૧૧. એકાદસકનિપાતો

૪૫૫. માતુપોસકજાતકં (૧)

૧. તસ્સ નાગસ્સ વિપ્પવાસેન, વિરૂળ્હા સલ્લકી ચ કુટજા ચ;

કુરુવિન્દકરવીરા [કરવરા (સી. સ્યા.)] તિસસામા ચ, નિવાતે પુપ્ફિતા ચ કણિકારા.

૨. કોચિદેવ સુવણ્ણકાયુરા, નાગરાજં ભરન્તિ પિણ્ડેન;

યત્થ રાજા રાજકુમારો વા, કવચમભિહેસ્સતિ અછમ્ભિતો [અસમ્ભીતો (સી. સ્યા. પી.)].

૩. ગણ્હાહિ નાગ કબળં, મા નાગ કિસકો ભવ;

બહૂનિ રાજકિચ્ચાનિ, તાનિ [યાનિ (સી. પી.)] નાગ કરિસ્સસિ.

૪. સા નૂનસા કપણિકા, અન્ધા અપરિણાયિકા;

ખાણું પાદેન ઘટ્ટેતિ, ગિરિં ચણ્ડોરણં પતિ.

૫. કા નુ તે સા મહાનાગ, અન્ધા અપરિણાયિકા;

ખાણું પાદેન ઘટ્ટેતિ, ગિરિં ચણ્ડોરણં પતિ.

૬. માતા મે સા મહારાજ, અન્ધા અપરિણાયિકા;

ખાણું પાદેન ઘટ્ટેતિ, ગિરિં ચણ્ડોરણં પતિ.

૭. મુઞ્ચથેતં મહાનાગં, યોયં ભરતિ માતરં;

સમેતુ માતરા નાગો, સહ સબ્બેહિ ઞાતિભિ.

૮. મુત્તો ચ બન્ધના નાગો, મુત્તમાદાય કુઞ્જરો [કાસિરાજેન પેસિતો (સી. સ્યા.), મુત્તો દામાતો કુઞ્જરો (પી. સી. નિય્ય)];

મુહુત્તં અસ્સાસયિત્વા [વિસ્સમિત્વાન (સી.)], અગમા યેન પબ્બતો.

૯. તતો સો નળિનિં [નિલિનં (સ્યા.)] ગન્ત્વા, સીતં કુઞ્જરસેવિતં;

સોણ્ડાયૂદકમાહત્વા [માહિત્વા (સ્યા. ક.)], માતરં અભિસિઞ્ચથ.

૧૦. કોય અનરિયો દેવો, અકાલેનપિ વસ્સતિ [અકાલેન પવસ્સતિ (સી. સ્યા.), અકાલેન’તિવસ્સતિ (પી.)];

ગતો મે અત્રજો પુત્તો, યો મય્હં પરિચારકો.

૧૧. ઉટ્ઠેહિ અમ્મ કિં સેસિ, આગતો ત્યાહમત્રજો;

મુત્તોમ્હિ કાસિરાજેન, વેદેહેન યસસ્સિના.

૧૨. ચિરં જીવતુ સો રાજા, કાસીનં રટ્ઠવડ્ઢનો;

યો મે પુત્તં પમોચેસિ, સદા વુદ્ધાપચાયિકન્તિ.

માતુપોસકજાતકં પઠમં.

૪૫૬. જુણ્હજાતકં (૨)

૧૩. સુણોહિ મય્હં વચનં જનિન્દ, અત્થેન જુણ્હમ્હિ ઇધાનુપત્તો;

ન બ્રાહ્મણે અદ્ધિકે તિટ્ઠમાને, ગન્તબ્બ [ગન્તબ્ય (ક.)] માહુ દ્વિપદિન્દ [દિપદાન (સી. પી.), દ્વિપદાન (સ્યા.)] સેટ્ઠ.

૧૪. સુણોમિ તિટ્ઠામિ વદેહિ બ્રહ્મે, યેનાસિ [યેનાપિ (સ્યા. ક.)] અત્થેન ઇધાનુપત્તો;

કં વા ત્વમત્થં મયિ પત્થયાનો, ઇધાગમા બ્રહ્મે તદિઙ્ઘ બ્રૂહિ.

