૧૩. સોધનહારવિભઙ્ગો
૪૫. તત્થ કતમો સોધનો હારો? ‘‘વિસ્સજ્જિતમ્હિ પઞ્હે’’તિગાથા. યથા આયસ્મા અજિતો પારાયને ભગવન્તં પઞ્હં પુચ્છતિ –
‘‘કેનસ્સુ નિવુતો લોકો, કેનસ્સુ નપ્પકાસતિ;
કિસ્સાભિલેપનં બ્રૂસિ, કિંસુ તસ્સ મહબ્ભય’’ન્તિ.
‘‘અવિજ્જાય નિવુતો લોકો, [અજિતાતિ ભગવા]
વિવિચ્છા પમાદા નપ્પકાસતિ;
જપ્પાભિલેપનં બ્રૂમિ, દુક્ખમસ્સ મહબ્ભય’’ન્તિ.
‘‘કેનસ્સુ નિવુતો લોકો’’તિ પઞ્હે ‘‘અવિજ્જાય નિવુતો લોકો’’તિ ભગવા પદં સોધેતિ, નો ચ આરમ્ભં. ‘‘કેનસ્સુ નપ્પકાસતી’’તિ પઞ્હે ‘‘વિવિચ્છા પમાદા નપ્પકાસતી’’તિ ભગવા પદં સોધેતિ, નો ચ આરમ્ભં. ‘‘કિસ્સાભિલેપનં બ્રૂસી’’તિ પઞ્હે ‘‘જપ્પાભિલેપનં બ્રૂમી’’તિ ભગવા પદં સોધેતિ, નો ચ આરમ્ભં. ‘‘કિંસુ તસ્સ મહબ્ભય’’ન્તિ પઞ્હે ‘‘દુક્ખમસ્સ મહબ્ભય’’ન્તિ સુદ્ધો આરમ્ભો. તેનાહ ભગવા ‘‘અવિજ્જાય નિવુતો લોકો’’તિ.
‘‘સવન્તિ સબ્બધિ સોતા, [ઇચ્ચાયસ્મા અજિતો]
સોતાનં કિં નિવારણં;
સોતાનં સંવરં બ્રૂહિ, કેન સોતા પિધીયરે’’તિ.
‘‘યાનિ સોતાનિ લોકસ્મિં, [અજિતાતિ ભગવા]
સતિ તેસં નિવારણં;
સોતાનં સંવરં બ્રૂમિ, પઞ્ઞાયેતે પિધીયરે’’તિ.
‘‘સવન્તિ સબ્બધિ સોતા, સોતાનં કિં નિવારણ’’ન્તિ પઞ્હે ‘‘યાનિ સોતાનિ લોકસ્મિં, સતિ તેસં નિવારણ’’ન્તિ ભગવા પદં સોધેતિ, નો ચ આરમ્ભં. ‘‘સોતાનં સંવરં બ્રૂહિ, કેન સોતા પિધીયરે’’તિ પઞ્હે ‘‘સોતાનં સંવરં બ્રૂમિ, પઞ્ઞાયેતે પિધીયરે’’તિ સુદ્ધો આરમ્ભો. તેનાહ ભગવા ‘‘યાનિ સોતાનિ લોકસ્મિ’’ન્તિ.
‘‘પઞ્ઞા ચેવ સતિ ચ, [ઇચ્ચાયસ્મા અજિતો]
નામરૂપઞ્ચ [નામં રૂપઞ્ચ (ક.) પસ્સ સુ. નિ. ૧૦૪૨] મારિસ;
એતં મે પુટ્ઠો પબ્રૂહિ, કત્થેતં ઉપરુજ્ઝતી’’તિ.
પઞ્હે –
‘‘યમેતં પઞ્હં અપુચ્છિ, અજિત તં વદામિ તે;
યત્થ નામઞ્ચ રૂપઞ્ચ, અસેસં ઉપરુજ્ઝતિ;
વિઞ્ઞાણસ્સ નિરોધેન, એત્થેતં ઉપરુજ્ઝતી’’તિ.
સુદ્ધો આરમ્ભો. તેનાહ ભગવા ‘‘યમેતં પઞ્હં અપુચ્છી’’તિ. યત્થ એવં સુદ્ધો આરમ્ભો, સો પઞ્હો વિસજ્જિતો ભવતિ. યત્થ પન આરમ્ભો અસુદ્ધો, ન તાવ સો પઞ્હો વિસજ્જિતો ભવતિ. તેનાહ આયસ્મા મહાકચ્ચાયનો ‘‘વિસ્સજ્જિતમ્હિ પઞ્હે’’તિ.
નિયુત્તો સોધનો હારો.