૨૫-૨૮. પટિસમ્ભિદાઞાણનિદ્દેસો

૭૬. કથં અત્થનાનત્તે પઞ્ઞા અત્થપટિસમ્ભિદે ઞાણં, ધમ્મનાનત્તે પઞ્ઞા ધમ્મપટિસમ્ભિદે ઞાણં, નિરુત્તિનાનત્તે પઞ્ઞા નિરુત્તિપટિસમ્ભિદે ઞાણં, પટિભાનનાનત્તે પઞ્ઞા પટિભાનપટિસમ્ભિદે ઞાણં? સદ્ધિન્દ્રિયં ધમ્મો, વીરિયિન્દ્રિયં ધમ્મો, સતિન્દ્રિયં ધમ્મો, સમાધિન્દ્રિયં ધમ્મો, પઞ્ઞિન્દ્રિયં ધમ્મો. અઞ્ઞો સદ્ધિન્દ્રિયં ધમ્મો, અઞ્ઞો વીરિયિન્દ્રિયં ધમ્મો, અઞ્ઞો સતિન્દ્રિયં ધમ્મો, અઞ્ઞો સમાધિન્દ્રિયં ધમ્મો, અઞ્ઞો પઞ્ઞિન્દ્રિયં ધમ્મો. યેન ઞાણેન ઇમે નાના ધમ્મા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના ધમ્મા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘ધમ્મનાનત્તે પઞ્ઞા ધમ્મપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

અધિમોક્ખટ્ઠો અત્થો, પગ્ગહટ્ઠો અત્થો, ઉપટ્ઠાનટ્ઠો અત્થો, અવિક્ખેપટ્ઠો અત્થો, દસ્સનટ્ઠો અત્થો. અઞ્ઞો અધિમોક્ખટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો પગ્ગહટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો ઉપટ્ઠાનટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો અવિક્ખેપટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો દસ્સનટ્ઠો અત્થો. યેન ઞાણેન ઇમે નાના અત્થા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના અત્થા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ ‘‘અત્થનાનત્તે પઞ્ઞા અત્થપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

પઞ્ચ ધમ્મે સન્દસ્સેતું બ્યઞ્જનનિરુત્તાભિલાપા, પઞ્ચ અત્થે સન્દસ્સેતું બ્યઞ્જનનિરુત્તાભિલાપા. અઞ્ઞા ધમ્મનિરુત્તિયો, અઞ્ઞા અત્થનિરુત્તિયો. યેન ઞાણેન ઇમા નાના નિરુત્તિયો ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમા નાના નિરુત્તિયો પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘નિરુત્તિનાનત્તે પઞ્ઞા નિરુત્તિપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

પઞ્ચસુ ધમ્મેસુ ઞાણાનિ, પઞ્ચસુ અત્થેસુ ઞાણાનિ, દસસુ નિરુત્તીસુ ઞાણાનિ. અઞ્ઞાનિ ધમ્મેસુ ઞાણાનિ, અઞ્ઞાનિ અત્થેસુ ઞાણાનિ, અઞ્ઞાનિ નિરુત્તીસુ ઞાણાનિ. યેન ઞાણેન ઇમે નાના ઞાણા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના ઞાણા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘પટિભાનનાનત્તે પઞ્ઞા પટિભાનપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

૭૭. સદ્ધાબલં ધમ્મો, વીરિયબલં ધમ્મો, સતિબલં ધમ્મો, સમાધિબલં ધમ્મો, પઞ્ઞાબલં ધમ્મો. અઞ્ઞો સદ્ધાબલં ધમ્મો, અઞ્ઞો વીરિયબલં ધમ્મો, અઞ્ઞો સતિબલં ધમ્મો, અઞ્ઞો સમાધિબલં ધમ્મો, અઞ્ઞો પઞ્ઞાબલં ધમ્મો. યેન ઞાણેન ઇમે નાના ધમ્મા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના ધમ્મા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘ધમ્મનાનત્તે પઞ્ઞા ધમ્મપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

