસન્થતા;

ઉપ્ફાસુલિકે કિસિકે, કા નુ ત્વં ઇધ તિટ્ઠસિ’’.

૧૧૭. ‘‘અહં તે સકિયા માતા, પુબ્બે અઞ્ઞાસુ જાતીસુ;

ઉપપન્ના પેત્તિવિસયં, ખુપ્પિપાસસમપ્પિતા.

૧૧૮. ‘‘છડ્ડિતં ખિપિતં ખેળં, સિઙ્ઘાણિકં સિલેસુમં;

વસઞ્ચ ડય્હમાનાનં, વિજાતાનઞ્ચ લોહિતં.

૧૧૯. ‘‘વણિકાનઞ્ચ યં ઘાન-સીસચ્છિન્નાન લોહિતં;

ખુદાપરેતા ભુઞ્જામિ, ઇત્થિપુરિસનિસ્સિતં.

૧૨૦. ‘‘પુબ્બલોહિતં ભક્ખામિ [પુબ્બલોહિતભક્ખાસ્મિ (સી.)], પસૂનં માનુસાન ચ;

અલેણા અનગારા ચ, નીલમઞ્ચપરાયણા.

૧૨૧. ‘‘દેહિ પુત્તક મે દાનં, દત્વા અન્વાદિસાહિ મે;

અપ્પેવ નામ મુચ્ચેય્યં, પુબ્બલોહિતભોજના’’તિ.

૧૨૨. માતુયા વચનં સુત્વા, ઉપતિસ્સોનુકમ્પકો;

આમન્તયિ મોગ્ગલ્લાનં, અનુરુદ્ધઞ્ચ કપ્પિનં.

૧૨૩. ચતસ્સો કુટિયો કત્વા, સઙ્ઘે ચાતુદ્દિસે અદા;

કુટિયો અન્નપાનઞ્ચ, માતુ દક્ખિણમાદિસી.

૧૨૪. સમનન્તરાનુદ્દિટ્ઠે, વિપાકો ઉદપજ્જથ;

ભોજનં પાનીયં વત્થં, દક્ખિણાય ઇદં ફલં.

૧૨૫. તતો સુદ્ધા સુચિવસના, કાસિકુત્તમધારિની;

વિચિત્તવત્થાભરણા, કોલિતં ઉપસઙ્કમિ.

૧૨૬. ‘‘અભિક્કન્તેન વણ્ણેન, યા ત્વં તિટ્ઠસિ દેવતે;

ઓભાસેન્તી દિસા સબ્બા, ઓસધી વિય તારકા.

૧૨૭. ‘‘કેન તેતાદિસો વણ્ણો, કેન તે ઇધ મિજ્ઝતિ;

ઉપ્પજ્જન્તિ ચ તે ભોગા, યે કેચિ મનસો પિયા.

૧૨૮. ‘‘પુચ્છામિ તં દેવિ મહાનુભાવે, મનુસ્સભૂતા કિમકાસિ પુઞ્ઞં;

કેનાસિ એવં જલિતાનુભાવા, વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ.

૧૨૯. ‘‘સારિપુત્તસ્સાહં માતા, પુબ્બે અઞ્ઞાસુ જાતીસુ;

ઉપપન્ના પેત્તિવિસયં, ખુપ્પિપાસસમપ્પિતા.

૧૩૦. ‘‘છડ્ડિતં ખિપિતં ખેળં, સિઙ્ઘાણિકં સિલેસુમં;

વસઞ્ચ ડય્હમાનાનં, વિજાતાનઞ્ચ લોહિતં.

૧૩૧. ‘‘વણિકાનઞ્ચ યં ઘાન-સીસચ્છિન્નાન લોહિતં;

ખુદાપરેતા ભુઞ્જામિ, ઇત્થિપુરિસનિસ્સિતં.

૧૩૨. ‘‘પુબ્બલોહિતં ભક્ખિસ્સં, પસૂનં માનુસાન ચ;

અલેણા અનગારા ચ, નીલમઞ્ચપરાયણા.

૧૩૩. ‘‘સારિપુત્તસ્સ દાનેન, મોદામિ અકુતોભયા;

મુનિં કારુણિકં લોકે, ભન્તે વન્દિતુમાગતા’’તિ.

સારિપુત્તત્થેરસ્સ માતુપેતિવત્થુ દુતિયં.

