૭. અન્તગ્ગાહિકાદિટ્ઠિનિદ્દેસો

૧૪૦. અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ઞાસાય આકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? ‘‘સસ્સતો લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતિહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? ‘‘અસસ્સતો લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતિહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? ‘‘અન્તવા લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા… ‘‘અનન્તવા લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા… ‘‘તં જીવં તં સરીર’’ન્તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા… ‘‘અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીર’’ન્તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા… ‘‘હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ…પે… ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ… ‘‘હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ… ‘‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતિહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ?

‘‘સસ્સતો લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ…પે… ‘‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

[ક] ‘‘સસ્સતો લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? રૂપં લોકો ચેવ સસ્સતં ચાતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ. અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઠમા ‘‘સસ્સતો લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ …પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો.

વેદના લોકો ચેવ સસ્સતા ચાતિ…પે… સઞ્ઞા લોકો ચેવ સસ્સતા ચાતિ…પે… સઙ્ખારા લોકો ચેવ સસ્સતા ચાતિ…પે… વિઞ્ઞાણં લોકો ચેવ સસ્સતઞ્ચાતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ. અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઞ્ચમી સસ્સતો લોકોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો. ‘‘સસ્સતો લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

[ખ] ‘‘અસસ્સતો લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? રૂપં લોકો ચેવ અસસ્સતઞ્ચાતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ…પે… અયં પઠમા ‘‘અસસ્સતો લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ દિટ્ઠિવિપત્તિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો.

વેદના લોકો ચેવ અસસ્સતા ચાતિ…પે… સઞ્ઞા લોકો ચેવ અસસ્સતા ચાતિ…પે… સઙ્ખારા લોકો ચેવ અસસ્સતા ચાતિ…પે… વિઞ્ઞાણં લોકો ચેવ અસસ્સતઞ્ચાતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો. ‘‘અસસ્સતો લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

[ગ] ‘‘અન્તવા લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? ઇધેકચ્ચો પરિત્તં ઓકાસં નીલકતો ફરતિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘‘અન્તવા અયં લોકો પરિવટુમો’’તિ. અન્તસઞ્ઞી હોતિ. યં ફરતિ, તં વત્થુ ચેવ લોકો ચ. યેન ફરતિ, સો અત્તા ચેવ લોકો ચાતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ. અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઠમા ‘‘અન્તવા લોકો’’તિ અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો.

ઇધેકચ્ચો પરિત્તં ઓકાસં પીતકતો ફરતિ… લોહિતકતો ફરતિ… ઓદાતકતો ફરતિ… ઓભાસકતો ફરતિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘‘અન્તવા અયં લોકો પરિવટુમો’’તિ. અન્તસઞ્ઞી હોતિ. યં ફરતિ તં વત્થુ ચેવ લોકો ચ. યેન ફરતિ સો અત્તા ચેવ લોકો ચાતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ…પે… અન્તવા લોકોતિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

[ઘ] ‘‘અનન્તવા લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? ઇધેકચ્ચો વિપુલં ઓકાસં નીલકતો ફરતિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘‘અનન્તવા અયં લોકો અપરિયન્તો’’તિ. અનન્તસઞ્ઞી હોતિ. યં ફરતિ તં વત્થુ ચેવ લોકો ચ; યેન ફરતિ સો અત્તા ચેવ લોકો ચાતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ. અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઠમા ‘‘અનન્તવા લોકો’’તિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો.

ઇધેકચ્ચો વિપુલં ઓકાસં પીતકતો ફરતિ… લોહિતકતો ફરતિ… ઓદાતકતો ફરતિ… ઓભાસકતો ફરતિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘‘અનન્તવા અયં લોકો અપરિયન્તો’’તિ. અનન્તસઞ્ઞી હોતિ. યં ફરતિ તં વત્થુ ચેવ લોકો ચ; યેન ફરતિ સો અત્તા ચેવ લોકો ચાતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ…પે… અનન્તવા લોકોતિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

[ઙ] ‘‘તં જીવં તં સરીર’’ન્તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? રૂપં જીવઞ્ચેવ સરીરઞ્ચ; યં જીવં તં સરીરં, યં સરીરં તં જીવન્તિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ. અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઠમા ‘‘તં જીવં તં સરીર’’ન્તિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો.

