૩૩. અરણવિહારઞાણનિદ્દેસો
૮૨. કથં દસ્સનાધિપતેય્યં સન્તો ચ વિહારાધિગમો પણીતાધિમુત્તતા પઞ્ઞા અરણવિહારે ઞાણં? દસ્સનાધિપતેય્યન્તિ અનિચ્ચાનુપસ્સના દસ્સનાધિપતેય્યં, દુક્ખાનુપસ્સના દસ્સનાધિપતેય્યં, અનત્તાનુપસ્સના દસ્સનાધિપતેય્યં, રૂપે અનિચ્ચાનુપસ્સના દસ્સનાધિપતેય્યં, રૂપે દુક્ખાનુપસ્સના દસ્સનાધિપતેય્યં, રૂપે અનત્તાનુપસ્સના દસ્સનાધિપતેય્યં; વેદનાય…પે… સઞ્ઞાય… સઙ્ખારેસુ… વિઞ્ઞાણે… ચક્ખુસ્મિં…પે… જરામરણે અનિચ્ચાનુપસ્સના દસ્સનાધિપતેય્યં, જરામરણે દુક્ખાનુપસ્સના દસ્સનાધિપતેય્યં, જરામરણે અનત્તાનુપસ્સના દસ્સનાધિપતેય્યં.
સન્તો ચ વિહારાધિગમોતિ સુઞ્ઞતો વિહારો સન્તો વિહારાધિગમો. અનિમિત્તો વિહારો સન્તો વિહારાધિગમો. અપ્પણિહિતો વિહારો સન્તો વિહારાધિગમો.
પણીતાધિમુત્તતાતિ સુઞ્ઞતે અધિમુત્તતા પણીતાધિમુત્તતા. અનિમિત્તે અધિમુત્તતા પણીતાધિમુત્તતા. અપ્પણિહિતે અધિમુત્તતા પણીતાધિમુત્તતા.
અરણવિહારોતિ પઠમં ઝાનં અરણવિહારો. દુતિયં ઝાનં અરણવિહારો. તતિયં ઝાનં અરણવિહારો. ચતુત્થં ઝાનં અરણવિહારો. આકાસાનઞ્ચાયતનસમાપત્તિ અરણવિહારો…પે… નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનસમાપત્તિ અરણવિહારો.
અરણવિહારોતિ કેનટ્ઠેન અરણવિહારો? પઠમેન ઝાનેન નીવરણે હરતીતિ – અરણવિહારો. દુતિયેન ઝાનેન વિતક્કવિચારે હરતીતિ – અરણવિહારો. તતિયેન ઝાનેન પીતિં હરતીતિ – અરણવિહારો. ચતુત્થેન ઝાનેન સુખદુક્ખે હરતીતિ – અરણવિહારો. આકાસાનઞ્ચાયતનસમાપત્તિયા રૂપસઞ્ઞં પટિઘસઞ્ઞં નાનત્તસઞ્ઞં હરતીતિ – અરણવિહારો. વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનસમાપત્તિયા આકાસાનઞ્ચાયતનસઞ્ઞં હરતીતિ – અરણવિહારો. આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનસમાપત્તિયા વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનસઞ્ઞં હરતીતિ – અરણવિહારો. નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનસમાપત્તિયા આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનસઞ્ઞં હરતીતિ – અરણવિહારો. અયં અરણવિહારો. તં ઞાતટ્ઠેન ઞાણં, પજાનનટ્ઠેન પઞ્ઞા. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘દસ્સનાધિપતેય્યં સન્તો ચ વિહારાધિગમો પણીતાધિમુત્તતા પઞ્ઞા અરણવિહારે ઞાણં’’.
અરણવિહારઞાણનિદ્દેસો તેત્તિંસતિમો.