૭૧. મહાકરુણાઞાણનિદ્દેસો

૧૧૭. કતમં તથાગતસ્સ મહાકરુણાસમાપત્તિયા ઞાણં? બહુકેહિ આકારેહિ પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. આદિત્તો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. ઉય્યુત્તો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. પયાતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. કુમ્મગ્ગપ્પટિપન્નો [કુમ્મગ્ગં પટિપન્નો (સ્યા.)] લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. ઉપનીયતિ લોકો અદ્ધુવોતિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. અતાણો [અત્તાણો (સ્યા.)] લોકો અનભિસ્સરોતિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. અસ્સકો લોકો, સબ્બં પહાય ગમનીયન્તિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. ઊનો લોકો અતીતો તણ્હાદાસોતિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. અતાયનો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… અલેણો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં …પે… અસરણો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… અસરણીભૂતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે….

ઉદ્ધતો લોકો અવૂપસન્તોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… સસલ્લો લોકસન્નિવાસો, વિદ્ધો પુથુસલ્લેહિ; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ સલ્લાનં ઉદ્ધતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… અવિજ્જન્ધકારાવરણો લોકસન્નિવાસો અણ્ડભૂતો કિલેસપઞ્જરપક્ખિત્તો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ આલોકં દસ્સેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… અવિજ્જાગતો લોકસન્નિવાસો અણ્ડભૂતો પરિયોનદ્ધો તન્તાકુલકજાતો [તન્તાકુલજાતો (સ્યા.)] કુલાગણ્ડિકજાતો [ગુળાગુણ્ઠિકજાતો (સ્યા.), ગુલાગુણ્ડિકજાતો (ક. સી. અટ્ઠ.) દી. નિ. ૨.૯૫ પસ્સિતબ્બા] મુઞ્જપબ્બજભૂતો અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં સંસારં નાતિવત્તતીતિ – પસ્સન્તાનં…પે… અવિજ્જાવિસદોસસંલિત્તો લોકસન્નિવાસો કિલેસકલલીભૂતોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… રાગદોસમોહજટાજટિતો લોકસન્નિવાસો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ જટં વિજટેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે….

તણ્હાસઙ્ઘાટપટિમુક્કો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… તણ્હાજાલેન ઓત્થટો [ઓત્થતો (ક.)] લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… તણ્હાસોતેન વુય્હતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… તણ્હાસઞ્ઞોજનેન સઞ્ઞુત્તો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… તણ્હાનુસયેન અનુસટો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… તણ્હાસન્તાપેન સન્તપ્પતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… તણ્હાપરિળાહેન પરિડય્હતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે….

દિટ્ઠિસઙ્ઘાટપટિમુક્કો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દિટ્ઠિજાલેન ઓત્થટો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દિટ્ઠિસોતેન વુય્હતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દિટ્ઠિસઞ્ઞોજનેન સઞ્ઞુત્તો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દિટ્ઠાનુસયેન અનુસટો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દિટ્ઠિસન્તાપેન સન્તપ્પતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દિટ્ઠિપરિળાહેન પરિડય્હતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે….

જાતિયા અનુગતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… જરાય અનુસટો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… બ્યાધિના અભિભૂતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં …પે… મરણેન અબ્ભાહતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દુક્ખે પતિટ્ઠિતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે….

તણ્હાય ઉડ્ડિતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… જરાપાકારપરિક્ખિત્તો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… મચ્ચુપાસેન પરિક્ખિત્તો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… મહાબન્ધનબન્ધો લોકસન્નિવાસો – રાગબન્ધનેન દોસબન્ધનેન મોહબન્ધનેન માનબન્ધનેન દિટ્ઠિબન્ધનેન કિલેસબન્ધનેન દુચ્ચરિતબન્ધનેન; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ બન્ધનં મોચેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… મહાસમ્બાધપ્પટિપન્નો લોકસન્નિવાસો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ ઓકાસં દસ્સેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં… મહાપલિબોધેન પલિબુદ્ધો લોકસન્નિવાસો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ પલિબોધં છેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… મહાપપાતે પતિતો લોકસન્નિવાસો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ પપાતા ઉદ્ધતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… મહાકન્તારપ્પટિપન્નો લોકસન્નિવાસો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ કન્તારં તારેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… મહાસંસારપ્પટિપન્નો લોકસન્નિવાસો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ સંસારા મોચેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… મહાવિદુગ્ગે સમ્પરિવત્તતિ લોકસન્નિવાસો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ વિદુગ્ગા ઉદ્ધતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… મહાપલિપે [મહાપલ્લેપે (સ્યા.)] પલિપન્નો લોકસન્નિવાસો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ પલિપા ઉદ્ધતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે….