અસ્સદ્ધિયે અકમ્પિયટ્ઠો અત્થો. કોસજ્જે અકમ્પિયટ્ઠો અત્થો. પમાદે અકમ્પિયટ્ઠો અત્થો. ઉદ્ધચ્ચે અકમ્પિયટ્ઠો અત્થો. અવિજ્જાય અકમ્પિયટ્ઠો અત્થો. અઞ્ઞો અસ્સદ્ધિયે અકમ્પિયટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો કોસજ્જે અકમ્પિયટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો પમાદે અકમ્પિયટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો ઉદ્ધચ્ચે અકમ્પિયટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો અવિજ્જાય અકમ્પિયટ્ઠો અત્થો. યેન ઞાણેન ઇમે નાના અત્થા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના અત્થા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘અત્થનાનત્તે પઞ્ઞા અત્થપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

પઞ્ચ ધમ્મે સન્દસ્સેતું બ્યઞ્જનનિરુત્તાભિલાપા, પઞ્ચ અત્થે સન્દસ્સેતું બ્યઞ્જનનિરુત્તાભિલાપા. અઞ્ઞા ધમ્મનિરુત્તિયો, અઞ્ઞા અત્થનિરુત્તિયો. યેન ઞાણેન ઇમા નાના નિરુત્તિયો ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમા નાના નિરુત્તિયો પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘નિરુત્તિનાનત્તે પઞ્ઞા નિરુત્તિપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

પઞ્ચસુ [પઞ્ચ (?)] ધમ્મેસુ ઞાણાનિ, પઞ્ચસુ [પઞ્ચ (?)] અત્થેસુ ઞાણાનિ, દસસુ [દસ (?)] નિરુત્તીસુ ઞાણાનિ. અઞ્ઞાનિ ધમ્મેસુ ઞાણાનિ, અઞ્ઞાનિ અત્થેસુ ઞાણાનિ, અઞ્ઞાનિ નિરુત્તીસુ ઞાણાનિ. યેન ઞાણેન ઇમે નાના ઞાણા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના ઞાણા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘પટિભાનનાનત્તે પઞ્ઞા પટિભાનપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, વીરિયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, પીતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, પસ્સદ્ધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, ઉપેક્ખાસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો. અઞ્ઞો સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, અઞ્ઞો ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, અઞ્ઞો વીરિયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, અઞ્ઞો પીતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, અઞ્ઞો પસ્સદ્ધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, અઞ્ઞો સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો, અઞ્ઞો ઉપેક્ખાસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો. યેન ઞાણેન ઇમે નાના ધમ્મા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના ધમ્મા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘ધમ્મનાનત્તે પઞ્ઞા ધમ્મપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

ઉપટ્ઠાનટ્ઠો અત્થો, પવિચયટ્ઠો અત્થો, પગ્ગહટ્ઠો અત્થો, ફરણટ્ઠો અત્થો, ઉપસમટ્ઠો અત્થો, અવિક્ખેપટ્ઠો અત્થો, પટિસઙ્ખાનટ્ઠો અત્થો. અઞ્ઞો ઉપટ્ઠાનટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો પવિચયટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો પગ્ગહટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો ફરણટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો ઉપસમટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો અવિક્ખેપટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો પટિસઙ્ખાનટ્ઠો અત્થો. યેન ઞાણેન ઇમે નાના અત્થા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના અત્થા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘અત્થનાનત્તે પઞ્ઞા અત્થપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

સત્ત ધમ્મે સન્દસ્સેતું બ્યઞ્જનનિરુત્તાભિલાપા, સત્ત અત્થે સન્દસ્સેતું બ્યઞ્જનનિરુત્તાભિલાપા. અઞ્ઞા ધમ્મનિરુત્તિયો, અઞ્ઞા અત્થનિરુત્તિયો. યેન ઞાણેન ઇમા નાના નિરુત્તિયો ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમા નાના નિરુત્તિયો પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘નિરુત્તિનાનત્તે પઞ્ઞા નિરુત્તિપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

સત્તસુ ધમ્મેસુ ઞાણાનિ, સત્તસુ અત્થેસુ ઞાણાનિ, ચુદ્દસસુ નિરુત્તીસુ ઞાણાનિ. અઞ્ઞાનિ ધમ્મેસુ ઞાણાનિ, અઞ્ઞાનિ અત્થેસુ ઞાણાનિ, અઞ્ઞાનિ નિરુત્તીસુ ઞાણાનિ. યેન ઞાણેન ઇમે નાના ઞાણા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના ઞાણા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘પટિભાનનાનત્તે પઞ્ઞા પટિભાનપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મો, સમ્માસઙ્કપ્પો ધમ્મો, સમ્માવાચા ધમ્મો, સમ્માકમ્મન્તો ધમ્મો, સમ્માઆજીવો ધમ્મો, સમ્માવાયામો ધમ્મો, સમ્માસતિ ધમ્મો, સમ્માસમાધિ ધમ્મો. અઞ્ઞો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મો, અઞ્ઞો સમ્માસઙ્કપ્પો ધમ્મો, અઞ્ઞો સમ્માવાચા ધમ્મો, અઞ્ઞો સમ્માકમ્મન્તો ધમ્મો, અઞ્ઞો સમ્માઆજીવો ધમ્મો, અઞ્ઞો સમ્માવાયામો ધમ્મો, અઞ્ઞો સમ્માસતિ ધમ્મો, અઞ્ઞો સમ્માસમાધિ ધમ્મો. યેન ઞાણેન ઇમે નાના ધમ્મા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના ધમ્મા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘ધમ્મનાનત્તે પઞ્ઞા ધમ્મપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

દસ્સનટ્ઠો અત્થો, અભિનિરોપનટ્ઠો અત્થો, પરિગ્ગહટ્ઠો અત્થો, સમુટ્ઠાનટ્ઠો અત્થો, વોદાનટ્ઠો અત્થો, પગ્ગહટ્ઠો અત્થો, ઉપટ્ઠાનટ્ઠો અત્થો, અવિક્ખેપટ્ઠો અત્થો. અઞ્ઞો દસ્સનટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો અભિનિરોપનટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો પરિગ્ગહટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો સમુટ્ઠાનટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો વોદાનટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો પગ્ગહટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો ઉપટ્ઠાનટ્ઠો અત્થો, અઞ્ઞો અવિક્ખેપટ્ઠો અત્થો. યેન ઞાણેન ઇમે નાના અત્થા ઞાતા તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના અત્થા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘અત્થનાનત્તે પઞ્ઞા અત્થપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

અટ્ઠ ધમ્મે સન્દસ્સેતું બ્યઞ્જનનિરુત્તાભિલાપા, અટ્ઠ અત્થે સન્દસ્સેતું બ્યઞ્જનનિરુત્તાભિલાપા. અઞ્ઞા ધમ્મનિરુત્તિયો, અઞ્ઞા અત્થનિરુત્તિયો. યેન ઞાણેન ઇમા નાના નિરુત્તિયો ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમા નાના નિરુત્તિયો પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘નિરુત્તિનાનત્તે પઞ્ઞા નિરુત્તિપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

અટ્ઠસુ ધમ્મેસુ ઞાણાનિ, અટ્ઠસુ અત્થેસુ ઞાણાનિ સોળસસુ નિરુત્તીસુ ઞાણાનિ. અઞ્ઞાનિ ધમ્મેસુ ઞાણાનિ, અઞ્ઞાનિ અત્થેસુ ઞાણાનિ, અઞ્ઞાનિ નિરુત્તીસુ ઞાણાનિ. યેન ઞાણેન ઇમે નાના ઞાણા ઞાતા, તેનેવ ઞાણેન ઇમે નાના ઞાણા પટિવિદિતાતિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘પટિભાનનાનત્તે પઞ્ઞા પટિભાનપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’. તં ઞાતટ્ઠેન ઞાણં, પજાનનટ્ઠેન પઞ્ઞા. તેન વુચ્ચતિ – ‘‘અત્થનાનત્તે પઞ્ઞા અત્થપટિસમ્ભિદે ઞાણં. ધમ્મનાનત્તે પઞ્ઞા ધમ્મપટિસમ્ભિદે ઞાણં. નિરુત્તિનાનત્તે પઞ્ઞા નિરુત્તિપટિસમ્ભિદે ઞાણં. પટિભાનનાનત્તે પઞ્ઞા પટિભાનપટિસમ્ભિદે ઞાણં’’.

પટિસમ્ભિદાઞાણનિદ્દેસો અટ્ઠવીસતિમો.