૫૬-૬૩. સચ્ચઞાણચતુક્કદ્વયનિદ્દેસો

૧૦૮. કથં પરિઞ્ઞટ્ઠે પઞ્ઞા દુક્ખે ઞાણં, પહાનટ્ઠે પઞ્ઞા સમુદયે ઞાણં, સચ્છિકિરિયટ્ઠે પઞ્ઞા નિરોધે ઞાણં, ભાવનટ્ઠે પઞ્ઞા મગ્ગે ઞાણં? દુક્ખસ્સ પીળનટ્ઠો સઙ્ખતટ્ઠો સન્તાપટ્ઠો વિપરિણામટ્ઠો પરિઞ્ઞાતટ્ઠો; સમુદયસ્સ આયૂહનટ્ઠો નિદાનટ્ઠો સઞ્ઞોગટ્ઠો પલિબોધટ્ઠો પહાનટ્ઠો; નિરોધસ્સ નિસ્સરણટ્ઠો વિવેકટ્ઠો અસઙ્ખતટ્ઠો અમતટ્ઠો સચ્છિકિરિયટ્ઠો; મગ્ગસ્સ નિય્યાનટ્ઠો હેતુટ્ઠો દસ્સનટ્ઠો આધિપતેય્યટ્ઠો ભાવનટ્ઠો. તં ઞાતટ્ઠેન ઞાણં, પજાનનટ્ઠેન પઞ્ઞા. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘પરિઞ્ઞટ્ઠે પઞ્ઞા દુક્ખે ઞાણં, પહાનટ્ઠે પઞ્ઞા સમુદયે ઞાણં, સચ્છિકિરિયટ્ઠે પઞ્ઞા નિરોધે ઞાણં, ભાવનટ્ઠે પઞ્ઞા મગ્ગે ઞાણં’’.

૧૦૯. કથં દુક્ખે ઞાણં, દુક્ખસમુદયે ઞાણં, દુક્ખનિરોધે ઞાણં, દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય ઞાણં? મગ્ગસમઙ્ગિસ્સ ઞાણં દુક્ખે પેતં ઞાણં, દુક્ખસમુદયે પેતં ઞાણં, દુક્ખનિરોધે પેતં ઞાણં, દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય પેતં ઞાણં.

તત્થ કતમં દુક્ખે ઞાણં? દુક્ખં આરબ્ભ યા ઉપ્પજ્જતિ પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણા પણ્ડિચ્ચં કોસલ્લં નેપુઞ્ઞં વેભબ્યા ચિન્તા ઉપપરિક્ખા ભૂરિ મેધા પરિણાયિકા વિપસ્સના સમ્પજઞ્ઞં પતોદો પઞ્ઞા પઞ્ઞિન્દ્રિયં પઞ્ઞાબલં પઞ્ઞાસત્થં પઞ્ઞાપાસાદો પઞ્ઞાઆલોકો પઞ્ઞાઓભાસો પઞ્ઞાપજ્જોતો પઞ્ઞારતનં અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ – ઇદં વુચ્ચતિ દુક્ખે ઞાણં. દુક્ખસમુદયં આરબ્ભ…પે… દુક્ખનિરોધં આરબ્ભ…પે… દુક્ખનિરોધગામિનિં પટિપદં આરબ્ભ યા ઉપ્પજ્જતિ પઞ્ઞા પજાનના…પે… અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ – ઇદં વુચ્ચતિ દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય ઞાણં. તં ઞાતટ્ઠેન ઞાણં, પજાનનટ્ઠેન પઞ્ઞા. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘દુક્ખે ઞાણં, દુક્ખસમુદયે ઞાણં, દુક્ખનિરોધે ઞાણં, દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય ઞાણં’’.

સચ્ચઞાણચતુક્કદ્વયનિદ્દેસો તેસટ્ઠિમો.