૫૪૭. વેસ્સન્તરજાતકં (૧૦)

દસવરકથા

૧૬૫૫. ‘‘ફુસ્સતી [ફુસતિ (સી. પી.)] વરવણ્ણાભે, વરસ્સુ દસધા વરે;

પથબ્યા ચારુપુબ્બઙ્ગિ, યં તુય્હં મનસો પિયં’’.

૧૬૫૬. ‘‘દેવરાજ નમો ત્યત્થુ, કિં પાપં પકતં મયા;

રમ્મા ચાવેસિ મં ઠાના, વાતોવ ધરણીરુહં’’.

૧૬૫૭. ‘‘ન ચેવ તે કતં પાપં, ન ચ મે ત્વમસિ અપ્પિયા;

પુઞ્ઞઞ્ચ તે પરિક્ખીણં, યેન તેવં વદામહં.

૧૬૫૮. ‘‘સન્તિકે મરણં તુય્હં, વિનાભાવો ભવિસ્સતિ;

પટિગણ્હાહિ મે એતે, વરે દસ પવેચ્છતો’’.

૧૬૫૯. ‘‘વરં ચે મે અદો સક્ક, સબ્બભૂતાનમિસ્સર;

સિવિરાજસ્સ ભદ્દન્તે, તત્થ અસ્સં નિવેસને.

૧૬૬૦. ‘‘નીલનેત્તા નીલભમુ, નિલક્ખી ચ યથા મિગી;

ફુસ્સતી નામ નામેન, તત્થપસ્સં પુરિન્દદ.

૧૬૬૧. ‘‘પુત્તં લભેથ વરદં, યાચયોગં [યાચયોગિં (ક.)] અમચ્છરિં;

પૂજિતં પટિરાજૂહિ, કિત્તિમન્તં યસસ્સિનં.

૧૬૬૨. ‘‘ગબ્ભં મે ધારયન્તિયા, મજ્ઝિમઙ્ગં અનુન્નતં;

કુચ્છિ અનુન્નતો અસ્સ, ચાપંવ લિખિતં સમં.

૧૬૬૩. ‘‘થના મે નપ્પપતેય્યું, પલિતા ન સન્તુ વાસવ;

કાયે રજો ન લિમ્પેથ, વજ્ઝઞ્ચાપિ પમોચયે.

૧૬૬૪. ‘‘મયૂરકોઞ્ચાભિરુદે, નારિવરગણાયુતે;

ખુજ્જચેલાપકાકિણ્ણે, સૂદમાગધવણ્ણિતે.

૧૬૬૫. ‘‘ચિત્રગ્ગળેરુઘુસિતે, સુરામંસપબોધને;

સિવિરાજસ્સ ભદ્દન્તે, તત્થસ્સં મહેસી પિયા’’.

૧૬૬૬. ‘‘યે તે દસ વરા દિન્ના, મયા સબ્બઙ્ગસોભને;

સિવિરાજસ્સ વિજિતે, સબ્બે તે લચ્છસી વરે.

૧૬૬૭. ‘‘ઇદં વત્વાન મઘવા, દેવરાજા સુજમ્પતિ;

ફુસ્સતિયા વરં દત્વા, અનુમોદિત્થ વાસવો.

દસવરકથા નામ.

હેમવન્તં

૧૬૬૮. ‘‘પરૂળ્હકચ્છનખલોમા, પઙ્કદન્તા રજસ્સિરા;

પગ્ગય્હ દક્ખિણં બાહું, કિં મં યાચન્તિ બ્રાહ્મણા’’.

૧૬૬૯. ‘‘રતનં દેવ યાચામ, સિવીનં રટ્ઠવડ્ઢનં;

દદાહિ પવરં નાગં, ઈસાદન્તં ઉરૂળ્હવં’’.

૧૬૭૦. ‘‘દદામિ ન વિકમ્પામિ, યં મં યાચન્તિ બ્રાહ્મણા;

પભિન્નં કુઞ્જરં દન્તિં, ઓપવય્હં ગજુત્તમં’’.

૧૬૭૧. ‘‘હત્થિક્ખન્ધતો ઓરુય્હ, રાજા ચાગાધિમાનસો;

બ્રાહ્મણાનં અદા દાનં, સિવીનં રટ્ઠવડ્ઢનો’’.

૧૬૭૨. ‘‘તદાસિ યં ભિંસનકં, તદાસિ લોમહંસનં;

હત્થિનાગે પદિન્નમ્હિ, મેદની સમ્પકમ્પથ.