૩. મત્તાપેતિવત્થુ

૧૩૪. ‘‘નગ્ગા દુબ્બણ્ણરૂપાસિ, કિસા ધમનિસન્થતા;

ઉપ્ફાસુલિકે કિસિકે, કા નુ ત્વં ઇધ તિટ્ઠસી’’તિ.

૧૩૫. ‘‘અહં મત્તા તુવં તિસ્સા, સપત્તી તે પુરે અહું;

પાપકમ્મં કરિત્વાન, પેતલોકં ઇતો ગતા’’તિ.

૧૩૬. ‘‘કિં નુ કાયેન વાચાય, મનસા દુક્કટં કતં;

કિસ્સ કમ્મવિપાકેન, પેતલોકં ઇતો ગતા’’તિ.

૧૩૭. ‘‘ચણ્ડી ચ ફરુસા ચાસિં, ઇસ્સુકી મચ્છરી સઠા [સઠી (સી.)];

તાહં દુરુત્તં વત્વાન, પેતલોકં ઇતો ગતા’’તિ.

૧૩૮. સબ્બં [સચ્ચં (ક.)] અહમ્પિ જાનામિ, યથા ત્વં ચણ્ડિકા અહુ;

અઞ્ઞઞ્ચ ખો તં પુચ્છામિ, કેનાસિ પંસુકુન્થિતા’’તિ.

૧૩૯. ‘‘સીસંન્હાતા તુવં આસિ, સુચિવત્થા અલઙ્કતા;

અહઞ્ચ ખો [ખો તં (સી. ક.)] અધિમત્તં, સમલઙ્કતતરા તયા.

૧૪૦. ‘‘તસ્સા મે પેક્ખમાનાય, સામિકેન સમન્તયિ;

તતો મે ઇસ્સા વિપુલા, કોધો મે સમજાયથ.

૧૪૧. ‘‘તતો પંસું ગહેત્વાન, પંસુના તં હિ ઓકિરિં [તં વિકીરિહં (સ્યા. ક.)];

તસ્સ કમ્મવિપાકેન, તેનમ્હિ પંસુકુન્થિતા’’તિ.

૧૪૨. ‘‘સચ્ચં અહમ્પિ જાનામિ, પંસુના મં ત્વમોકિરિ;

અઞ્ઞઞ્ચ ખો તં પુચ્છામિ, કેન ખજ્જસિ કચ્છુયા’’તિ.

૧૪૩. ‘‘ભેસજ્જહારી ઉભયો, વનન્તં અગમિમ્હસે;

ત્વઞ્ચ ભેસજ્જમાહરિ, અહઞ્ચ કપિકચ્છુનો.

૧૪૪. ‘‘તસ્સા ત્યાજાનમાનાય, સેય્યં ત્યાહં સમોકિરિં;

તસ્સ કમ્મવિપાકેન, તેન ખજ્જામિ કચ્છુયા’’તિ.

૧૪૫. ‘‘સચ્ચં અહમ્પિ જાનામિ, સેય્યં મે ત્વં સમોકિરિ;

અઞ્ઞઞ્ચ ખો તં પુચ્છામિ, કેનાસિ નગ્ગિયા તુવ’’ન્તિ.

૧૪૬. ‘‘સહાયાનં સમયો આસિ, ઞાતીનં સમિતી અહુ;

ત્વઞ્ચ આમન્તિતા આસિ, સસામિની નો ચ ખો અહં.

૧૪૭. ‘‘તસ્સા ત્યાજાનમાનાય, દુસ્સં ત્યાહં અપાનુદિં;

તસ્સ કમ્મવિપાકેન, તેનમ્હિ નગ્ગિયા અહ’’ન્તિ.

૧૪૮. ‘‘સચ્ચં અહમ્પિ જાનામિ, દુસ્સં મે ત્વં અપાનુદિ;

અઞ્ઞઞ્ચ ખો તં પુચ્છામિ, કેનાસિ ગૂથગન્ધિની’’તિ.

૧૪૯. ‘‘તવ ગન્ધઞ્ચ માલઞ્ચ, પચ્ચગ્ઘઞ્ચ વિલેપનં;

ગૂથકૂપે અધારેસિં [અધારેસિં (ક.)], તં પાપં પકતં મયા;

તસ્સ કમ્મવિપાકેન, તેનમ્હિ ગૂથગન્ધિની’’તિ.

