૨૯-૩૧. ઞાણત્તયનિદ્દેસો
૭૮. કથં વિહારનાનત્તે પઞ્ઞા વિહારટ્ઠે ઞાણં, સમાપત્તિનાનત્તે પઞ્ઞા સમાપત્તટ્ઠે ઞાણં, વિહારસમાપત્તિનાનત્તે પઞ્ઞા વિહારસમાપત્તટ્ઠે ઞાણં? નિમિત્તં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અનિમિત્તે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ – અનિમિત્તો વિહારો. પણિધિં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અપ્પણિહિતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ – અપ્પણિહિતો વિહારો. અભિનિવેસં ભયતો સમ્પસ્સમાનો સુઞ્ઞતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ – સુઞ્ઞતો વિહારો.
નિમિત્તં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અનિમિત્તે અધિમુત્તત્તા પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અનિમિત્તં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અનિમિત્તા સમાપત્તિ. પણિધિં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અપ્પણિહિતે અધિમુત્તત્તા પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અપ્પણિહિતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અપ્પણિહિતા સમાપત્તિ. અભિનિવેસં ભયતો સમ્પસ્સમાનો સુઞ્ઞતે અધિમુત્તત્તા પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં સુઞ્ઞતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – સુઞ્ઞતા સમાપત્તિ.
નિમિત્તં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અનિમિત્તે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ, પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અનિમિત્તં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અનિમિત્તવિહારસમાપત્તિ. પણિધિં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અપ્પણિહિતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ, પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અપ્પણિહિતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અપ્પણિહિતવિહારસમાપત્તિ. અભિનિવેસં ભયતો સમ્પસ્સમાનો સુઞ્ઞતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ, પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં સુઞ્ઞતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – સુઞ્ઞતવિહારસમાપત્તિ.
૭૯. રૂપનિમિત્તં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અનિમિત્તે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ – અનિમિત્તો વિહારો. રૂપપણિધિં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અપ્પણિહિતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ – અપ્પણિહિતો વિહારો. રૂપાભિનિવેસં ભયતો સમ્પસ્સમાનો સુઞ્ઞતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ – સુઞ્ઞતો વિહારો.
રૂપનિમિત્તં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અનિમિત્તે અધિમુત્તત્તા પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અનિમિત્તં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અનિમિત્તા સમાપત્તિ. રૂપપણિધિં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અપ્પણિહિતે અધિમુત્તત્તા પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અપ્પણિહિતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અપ્પણિહિતા સમાપત્તિ. રૂપાભિનિવેસં ભયતો સમ્પસ્સમાનો સુઞ્ઞતે અધિમુત્તત્તા પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં સુઞ્ઞતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – સુઞ્ઞતા સમાપત્તિ.
રૂપનિમિત્તં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અનિમિત્તે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ, પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અનિમિત્તં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અનિમિત્તવિહારસમાપત્તિ. રૂપપણિધિં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અપ્પણિહિતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ, પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અપ્પણિહિતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અપ્પણિહિતવિહારસમાપત્તિ. રૂપાભિનિવેસં ભયતો સમ્પસ્સમાનો સુઞ્ઞતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ, પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં સુઞ્ઞતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – સુઞ્ઞતવિહારસમાપત્તિ.
વેદનાનિમિત્તં …પે… સઞ્ઞાનિમિત્તં… સઙ્ખારનિમિત્તં… વિઞ્ઞાણનિમિત્તં… ચક્ખુનિમિત્તં…પે… જરામરણનિમિત્તં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અનિમિત્તે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ – અનિમિત્તો વિહારો. જરામરણપણિધિં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અપ્પણિહિતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ – અપ્પણિહિતો વિહારો. જરામરણાભિનિવેસં ભયતો સમ્પસ્સમાનો સુઞ્ઞતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ – સુઞ્ઞતો વિહારો.
જરામરણનિમિત્તં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અનિમિત્તે અધિમુત્તત્તા પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અનિમિત્તં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અનિમિત્તા સમાપત્તિ. જરામરણપણિધિં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અપ્પણિહિતે અધિમુત્તત્તા પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અપ્પણિહિતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અપ્પણિહિતા સમાપત્તિ. જરામરણાભિનિવેસં ભયતો સમ્પસ્સમાનો સુઞ્ઞતે અધિમુત્તત્તા પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં સુઞ્ઞતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – સુઞ્ઞતા સમાપત્તિ.
જરામરણનિમિત્તં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અનિમિત્તે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ, પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અનિમિત્તં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અનિમિત્તવિહારસમાપત્તિ. જરામરણપણિધિં ભયતો સમ્પસ્સમાનો અપ્પણિહિતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ, પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં અપ્પણિહિતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – અપ્પણિહિતવિહારસમાપત્તિ. જરામરણાભિનિવેસં ભયતો સમ્પસ્સમાનો સુઞ્ઞતે અધિમુત્તત્તા ફુસ્સ ફુસ્સ વયં પસ્સતિ, પવત્તં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા નિરોધં નિબ્બાનં સુઞ્ઞતં આવજ્જિત્વા સમાપજ્જતિ – સુઞ્ઞતવિહારસમાપત્તિ. અઞ્ઞો અનિમિત્તો વિહારો, અઞ્ઞો અપ્પણિહિતો વિહારો, અઞ્ઞો સુઞ્ઞતો વિહારો. અઞ્ઞા અનિમિત્તસમાપત્તિ, અઞ્ઞા અપ્પણિહિતસમાપત્તિ, અઞ્ઞા સુઞ્ઞતસમાપત્તિ. અઞ્ઞા અનિમિત્તા વિહારસમાપત્તિ, અઞ્ઞા અપ્પણિહિતા વિહારસમાપત્તિ, અઞ્ઞા સુઞ્ઞતા વિહારસમાપત્તિ. તં ઞાતટ્ઠેન ઞાણં, પજાનનટ્ઠેન પઞ્ઞા. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘વિહારનાનત્તે પઞ્ઞા વિહારટ્ઠે ઞાણં, સમાપત્તિનાનત્તે પઞ્ઞા સમાપત્તટ્ઠે ઞાણં, વિહારસમાપત્તિનાનત્તે પઞ્ઞા વિહારસમાપત્તટ્ઠે ઞાણં’’.
ઞાણત્તયનિદ્દેસો એકતિંસતિમો.