૧૬૭૩. ‘‘તદાસિ યં ભિંસનકં, તદાસિ લોમહંસનં;

હત્થિનાગે પદિન્નમ્હિ, ખુબ્ભિત્થ નગરં તદા.

૧૬૭૪. ‘‘સમાકુલં પુરં આસિ, ઘોસો ચ વિપુલો મહા;

હત્થિનાગે પદિન્નમ્હિ, સિવીનં રટ્ઠવડ્ઢને’’.

૧૬૭૫. ‘‘ઉગ્ગા ચ રાજપુત્તા ચ, વેસિયાના ચ બ્રાહ્મણા;

હત્થારોહા અનીકટ્ઠા, રથિકા પત્તિકારકા.

૧૬૭૬. ‘‘કેવલો ચાપિ નિગમો, સિવયો ચ સમાગતા;

દિસ્વા નાગં નીયમાનં, તે રઞ્ઞો પટિવેદયું.

૧૬૭૭. ‘‘વિધમં દેવ તે રટ્ઠં, પુત્તો વેસ્સન્તરો તવ;

કથં નો હત્થિનં દજ્જા, નાગં રટ્ઠસ્સ પૂજિતં.

૧૬૭૮. ‘‘કથં નો કુઞ્જરં દજ્જા, ઈસાદન્તં ઉરૂળ્હવં;

ખેત્તઞ્ઞું સબ્બયુદ્ધાનં, સબ્બસેતં ગજુત્તમં.

૧૬૭૯. ‘‘પણ્ડુકમ્બલસઞ્છન્નં, પભિન્નં સત્તુમદ્દનં;

દન્તિં સવાળબીજનિં, સેતં કેલાસસાદિસં.

૧૬૮૦. ‘‘સસેતચ્છત્તં સઉપાધેય્યં, સાથબ્બનં સહત્થિપં;

અગ્ગયાનં રાજવાહિં, બ્રાહ્મણાનં અદા ગજં [ધનં (સી. પી.), દાનં (સ્યા.)].

૧૬૮૧. ‘‘અન્નં પાનઞ્ચ યો [સો (સી. સ્યા. ક.)] દજ્જા, વત્થસેનાસનાનિ ચ;

એતં ખો દાનં પતિરૂપં, એતં ખો બ્રાહ્મણારહં.

૧૬૮૨. ‘‘અયં તે વંસરાજા નો, સિવીનં રટ્ઠવડ્ઢનો [રટ્ઠવડ્ઢનં (સી.), રટ્ઠવડ્ઢન (પી.)];

કથં વેસ્સન્તરો પુત્તો, ગજં ભાજેતિ સઞ્જય.

૧૬૮૩. ‘‘સચે ત્વં ન કરિસ્સસિ, સિવીનં વચનં ઇદં;

મઞ્ઞે તં સહ પુત્તેન, સિવી હત્થે કરિસ્સરે’’.

૧૬૮૪. ‘‘કામં જનપદો માસિ, રટ્ઠઞ્ચાપિ વિનસ્સતુ;

નાહં સિવીનં વચના, રાજપુત્તં અદૂસકં;

પબ્બાજેય્યં સકા રટ્ઠા, પુત્તો હિ મમ ઓરસો.

૧૬૮૫. ‘‘કામં જનપદો માસિ, રટ્ઠઞ્ચાપિ વિનસ્સતુ;

નાહં સિવીનં વચના, રાજપુત્તં અદૂસકં;

પબ્બાજેય્યં સકા રટ્ઠા, પુત્તો હિ મમ અત્રજો.

૧૬૮૬. ‘‘ન ચાહં તસ્મિં દુબ્ભેય્યં, અરિયસીલવતો હિ સો;

અસિલોકોપિ મે અસ્સ, પાપઞ્ચ પસવે બહું;

કથં વેસ્સન્તરં પુત્તં, સત્થેન ઘાતયામસે’’.

૧૬૮૭. ‘‘મા નં દણ્ડેન સત્થેન, ન હિ સો બન્ધનારહો;

પબ્બાજેહિ ચ નં રટ્ઠા, વઙ્કે વસતુ પબ્બતે’’.

૧૬૮૮. ‘‘એસો ચે સિવીનં છન્દો, છન્દં ન પનુદામસે;

ઇમં સો વસતુ રત્તિં, કામે ચ પરિભુઞ્જતુ.

૧૬૮૯. ‘‘તતો રત્યા વિવસાને, સૂરિયસ્સુગ્ગમનં પતિ [સૂરિયુગ્ગમને સતિ (ક.)];

સમગ્ગા સિવયો હુત્વા, રટ્ઠા પબ્બાજયન્તુ નં’’.