૧૫૦. ‘‘સચ્ચં અહમ્પિ જાનામિ, તં પાપં પકતં તયા;

અઞ્ઞઞ્ચ ખો તં પુચ્છામિ, કેનાસિ દુગ્ગતા તુવ’’ન્તિ.

૧૫૧. ‘‘ઉભિન્નં સમકં આસિ, યં ગેહે વિજ્જતે ધનં;

સન્તેસુ દેય્યધમ્મેસુ, દીપં નાકાસિમત્તનો;

તસ્સ કમ્મવિપાકેન, તેનમ્હિ દુગ્ગતા અહં.

૧૫૨. ‘‘તદેવ મં ત્વં અવચ, ‘પાપકમ્મં નિસેવસિ;

ન હિ પાપેહિ કમ્મેહિ, સુલભા હોતિ સુગ્ગતી’’’તિ.

૧૫૩. ‘‘વામતો મં ત્વં પચ્ચેસિ, અથોપિ મં ઉસૂયસિ;

પસ્સ પાપાનં કમ્માનં, વિપાકો હોતિ યાદિસો.

૧૫૪. ‘‘તે ઘરા તા ચ દાસિયો [તે ઘરદાસિયો આસું (સી. સ્યા.), તે ઘરે દાસિયો ચેવ (ક.)], તાનેવાભરણાનિમે;

તે અઞ્ઞે પરિચારેન્તિ, ન ભોગા હોન્તિ સસ્સતા.

૧૫૫. ‘‘ઇદાનિ ભૂતસ્સ પિતા, આપણા ગેહમેહિતિ;

અપ્પેવ તે દદે કિઞ્ચિ, મા સુ તાવ ઇતો અગા’’તિ.

૧૫૬. ‘‘નગ્ગા દુબ્બણ્ણરૂપામ્હિ, કિસા ધમનિસન્થતા;

કોપીનમેતં ઇત્થીનં, મા મં ભૂતપિતાદ્દસા’’તિ.

૧૫૭. ‘‘હન્દ કિં વા ત્યાહં [કિં ત્યાહં (સી. સ્યા.), કિં વતાહં (ક.)] દમ્મિ, કિં વા તેધ [કિં વા ચ તે (સી. સ્યા.), કિં વિધ તે (ક.)] કરોમહં;

યેન ત્વં સુખિતા અસ્સ, સબ્બકામસમિદ્ધિની’’તિ.

૧૫૮. ‘‘ચત્તારો ભિક્ખૂ સઙ્ઘતો, ચત્તારો પન પુગ્ગલા;

અટ્ઠ ભિક્ખૂ ભોજયિત્વા, મમ દક્ખિણમાદિસ;

તદાહં સુખિતા હેસ્સં, સબ્બકામસમિદ્ધિની’’તિ.

૧૫૯. સાધૂતિ સા પટિસ્સુત્વા, ભોજયિત્વાટ્ઠ ભિક્ખવો;

વત્થેહચ્છાદયિત્વાન, તસ્સા દક્ખિણમાદિસી.

૧૬૦. સમનન્તરાનુદ્દિટ્ઠે, વિપાકો ઉદપજ્જથ;

ભોજનચ્છાદનપાનીયં, દક્ખિણાય ઇદં ફલં.

૧૬૧. તતો સુદ્ધા સુચિવસના, કાસિકુત્તમધારિની;

વિચિત્તવત્થાભરણા, સપત્તિં ઉપસઙ્કમિ.

૧૬૨. ‘‘અભિક્કન્તેન વણ્ણેન, યા ત્વં તિટ્ઠસિ દેવતે;

ઓભાસેન્તી દિસા સબ્બા, ઓસધી વિય તારકા.

૧૬૩. ‘‘કેન તેતાદિસો વણ્ણો, કેન તે ઇધ મિજ્ઝતિ;

ઉપ્પજ્જન્તિ ચ તે ભોગા, યે કેચિ મનસો પિયા.

૧૬૪. ‘‘પુચ્છામિ તં દેવિ મહાનુભાવે, મનુસ્સભૂતા કિમકાસિ પુઞ્ઞં;

કેનાસિ એવં જલિતાનુભાવા, વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ.