૫૫. આસવક્ખયઞાણનિદ્દેસો

૧૦૭. કથં ચતુસટ્ઠિયા આકારેહિ તિણ્ણન્નં ઇન્દ્રિયાનં વસિભાવતા પઞ્ઞા આસવાનં ખયે ઞાણં? કતમેસં તિણ્ણન્નં ઇન્દ્રિયાનં? અનઞ્ઞાતઞ્ઞસ્સામીતિન્દ્રિયસ્સ અઞ્ઞિન્દ્રિયસ્સ અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયસ્સ.

અનઞ્ઞાતઞ્ઞસ્સામીતિન્દ્રિયં કતિ ઠાનાનિ ગચ્છતિ, અઞ્ઞિન્દ્રિયં કતિ ઠાનાનિ ગચ્છતિ, અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં કતિ ઠાનાનિ ગચ્છતિ? અનઞ્ઞાતઞ્ઞસ્સામીતિન્દ્રિયં એકં ઠાનં ગચ્છતિ – સોતાપત્તિમગ્ગં. અઞ્ઞિન્દ્રિયં છ ઠાનાનિ ગચ્છતિ – સોતાપત્તિફલં, સકદાગામિમગ્ગં, સકદાગામિફલં, અનાગામિમગ્ગં, અનાગામિફલં, અરહત્તમગ્ગં. અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં એકં ઠાનં ગચ્છતિ – અરહત્તફલં.

સોતાપત્તિમગ્ગક્ખણે અનઞ્ઞાતઞ્ઞસ્સામીતિન્દ્રિયસ્સ સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમોક્ખપરિવારં હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં પગ્ગહપરિવારં હોતિ, સતિન્દ્રિયં ઉપટ્ઠાનપરિવારં હોતિ, સમાધિન્દ્રિયં અવિક્ખેપપરિવારં હોતિ, પઞ્ઞિન્દ્રિયં દસ્સનપરિવારં હોતિ, મનિન્દ્રિયં વિજાનનપરિવારં હોતિ, સોમનસ્સિન્દ્રિયં અભિસન્દનપરિવારં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં પવત્તસન્તતાધિપતેય્યપરિવારં હોતિ. સોતાપત્તિમગ્ગક્ખણે જાતા ધમ્મા ઠપેત્વા ચિત્તસમુટ્ઠાનં રૂપં સબ્બેવ કુસલા હોન્તિ, સબ્બેવ અનાસવા હોન્તિ, સબ્બેવ નિય્યાનિકા હોન્તિ, સબ્બેવ અપચયગામિનો હોન્તિ, સબ્બેવ લોકુત્તરા હોન્તિ, સબ્બેવ નિબ્બાનારમ્મણા હોન્તિ. સોતાપત્તિમગ્ગક્ખણે અનઞ્ઞાતઞ્ઞસ્સામીતિન્દ્રિયસ્સ ઇમાનિ અટ્ઠિન્દ્રિયાનિ સહજાતપરિવારા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપરિવારા હોન્તિ, નિસ્સયપરિવારા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપરિવારા હોન્તિ, સહગતા હોન્તિ, સહજાતા હોન્તિ, સંસટ્ઠા હોન્તિ, સમ્પયુત્તા હોન્તિ. તેવ તસ્સ આકારા ચેવ હોન્તિ પરિવારા ચ.

સોતાપત્તિફલક્ખણે અઞ્ઞિન્દ્રિયસ્સ સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમોક્ખપરિવારં હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં પગ્ગહપરિવારં હોતિ, સતિન્દ્રિયં ઉપટ્ઠાનપરિવારં હોતિ, સમાધિન્દ્રિયં અવિક્ખેપપરિવારં હોતિ, પઞ્ઞિન્દ્રિયં દસ્સનપરિવારં હોતિ, મનિન્દ્રિયં વિજાનનપરિવારં હોતિ, સોમનસ્સિન્દ્રિયં અભિસન્દનપરિવારં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં પવત્તસન્તતાધિપતેય્યપરિવારં હોતિ. સોતાપત્તિફલક્ખણે જાતા ધમ્મા સબ્બેવ અબ્યાકતા હોન્તિ, ઠપેત્વા ચિત્તસમુટ્ઠાનં રૂપં સબ્બેવ અનાસવા હોન્તિ, સબ્બેવ લોકુત્તરા હોન્તિ, સબ્બેવ નિબ્બાનારમ્મણા હોન્તિ. સોતાપત્તિફલક્ખણે અઞ્ઞિન્દ્રિયસ્સ ઇમાનિ અટ્ઠિન્દ્રિયાનિ સહજાતપરિવારા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપરિવારા હોન્તિ, નિસ્સયપરિવારા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપરિવારા હોન્તિ, સહગતા હોન્તિ, સહજાતા હોન્તિ, સંસટ્ઠા હોન્તિ, સમ્પયુત્તા હોન્તિ. તેવ તસ્સ આકારા ચેવ હોન્તિ પરિવારા ચ.