૧૬૯૦. ‘‘ઉટ્ઠેહિ કત્તે તરમાનો, ગન્ત્વા વેસ્સન્તરં વદ;

સિવયો દેવ તે કુદ્ધા, નેગમા ચ સમાગતા.

૧૬૯૧. ‘‘ઉગ્ગા ચ રાજપુત્તા ચ, વેસિયાના ચ બ્રાહ્મણા;

હત્થારોહા અનીકટ્ઠા, રથિકા પત્તિકારકા;

કેવલો ચાપિ નિગમો, સિવયો ચ સમાગતા.

૧૬૯૨. ‘‘અસ્મા રત્યા વિવસાને, સૂરિયસ્સુગ્ગમનં પતિ;

સમગ્ગા સિવયો હુત્વા, રટ્ઠા પબ્બાજયન્તિ તં.

૧૬૯૩. ‘‘સ કત્તા તરમાનોવ, સિવિરાજેન પેસિતો;

આમુત્તહત્થાભરણા, સુવત્થો ચન્દનભૂસિતો.

૧૬૯૪. ‘‘સીસં ન્હાતો ઉદકે સો, આમુત્તમણિકુણ્ડલો;

ઉપાગમિ પુરં રમ્મં, વેસ્સન્તરનિવેસનં.

૧૬૯૫. ‘‘તત્થદ્દસ કુમારં સો, રમમાનં સકે પુરે;

પરિકિણ્ણં અમચ્ચેહિ, તિદસાનંવ વાસવં.

૧૬૯૬. ‘‘સો તત્થ ગન્ત્વા તરમાનો, કત્તા વેસ્સન્તરંબ્રવિ;

દુક્ખં તે વેદયિસ્સામિ, મા મે કુજ્ઝિ રથેસભ.

૧૬૯૭. ‘‘વન્દિત્વા રોદમાનો સો, કત્તા રાજાનમબ્રવિ;

ભત્તા મેસિ મહારાજ, સબ્બકામરસાહરો.

૧૬૯૮. ‘‘દુક્ખં તે વેદયિસ્સામિ, તત્થ અસ્સાસયન્તુ મં;

સિવયો દેવ તે કુદ્ધા, નેગમા ચ સમાગતા.

૧૬૯૯. ‘‘ઉગ્ગા ચ રાજપુત્તા ચ, વેસિયાના ચ બ્રાહ્મણા;

હત્થારોહા અનીકટ્ઠા, રથિકા પત્તિકારકા;

કેવલો ચાપિ નિગમો, સિવયો ચ સમાગતા.

૧૭૦૦. ‘‘અસ્મા રત્યા વિવસાને, સૂરિયસ્સુગ્ગમનં પતિ;

સમગ્ગા સિવયો હુત્વા, રટ્ઠા પબ્બાજયન્તિ તં’’.

૧૭૦૧. ‘‘કિસ્મિં મે સિવયો કુદ્ધા, નાહં પસ્સામિ દુક્કટં;

તં મે કત્તે વિયાચિક્ખ, કસ્મા પબ્બાજયન્તિ મં’’.

૧૭૦૨. ‘‘ઉગ્ગા ચ રાજપુત્તા ચ, વેસિયાના ચ બ્રાહ્મણા;

હત્થારોહા અનીકટ્ઠા, રથિકા પત્તિકારકા;

નાગદાનેન ખિય્યન્તિ, તસ્મા પબ્બાજયન્તિ તં’’.

૧૭૦૩. ‘‘હદયં ચક્ખુમ્પહં દજ્જં, કિં મે બાહિરકં ધનં;

હિરઞ્ઞં વા સુવણ્ણં વા, મુત્તા વેળુરિયા મણિ.

૧૭૦૪. ‘‘દક્ખિણં વાપહં બાહું, દિસ્વા યાચકમાગતે;

દદેય્યં ન વિકમ્પેય્યં, દાને મે રમતે મનો.

૧૭૦૫. ‘‘કામં મં સિવયો સબ્બે, પબ્બાજેન્તુ હનન્તુ વા;

નેવ દાના વિરમિસ્સં, કામં છિન્દન્તુ સત્તધા’’.

૧૭૦૬. ‘‘એવં તં સિવયો આહુ, નેગમા ચ સમાગતા;

કોન્તિમારાય તીરેન, ગિરિમારઞ્જરં પતિ;

યેન પબ્બાજિતા યન્તિ, તેન ગચ્છતુ સુબ્બતો’’.