વેદના જીવા ચેવ સરીરં ચ… સઞ્ઞા જીવા ચેવ સરીરં ચ… સઙ્ખારા જીવા ચેવ સરીરં ચ… વિઞ્ઞાણં જીવઞ્ચેવ સરીરઞ્ચ; યં જીવં તં સરીરં, યં સરીરં તં જીવન્તિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ…પે… ‘‘તં જીવં તં સરીર’’ન્તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

[ચ] ‘‘અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીર’’ન્તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? રૂપં સરીરં, ન જીવં; જીવં ન સરીરં. અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીરન્તિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ. અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઠમા ‘‘અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીર’’ન્તિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો.

વેદના સરીરં, ન જીવં… સઞ્ઞા સરીરં, ન જીવં… સઙ્ખારા સરીરં, ન જીવં… વિઞ્ઞાણં સરીરં, ન જીવં; જીવં ન સરીરં. અઞ્ઞં જીવં, અઞ્ઞં સરીરન્તિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ…પે… અઞ્ઞં જીવં, અઞ્ઞં સરીરન્તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

[છ] ‘‘હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? રૂપં ઇધેવ મરણધમ્મં. તથાગતો કાયસ્સ ભેદા હોતિપિ તિટ્ઠતિપિ ઉપ્પજ્જતિપિ નિબ્બત્તતિપીતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ. અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઠમા ‘‘હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો.

વેદના ઇધેવ મરણધમ્મા…પે… સઞ્ઞા ઇધેવ મરણધમ્મા… સઙ્ખારા ઇધેવ મરણધમ્મા… વિઞ્ઞાણં ઇધેવ મરણધમ્મં. તથાગતો કાયસ્સ ભેદા હોતિપિ તિટ્ઠતિપિ ઉપ્પજ્જતિપિ નિબ્બત્તતિપીતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ…પે… ‘‘હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

[જ] ‘‘ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? રૂપં ઇધેવ મરણધમ્મં. તથાગતોપિ કાયસ્સ ભેદા ઉચ્છિજ્જતિ વિનસ્સતિ; ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ. અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઠમા ‘‘ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો.

વેદના ઇધેવ મરણધમ્મા…પે… સઞ્ઞા ઇધેવ મરણધમ્મા… સઙ્ખારા ઇધેવ મરણધમ્મા… વિઞ્ઞાણં ઇધેવ મરણધમ્મં. તથાગતોપિ કાયસ્સ ભેદા ઉચ્છિજ્જતિ વિનસ્સતિ. ‘‘ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ…પે… ‘‘ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

[ઝ] ‘‘હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? રૂપં ઇધેવ મરણધમ્મં. તથાગતો કાયસ્સ ભેદા હોતિ ચ ન ચ હોતીતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ. અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઠમા ‘‘હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ ન ચ દિટ્ઠિયો.

વેદના ઇધેવ મરણધમ્મા…પે… સઞ્ઞા ઇધેવ મરણધમ્મા… સઙ્ખારા ઇધેવ મરણધમ્મા… વિઞ્ઞાણં ઇધેવ મરણધમ્મં. તથાગતો કાયસ્સ ભેદા હોતિ ચ ન ચ હોતીતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ…પે… ‘‘હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

[ઞ] ‘‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા કતમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ? રૂપં ઇધેવ મરણધમ્મં. તથાગતો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા નેવ હોતિ ન ન હોતીતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ, અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઠમા ‘‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો.

વેદના ઇધેવ મરણધમ્મા…પે… સઞ્ઞા ઇધેવ મરણધમ્મા… સઙ્ખારા ઇધેવ મરણધમ્મા… વિઞ્ઞાણં ઇધેવ મરણધમ્મં. તથાગતો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા નેવ હોતિ ન ન હોતીતિ – અભિનિવેસપરામાસો દિટ્ઠિ. તાય દિટ્ઠિયા સો અન્તો ગહિતોતિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિ ન વત્થુ, વત્થુ ન દિટ્ઠિ. અઞ્ઞા દિટ્ઠિ, અઞ્ઞં વત્થુ. યા ચ દિટ્ઠિ યઞ્ચ વત્થુ – અયં પઞ્ચમી ‘‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ. અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ…પે… ઇમાનિ સઞ્ઞોજનાનિ, ન ચ દિટ્ઠિયો. ‘‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ – અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ચહાકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ. અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા ઇમેહિ પઞ્ઞાસાય આકારેહિ અભિનિવેસો હોતિ.

અન્તગ્ગાહિકાદિટ્ઠિનિદ્દેસો સત્તમો.