૭૨-૭૩. સબ્બઞ્ઞુતઞાણનિદ્દેસો

૧૧૯. કતમં તથાગતસ્સ સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં? સબ્બં સઙ્ખતમસઙ્ખતં અનવસેસં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં [અનાવરણં ઞાણં (સ્યા.) એવમુપરિપિ].

૧૨૦. અતીતં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. અનાગતં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. પચ્ચુપ્પન્નં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

ચક્ખુ ચેવ રૂપા ચ, એવં તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. સોતઞ્ચેવ સદ્દા ચ…પે… ઘાનઞ્ચેવ ગન્ધા ચ… જિવ્હા ચેવ રસા ચ… કાયો ચેવ ફોટ્ઠબ્બા ચ… મનો ચેવ ધમ્મા ચ, એવં તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

યાવતા અનિચ્ચટ્ઠં દુક્ખટ્ઠં અનત્તટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. યાવતા રૂપસ્સ અનિચ્ચટ્ઠં દુક્ખટ્ઠં અનત્તટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. યાવતા વેદનાય…પે… યાવતા સઞ્ઞાય…પે… યાવતા સઙ્ખારાનં…પે… યાવતા વિઞ્ઞાણસ્સ …પે… યાવતા ચક્ખુસ્સ…પે… જરામરણસ્સ અનિચ્ચટ્ઠં દુક્ખટ્ઠં અનત્તટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

યાવતા અભિઞ્ઞાય અભિઞ્ઞટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. યાવતા પરિઞ્ઞાય પરિઞ્ઞટ્ઠં…પે… યાવતા પહાનસ્સ [પહાનાય (સ્યા.)] પહાનટ્ઠં…પે… યાવતા ભાવનાય ભાવનટ્ઠં…પે… યાવતા સચ્છિકિરિયાય સચ્છિકિરિયટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

યાવતા ખન્ધાનં ખન્ધટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. યાવતા ધાતૂનં ધાતુટ્ઠં…પે… યાવતા આયતનાનં આયતનટ્ઠં…પે… યાવતા સઙ્ખતાનં સઙ્ખતટ્ઠં…પે… યાવતા અસઙ્ખતસ્સ અસઙ્ખતટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

યાવતા કુસલે ધમ્મે, સબ્બં [સબ્બે (અટ્ઠકથા)] જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. યાવતા અકુસલે ધમ્મે…પે… યાવતા અબ્યાકતે ધમ્મે… યાવતા કામાવચરે ધમ્મે… યાવતા રૂપાવચરે ધમ્મે… યાવતા અરૂપાવચરે ધમ્મે… યાવતા અપરિયાપન્ને ધમ્મે, સબ્બં [સબ્બે (અટ્ઠકથા)] જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

યાવતા દુક્ખસ્સ દુક્ખટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. યાવતા સમુદયસ્સ સમુદયટ્ઠં…પે… યાવતા નિરોધસ્સ નિરોધટ્ઠં…પે… યાવતા મગ્ગસ્સ મગ્ગટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

યાવતા અત્થપટિસમ્ભિદાય અત્થપટિસમ્ભિદટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. યાવતા ધમ્મપટિસમ્ભિદાય ધમ્મપટિસમ્ભિદટ્ઠં…પે… યાવતા નિરુત્તિપટિસમ્ભિદાય નિરુત્તિપટિસમ્ભિદટ્ઠં…પે… યાવતા પટિભાનપટિસમ્ભિદાય પટિભાનપટિસમ્ભિદટ્ઠં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

યાવતા ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તઞાણં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. યાવતા સત્તાનં આસયાનુસયે ઞાણં…પે… યાવતા યમકપાટિહીરે ઞાણં…પે… યાવતા મહાકરુણાસમાપત્તિયા ઞાણં, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

યાવતા સદેવકસ્સ લોકસ્સ સમારકસ્સ સબ્રહ્મકસ્સ સસ્સમણબ્રાહ્મણિયા પજાય સદેવમનુસ્સાય દિટ્ઠં સુતં મુતં વિઞ્ઞાતં પત્તં પરિયેસિતં અનુવિચરિતં મનસા, તં સબ્બં જાનાતીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

૧૨૧. ન તસ્સ અદ્દિટ્ઠમિધત્થિ કિઞ્ચિ, અથો અવિઞ્ઞાતમજાનિતબ્બં.

સબ્બં અભિઞ્ઞાસિ યદત્થિ નેય્યં, તથાગતો તેન સમન્તચક્ખૂતિ [મહાનિ. ૧૫૬; ચૂળનિ. મોઘરાજમાણવપુચ્છાનિદ્દેસ ૮૫].