સકદાગામિમગ્ગક્ખણે …પે… સકદાગામિફલક્ખણે…પે… અનાગામિમગ્ગક્ખણે…પે… અનાગામિફલક્ખણે…પે… અરહત્તમગ્ગક્ખણે અઞ્ઞિન્દ્રિયસ્સ સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમોક્ખપરિવારં હોતિ…પે… જીવિતિન્દ્રિયં પવત્તસન્તતાધિપતેય્યપરિવારં હોતિ. અરહત્તમગ્ગક્ખણે જાતા ધમ્મા ઠપેત્વા ચિત્તસમુટ્ઠાનં રૂપં સબ્બેવ કુસલા હોન્તિ, સબ્બેવ અનાસવા હોન્તિ, સબ્બેવ નિય્યાનિકા હોન્તિ, સબ્બેવ અપચયગામિનો હોન્તિ, સબ્બેવ લોકુત્તરા હોન્તિ, સબ્બેવ નિબ્બાનારમ્મણા હોન્તિ. અરહત્તમગ્ગક્ખણે અઞ્ઞિન્દ્રિયસ્સ ઇમાનિ અટ્ઠિન્દ્રિયાનિ સહજાતપરિવારા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપરિવારા હોન્તિ, નિસ્સયપરિવારા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપરિવારા હોન્તિ, સહગતા હોન્તિ, સહજાતા હોન્તિ, સંસટ્ઠા હોન્તિ, સમ્પયુત્તા હોન્તિ. તેવ તસ્સ આકારા ચેવ હોન્તિ પરિવારા ચ.

અરહત્તફલક્ખણે અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયસ્સ સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમોક્ખપરિવારં હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં પગ્ગહપરિવારં હોતિ, સતિન્દ્રિયં ઉપટ્ઠાનપરિવારં હોતિ, સમાધિન્દ્રિયં અવિક્ખેપપરિવારં હોતિ, પઞ્ઞિન્દ્રિયં દસ્સનપરિવારં હોતિ, મનિન્દ્રિયં વિજાનનપરિવારં હોતિ, સોમનસ્સિન્દ્રિયં અભિસન્દનપરિવારં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં પવત્તસન્તતાધિપતેય્યપરિવારં હોતિ. અરહત્તફલક્ખણે જાતા ધમ્મા સબ્બેવ અબ્યાકતા હોન્તિ, ઠપેત્વા ચિત્તસમુટ્ઠાનં રૂપં સબ્બેવ અનાસવા હોન્તિ, સબ્બેવ લોકુત્તરા હોન્તિ, સબ્બેવ નિબ્બાનારમ્મણા હોન્તિ. અરહત્તફલક્ખણે અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયસ્સ ઇમાનિ અટ્ઠિન્દ્રિયાનિ સહજાતપરિવારા હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞપરિવારા હોન્તિ, નિસ્સયપરિવારા હોન્તિ, સમ્પયુત્તપરિવારા હોન્તિ, સહગતા હોન્તિ, સહજાતા હોન્તિ, સંસટ્ઠા હોન્તિ, સમ્પયુત્તા હોન્તિ. તેવ તસ્સ આકારા ચેવ હોન્તિ પરિવારા ચ. ઇતિ ઇમાનિ અટ્ઠટ્ઠકાનિ ચતુસટ્ઠિ હોન્તિ.

આસવાતિ કતમે તે આસવા? કામાસવો, ભવાસવો, દિટ્ઠાસવો, અવિજ્જાસવો. કત્થેતે આસવા ખીયન્તિ? સોતાપત્તિમગ્ગેન અનવસેસો દિટ્ઠાસવો ખીયતિ, અપાયગમનીયો કામાસવો ખીયતિ, અપાયગમનીયો ભવાસવો ખીયતિ, અપાયગમનીયો અવિજ્જાસવો ખીયતિ. એત્થેતે આસવા ખીયન્તિ. સકદાગામિમગ્ગેન ઓળારિકો કામાસવો ખીયતિ, તદેકટ્ઠો ભવાસવો ખીયતિ, તદેકટ્ઠો અવિજ્જાસવો ખીયતિ. એત્થેતે આસવા ખીયન્તિ. અનાગામિમગ્ગેન અનવસેસો કામાસવો ખીયતિ, તદેકટ્ઠો ભવાસવો ખીયતિ, તદેકટ્ઠો અવિજ્જાસવો ખીયતિ. એત્થેતે આસવા ખીયન્તિ. અરહત્તમગ્ગેન અનવસેસો ભવાસવો ખીયતિ, અનવસેસો અવિજ્જાસવો ખીયતિ. એત્થેતે આસવા ખીયન્તિ. તં ઞાતટ્ઠેન ઞાણં, પજાનનટ્ઠેન પઞ્ઞા. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘ચતુસટ્ઠિયા આકારેહિ તિણ્ણન્નં ઇન્દ્રિયાનં વસિભાવતા પઞ્ઞા આસવાનં ખયે ઞાણં’’.

આસવક્ખયઞાણનિદ્દેસો પઞ્ચપઞ્ઞાસમો.