૬૮. ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તઞાણનિદ્દેસો

૧૧૧. કતમં તથાગતસ્સ ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્ત ઞાણં? ઇધ તથાગતો સત્તે પસ્સતિ અપ્પરજક્ખે મહારજક્ખે તિક્ખિન્દ્રિયે મુદિન્દ્રિયે સ્વાકારે દ્વાકારે સુવિઞ્ઞાપયે દુવિઞ્ઞાપયે અપ્પેકચ્ચે પરલોકવજ્જભયદસ્સાવિનો અપ્પેકચ્ચે ન પરલોકવજ્જભયદસ્સાવિનો.

અપ્પરજક્ખે મહારજક્ખેતિ સદ્ધો પુગ્ગલો અપ્પરજક્ખો, અસ્સદ્ધો પુગ્ગલો મહારજક્ખો. આરદ્ધવીરિયો પુગ્ગલો અપ્પરજક્ખો, કુસીતો પુગ્ગલો મહારજક્ખો. ઉપટ્ઠિતસ્સતિ પુગ્ગલો અપ્પરજક્ખો, મુટ્ઠસ્સતિ પુગ્ગલો મહારજક્ખો. સમાહિતો પુગ્ગલો અપ્પરજક્ખો, અસમાહિતો પુગ્ગલો મહારજક્ખો. પઞ્ઞવા પુગ્ગલો અપ્પરજક્ખો, દુપ્પઞ્ઞો પુગ્ગલો મહારજક્ખો.

તિક્ખિન્દ્રિયે મુદિન્દ્રિયેતિ સદ્ધો પુગ્ગલો તિક્ખિન્દ્રિયો, અસ્સદ્ધો પુગ્ગલો મુદિન્દ્રિયો. આરદ્ધવીરિયો પુગ્ગલો તિક્ખિન્દ્રિયો, કુસીતો પુગ્ગલો મુદિન્દ્રિયો. ઉપટ્ઠિતસ્સતિ પુગ્ગલો તિક્ખિન્દ્રિયો, મુટ્ઠસ્સતિ પુગ્ગલો મુદિન્દ્રિયો. સમાહિતો પુગ્ગલો તિક્ખિન્દ્રિયો, અસમાહિતો પુગ્ગલો મુદિન્દ્રિયો. પઞ્ઞવા પુગ્ગલો તિક્ખિન્દ્રિયો, દુપ્પઞ્ઞો પુગ્ગલો મુદિન્દ્રિયો.

સ્વાકારે દ્વાકારેતિ સદ્ધો પુગ્ગલો સ્વાકારો, અસ્સદ્ધો પુગ્ગલો દ્વાકારો. આરદ્ધવીરિયો પુગ્ગલો સ્વાકારો, કુસીતો પુગ્ગલો દ્વાકારો. ઉપટ્ઠિતસ્સતિ પુગ્ગલો સ્વાકારો, મુટ્ઠસ્સતિ પુગ્ગલો દ્વાકારો. સમાહિતો પુગ્ગલો સ્વાકારો, અસમાહિતો પુગ્ગલો દ્વાકારો. પઞ્ઞવા પુગ્ગલો સ્વાકારો, દુપ્પઞ્ઞો પુગ્ગલો દ્વાકારો.

સુવિઞ્ઞાપયે દુવિઞ્ઞાપયેતિ સદ્ધો પુગ્ગલો સુવિઞ્ઞાપયો, અસ્સદ્ધો પુગ્ગલો દુવિઞ્ઞાપયો. આરદ્ધવીરિયો પુગ્ગલો સુવિઞ્ઞાપયો, કુસીતો પુગ્ગલો દુવિઞ્ઞાપયો. ઉપટ્ઠિતસ્સતિ પુગ્ગલો સુવિઞ્ઞાપયો, મુટ્ઠસ્સતિ પુગ્ગલો દુવિઞ્ઞાપયો. સમાહિતો પુગ્ગલો સુવિઞ્ઞાપયો, અસમાહિતો પુગ્ગલો દુવિઞ્ઞાપયો. પઞ્ઞવા પુગ્ગલો સુવિઞ્ઞાપયો, દુપ્પઞ્ઞો પુગ્ગલો દુવિઞ્ઞાપયો.

અપ્પેકચ્ચે પરલોકવજ્જભયદસ્સાવિનો, અપ્પેકચ્ચે ન પરલોકવજ્જભયદસ્સાવિનોતિ સદ્ધો પુગ્ગલો પરલોકવજ્જભયદસ્સાવી, અસ્સદ્ધો પુગ્ગલો ન પરલોકવજ્જભયદસ્સાવી. આરદ્ધવીરિયો પુગ્ગલો પરલોકવજ્જભયદસ્સાવી, કુસીતો પુગ્ગલો ન પરલોકવજ્જભયદસ્સાવી. ઉપટ્ઠિતસ્સતિ પુગ્ગલો પરલોકવજ્જભયદસ્સાવી, મુટ્ઠસ્સતિ પુગ્ગલો ન પરલોકવજ્જભયદસ્સાવી. સમાહિતો પુગ્ગલો પરલોકવજ્જભયદસ્સાવી, અસમાહિતો પુગ્ગલો ન પરલોકવજ્જભયદસ્સાવી. પઞ્ઞવા પુગ્ગલો પરલોકવજ્જભયદસ્સાવી, દુપ્પઞ્ઞો પુગ્ગલો ન પરલોકવજ્જભયદસ્સાવી.

૧૧૨. લોકોતિ – ખન્ધલોકો, ધાતુલોકો, આયતનલોકો, વિપત્તિભવલોકો, વિપત્તિસમ્ભવલોકો, સમ્પત્તિભવલોકો, સમ્પત્તિસમ્ભવલોકો.

એકો લોકો – સબ્બે સત્તા આહારટ્ઠિતિકા. દ્વે લોકા – નામઞ્ચ, રૂપઞ્ચ. તયો લોકા – તિસ્સો વેદના. ચત્તારો લોકા – ચત્તારો આહારા. પઞ્ચ લોકા – પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા. છ લોકા – છ અજ્ઝત્તિકાનિ આયતનાનિ. સત્ત લોકા – સત્ત વિઞ્ઞાણટ્ઠિતિયો. અટ્ઠ લોકા – અટ્ઠ લોકધમ્મા. નવ લોકા – નવ સત્તાવાસા. દસ લોકા – દસાયતનાનિ. દ્વાદસલોકા – દ્વાદસાયતનાનિ. અટ્ઠારસ લોકા – અટ્ઠારસ ધાતુયો.

વજ્જન્તિ સબ્બે કિલેસા વજ્જા, સબ્બે દુચ્ચરિતા વજ્જા, સબ્બે અભિસઙ્ખારા વજ્જા, સબ્બે ભવગામિકમ્મા વજ્જા. ઇતિ ઇમસ્મિઞ્ચ લોકે ઇમસ્મિઞ્ચ વજ્જે તિબ્બા ભયસઞ્ઞા પચ્ચુપટ્ઠિતા હોતિ, સેય્યથાપિ ઉક્ખિત્તાસિકે વધકે. ઇમેહિ પઞ્ઞાસાય આકારેહિ ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ જાનાતિ પસ્સતિ અઞ્ઞાતિ પટિવિજ્ઝતિ – ઇદં તથાગતસ્સ ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તે ઞાણં.

ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તઞાણનિદ્દેસો અટ્ઠસટ્ઠિમો.