૩૯. અત્થસન્દસ્સનઞાણનિદ્દેસો

૯૦. કથં નાનાધમ્મપ્પકાસનતા પઞ્ઞા અત્થસન્દસ્સને ઞાણં? નાનાધમ્માતિ પઞ્ચક્ખન્ધા, દ્વાદસાયતનાનિ, અટ્ઠારસ ધાતુયો, કુસલા ધમ્મા, અકુસલા ધમ્મા, અબ્યાકતા ધમ્મા, કામાવચરા ધમ્મા, રૂપાવચરા ધમ્મા, અરૂપાવચરા ધમ્મા, અપરિયાપન્ના ધમ્મા.

પકાસનતાતિ રૂપં અનિચ્ચતો પકાસેતિ, રૂપં દુક્ખતો પકાસેતિ, રૂપં અનત્તતો પકાસેતિ. વેદનં…પે… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં… ચક્ખું…પે… જરામરણં અનિચ્ચતો પકાસેતિ, જરામરણં દુક્ખતો પકાસેતિ, જરામરણં અનત્તતો પકાસેતિ.

અત્થસન્દસ્સનેતિ કામચ્છન્દં પજહન્તો નેક્ખમ્મત્થં સન્દસ્સેતિ. બ્યાપાદં પજહન્તો અબ્યાપાદત્થં સન્દસ્સેતિ. થિનમિદ્ધં પજહન્તો આલોકસઞ્ઞત્થં સન્દસ્સેતિ. ઉદ્ધચ્ચં પજહન્તો અવિક્ખેપત્થં સન્દસ્સેતિ. વિચિકિચ્છં પજહન્તો ધમ્મવવત્થાનત્થં સન્દસ્સેતિ. અવિજ્જં પજહન્તો ઞાણત્થં સન્દસ્સેતિ. અરતિં પજહન્તો પામોજ્જત્થં સન્દસ્સેતિ. નીવરણે પજહન્તો પઠમઝાનત્થં સન્દસ્સેતિ …પે… સબ્બકિલેસે પજહન્તો અરહત્તમગ્ગત્થં સન્દસ્સેતિ. તં ઞાતટ્ઠેન ઞાણં, પજાનનટ્ઠેન પઞ્ઞા. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘નાનાધમ્મપકાસનતા પઞ્ઞા અત્થસન્દસ્સને ઞાણં’’.

અત્થસન્દસ્સનઞાણનિદ્દેસો નવતિંસતિમો.