સમન્તચક્ખૂતિ કેનટ્ઠેન સમન્તચક્ખુ? ચુદ્દસ બુદ્ધઞાણાનિ. દુક્ખે ઞાણં બુદ્ધઞાણં, દુક્ખસમુદયે ઞાણં બુદ્ધઞાણં, દુક્ખનિરોધે ઞાણં બુદ્ધઞાણં, દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય ઞાણં બુદ્ધઞાણં, અત્થપટિસમ્ભિદે ઞાણં બુદ્ધઞાણં, ધમ્મપટિસમ્ભિદે ઞાણં બુદ્ધઞાણં, નિરુત્તિપટિસમ્ભિદે ઞાણં બુદ્ધઞાણં, પટિભાનપટિસમ્ભિદે ઞાણં બુદ્ધઞાણં, ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તે ઞાણં બુદ્ધઞાણં, સત્તાનં આસયાનુસયે ઞાણં બુદ્ધઞાણં, યમકપાટિહીરે ઞાણં બુદ્ધઞાણં, મહાકરુણાસમાપત્તિયા ઞાણં બુદ્ધઞાણં, સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં બુદ્ધઞાણં, અનાવરણઞાણં બુદ્ધઞાણં – ઇમાનિ ચુદ્દસ બુદ્ધઞાણાનિ. ઇમેસં ચુદ્દસન્નં બુદ્ધઞાણાનં અટ્ઠ ઞાણાનિ સાવકસાધારણાનિ; છ ઞાણાનિ અસાધારણાનિ સાવકેહિ.

યાવતા દુક્ખસ્સ દુક્ખટ્ઠો, સબ્બો ઞાતો; અઞ્ઞાતો દુક્ખટ્ઠો નત્થીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. યાવતા દુક્ખસ્સ દુક્ખટ્ઠો, સબ્બો ઞાતો, સબ્બો દિટ્ઠો, સબ્બો વિદિતો, સબ્બો સચ્છિકતો, સબ્બો ફસ્સિતો પઞ્ઞાય; અફસ્સિતો પઞ્ઞાય દુક્ખટ્ઠો નત્થીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં. યાવતા સમુદયસ્સ સમુદયટ્ઠો…પે… યાવતા નિરોધસ્સ નિરોધટ્ઠો… યાવતા મગ્ગસ્સ મગ્ગટ્ઠો…પે… યાવતા અત્થપટિસમ્ભિદાય અત્થપટિસમ્ભિદટ્ઠો… યાવતા ધમ્મપટિસમ્ભિદાય ધમ્મપટિસમ્ભિદટ્ઠો… યાવતા નિરુત્તિપટિસમ્ભિદાય નિરુત્તિપટિસમ્ભિદટ્ઠો… યાવતા પટિભાનપટિસમ્ભિદાય પટિભાનપટિસમ્ભિદટ્ઠો, સબ્બો ઞાતો, સબ્બો દિટ્ઠો, સબ્બો વિદિતો, સબ્બો સચ્છિકતો, સબ્બો ફસ્સિતો પઞ્ઞાય; અફસ્સિતો પઞ્ઞાય પટિભાનપટિસમ્ભિદટ્ઠો નત્થીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

યાવતા ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તઞાણં…પે… યાવતા સત્તાનં આસયાનુસયે ઞાણં… યાવતા યમકપાટિહીરે ઞાણં… યાવતા મહાકરુણાસમાપત્તિયા ઞાણં; સબ્બ ઞાતં, સબ્બં દિટ્ઠં, સબ્બં વિદિતં, સબ્બં સચ્છિકતં, સબ્બં ફસ્સિતં પઞ્ઞાય; અફસ્સિતં પઞ્ઞાય મહાકરુણાસમાપત્તિયા ઞાણં નત્થીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

યાવતા સદેવકસ્સ લોકસ્સ સમારકસ્સ સબ્રહ્મકસ્સ સસ્સમણબ્રાહ્મણિયા પજાય સદેવમનુસ્સાય દિટ્ઠં સુતં મુતં વિઞ્ઞાતં પત્તં પરિયેસિતં અનુવિચરિતં મનસા, સબ્બં ઞાતં, સબ્બં દિટ્ઠં, સબ્બં વિદિતં, સબ્બં સચ્છિકતં, સબ્બં ફસ્સિતં પઞ્ઞાય; અફસ્સિતં પઞ્ઞાય નત્થીતિ – સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં. તત્થ આવરણં નત્થીતિ – અનાવરણઞાણં.

ન તસ્સ અદ્દિટ્ઠમિધત્થિ કિઞ્ચિ, અથો અવિઞ્ઞાતમજાનિતબ્બં;

સબ્બં અભિઞ્ઞાસિ યદત્થિ નેય્યં, તથાગતો તેન સમન્તચક્ખૂતિ.

સબ્બઞ્ઞુતઞાણનિદ્દેસો તેસત્તતિમો.

ઞાણકથા નિટ્ઠિતા.