અબ્ભાહતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… આદિત્તો લોકસન્નિવાસો – રાગગ્ગિના દોસગ્ગિના મોહગ્ગિના જાતિયા જરાય મરણેન સોકેહિ પરિદેવેહિ દુક્ખેહિ દોમનસ્સેહિ ઉપાયાસેહિ; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ નિબ્બાપેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… ઉન્નીતકો લોકસન્નિવાસો હઞ્ઞતિ નિચ્ચમતાણો પત્તદણ્ડો તક્કરોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… વજ્જબન્ધનબદ્ધો લોકસન્નિવાસો આઘાતનપચ્ચુપટ્ઠિતો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ બન્ધનં મોચેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… અનાથો લોકસન્નિવાસો પરમકારુઞ્ઞપ્પત્તો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ તાયેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દુક્ખાભિતુન્નો [દુક્ખાભિતુણ્ણો (ક.)] લોકસન્નિવાસો ચિરરત્તં પીળિતોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… ગધિતો લોકસન્નિવાસો નિચ્ચં પિપાસિતોતિ – પસ્સન્તાનં…પે….

અન્ધો લોકસન્નિવાસો અચક્ખુકોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… હતનેત્તો લોકસન્નિવાસો અપરિણાયકોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… વિપથપક્ખન્દો [વિપથં પક્ખન્તો (સ્યા.)] લોકસન્નિવાસો અઞ્જસાપરદ્ધો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ અરિયપથં આનેતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે… મહોઘપક્ખન્દો લોકસન્નિવાસો; તસ્સ નત્થઞ્ઞો કોચિ ઓઘા ઉદ્ધતા, અઞ્ઞત્ર મયાતિ – પસ્સન્તાનં…પે….

૧૧૮. દ્વીહિ દિટ્ઠિગતેહિ પરિયુટ્ઠિતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… તીહિ દુચ્ચરિતેહિ વિપ્પટિપન્નો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… ચતૂહિ યોગેહિ યુત્તો લોકસન્નિવાસો ચતુયોગયોજિતોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… ચતૂહિ ગન્થેહિ [ગણ્ઠેહિ (સ્યા.)] ગન્થિતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… ચતૂહિ ઉપાદાનેહિ ઉપાદિયતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… પઞ્ચગતિસમારુળ્હો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… પઞ્ચહિ કામગુણેહિ રજ્જતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… પઞ્ચહિ નીવરણેહિ ઓત્થટો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… છહિ વિવાદમૂલેહિ વિવદતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… છહિ તણ્હાકાયેહિ રજ્જતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… છહિ દિટ્ઠિગતેહિ પરિયુટ્ઠિતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં …પે… સત્તહિ અનુસયેહિ અનુસટો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… સત્તહિ સઞ્ઞોજનેહિ સઞ્ઞુત્તો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… સત્તહિ માનેહિ ઉન્નતો [ઉણ્ણતો (સ્યા. ક.)] લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… અટ્ઠહિ લોકધમ્મેહિ સમ્પરિવત્તતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… અટ્ઠહિ મિચ્છત્તેહિ નિય્યાતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… અટ્ઠહિ પુરિસદોસેહિ દુસ્સતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… નવહિ આઘાતવત્થૂહિ આઘાતિતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં …પે… નવવિધમાનેહિ ઉન્નતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… નવહિ તણ્હામૂલકેહિ ધમ્મેહિ રજ્જતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દસહિ કિલેસવત્થૂહિ કિલિસ્સતિ લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દસહિ આઘાતવત્થૂહિ આઘાતિતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દસહિ અકુસલકમ્મપથેહિ સમન્નાગતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દસહિ સઞ્ઞોજનેહિ સઞ્ઞુત્તો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દસહિ મિચ્છત્તેહિ નિય્યાતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દસવત્થુકાય મિચ્છાદિટ્ઠિયા સમન્નાગતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… દસવત્થુકાય અન્તગ્ગાહિકાય દિટ્ઠિયા સમન્નાગતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં…પે… અટ્ઠસતતણ્હાપપઞ્ચસતેહિ પપઞ્ચિતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. દ્વાસટ્ઠિયા દિટ્ઠિગતેહિ પરિયુટ્ઠિતો લોકસન્નિવાસોતિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ.

અહઞ્ચમ્હિ તિણ્ણો, લોકો ચ અતિણ્ણો અહં ચમ્હિ મુત્તો, લોકો ચ અમુત્તો; અહઞ્ચમ્હિ દન્તો, લોકો ચ અદન્તો; અહં ચમ્હિ સન્તો, લોકો ચ અસન્તો; અહં ચમ્હિ અસ્સત્થો, લોકો ચ અનસ્સત્થો; અહં ચમ્હિ પરિનિબ્બુતો, લોકો ચ અપરિનિબ્બુતો; પહોમિ ખ્વાહં તિણ્ણો તારેતું, મુત્તો મોચેતું, દન્તો દમેતું, સન્તો સમેતું, અસ્સત્થો અસ્સાસેતું, પરિનિબ્બુતો પરે ચ પરિનિબ્બાપેતુન્તિ – પસ્સન્તાનં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં સત્તેસુ મહાકરુણા ઓક્કમતિ. ઇદં તથાગતસ્સ મહાકરુણાસમાપત્તિયા ઞાણં.

મહાકરુણાઞાણનિદ્દેસો એકસત્તતિમો.