૧૭૦૭. ‘‘સોહં તેન ગમિસ્સામિ, યેન ગચ્છન્તિ દૂસકા;

રત્તિન્દિવં મે ખમથ, યાવ દાનં દદામહં’’.

૧૭૦૮. ‘‘આમન્તયિત્થ રાજાનં, મદ્દિં સબ્બઙ્ગસોભનં;

યં તે કિઞ્ચિ મયા દિન્નં, ધનં ધઞ્ઞઞ્ચ વિજ્જતિ.

૧૭૦૯. ‘‘હિરઞ્ઞં વા સુવણ્ણં વા, મુત્તા વેળુરિયા બહૂ;

સબ્બં તં નિદહેય્યાસિ, યઞ્ચ તે પેત્તિકં ધનં.

૧૭૧૦. ‘‘તમબ્રવિ રાજપુત્તી, મદ્દી સબ્બઙ્ગસોભના;

કુહિં દેવ નિદહામિ, તં મે અક્ખાહિ પુચ્છિતો’’.

૧૭૧૧. ‘‘સીલવન્તેસુ દજ્જાસિ, દાનં મદ્દિ યથારહં;

ન હિ દાના પરં અત્થિ, પતિટ્ઠા સબ્બપાણિનં.

૧૭૧૨. ‘‘પુત્તેસુ મદ્દિ દયેસિ, સસ્સુયા સસુરમ્હિ ચ;

યો ચ તં ભત્તા મઞ્ઞેય્ય, સક્કચ્ચં તં ઉપટ્ઠહે.

૧૭૧૩. ‘‘નો ચે તં ભત્તા મઞ્ઞેય્ય, મયા વિપ્પવસેન તે;

અઞ્ઞં ભત્તારં પરિયેસ, મા કિસિત્થો [મા કિલિત્થ (સી. પી.)] મયા વિના’’.

૧૭૧૪. ‘‘અહઞ્હિ વનં ગચ્છામિ, ઘોરં વાળમિગાયુતં;

સંસયો જીવિતં મય્હં, એકકસ્સ બ્રહાવને’’.

૧૭૧૫. ‘‘તમબ્રવિ રાજપુત્તી, મદ્દી સબ્બઙ્ગસોભના;

‘‘અભુમ્મે કથં નુ ભણસિ, પાપકં વત ભાસસિ.

૧૭૧૬. ‘‘નેસ ધમ્મો મહારાજ, યં ત્વં ગચ્છેય્ય એકકો;

અહમ્પિ તેન ગચ્છામિ, યેન ગચ્છસિ ખત્તિય.

૧૭૧૭. ‘‘મરણં વા તયા સદ્ધિં, જીવિતં વા તયા વિના;

તદેવ મરણં સેય્યો, યં ચે જીવે તયા વિના.

૧૭૧૮. ‘‘અગ્ગિં ઉજ્જાલયિત્વાન [નિજ્જાલયિત્વાન (સી. પી.)], એકજાલસમાહિતં;

તત્થ મે [તત્થેવ (સ્યા. ક.)] મરણં સેય્યો, યં ચે જીવે તયા વિના.

૧૭૧૯. ‘‘યથા આરઞ્ઞકં નાગં, દન્તિં અન્વેતિ હત્થિની;

જેસ્સન્તં ગિરિદુગ્ગેસુ, સમેસુ વિસમેસુ ચ.

૧૭૨૦. ‘‘એવં તં અનુગચ્છામિ, પુત્તે આદાય પચ્છતો;

સુભરા તે ભવિસ્સામિ, ન તે હેસ્સામિ દુબ્ભરા.

૧૭૨૧. ‘‘ઇમે કુમારે પસ્સન્તો, મઞ્જુકે પિયભાણિને;

આસીને [આસને (ક.)] વનગુમ્બસ્મિં, ન રજ્જસ્સ સરિસ્સસિ.

૧૭૨૨. ‘‘ઇમે કુમારે પસ્સન્તો, મઞ્જુકે પિયભાણિને;

કીળન્તે વનગુમ્બસ્મિં, ન રજ્જસ્સ સરિસ્સસિ.

૧૭૨૩. ‘‘ઇમે કુમારે પસ્સન્તો, મઞ્જુકે પિયભાણિને;

અસ્સમે રમણીયમ્હિ, ન રજ્જસ્સ સરિસ્સસિ.

૧૭૨૪. ‘‘ઇમે કુમારે પસ્સન્તો, મઞ્જુકે પિયભાણિને;