૧૫. દદાહિ મે ગામવરાનિ પઞ્ચ, દાસીસતં સત્ત ગવંસતાનિ;

પરોસહસ્સઞ્ચ સુવણ્ણનિક્ખે, ભરિયા ચ મે સાદિસી દ્વે દદાહિ.

૧૬. તપો નુ તે બ્રાહ્મણ ભિંસરૂપો, મન્તા નુ તે બ્રાહ્મણ ચિત્તરૂપા;

યક્ખા નુ [યક્ખા વ (સી. પી.)] તે અસ્સવા સન્તિ કેચિ, અત્થં વા મે અભિજાનાસિ કત્તં.

૧૭. ન મે તપો અત્થિ ન ચાપિ મન્તા, યક્ખાપિ મે અસ્સવા નત્થિ કેચિ;

અત્થમ્પિ તે નાભિજાનામિ કત્તં, પુબ્બે ચ ખો [પુબ્બેવ ખો (સ્યા. ક.)] સઙ્ગતિમત્તમાસિ.

૧૮. પઠમં ઇદં દસ્સનં જાનતો મે, ન તાભિજાનામિ ઇતો પુરત્થા;

અક્ખાહિ મે પુચ્છિતો એતમત્થં, કદા કુહિં વા અહુ સઙ્ગમો નો.

૧૯. ગન્ધારરાજસ્સ પુરમ્હિ રમ્મે, અવસિમ્હસે તક્કસીલાયં દેવ;

તત્થન્ધકારમ્હિ તિમીસિકાયં [તિમિસ્સિકાયં (સી. અટ્ઠ.), તિમિસ્સકાયં (સ્યા.)], અંસેન અંસં સમઘટ્ટયિમ્હ.

૨૦. તે તત્થ ઠત્વાન ઉભો જનિન્દ, સારાણિયં [સારણીયં (ક.)] વીતિસારયિમ્હ [વીતિસારિમ્હ (સી. સ્યા. પી.)] તત્થ;

સાયેવ નો સઙ્ગતિમત્તમાસિ, તતો ન પચ્છા ન પુરે અહોસિ.

૨૧. યદા કદાચિ મનુજેસુ બ્રહ્મે, સમાગમો સપ્પુરિસેન હોતિ;

ન પણ્ડિતા સઙ્ગતિસન્થવાનિ, પુબ્બે કતં વાપિ વિનાસયન્તિ.

૨૨. બાલાવ [બાલા ચ (સી. સ્યા. પી.)] ખો સઙ્ગતિસન્થવાનિ, પુબ્બે કતં વાપિ વિનાસયન્તિ;

બહુમ્પિ બાલેસુ કતં વિનસ્સતિ, તથા હિ બાલા અકતઞ્ઞુરૂપા.

૨૩. ધીરા ચ ખો સઙ્ગતિસન્થવાનિ, પુબ્બે કતં વાપિ ન નાસયન્તિ;

અપ્પમ્પિ ધીરેસુ કતં ન નસ્સતિ, તથા હિ ધીરા સુકતઞ્ઞુરૂપા.

૨૪. દદામિ તે ગામવરાનિ પઞ્ચ, દાસીસતં સત્ત ગવંસતાનિ;

પરોસહસ્સઞ્ચ સુવણ્ણનિક્ખે, ભરિયા ચ તે સાદિસી દ્વે દદામિ.

૨૫. એવં સતં હોતિ સમેચ્ચ રાજ, નક્ખત્તરાજારિવ તારકાનં;

આપૂરતી કાસિપતી તથાહં, તયાપિ મે સઙ્ગમો અજ્જ લદ્ધોતિ.

જુણ્હજાતકં દુતિયં.

૪૫૭. ધમ્મદેવપુત્તજાતકં (૩)

૨૬. યસોકરો પુઞ્ઞકરોહમસ્મિ, સદાત્થુતો સમણબ્રાહ્મણાનં;

મગ્ગારહો દેવમનુસ્સપૂજિતો, ધમ્મો અહં દેહિ અધમ્મ મગ્ગં.

૨૭. અધમ્મયાનં દળ્હમારુહિત્વા, અસન્તસન્તો બલવાહમસ્મિ;

સ કિસ્સ હેતુમ્હિ તવજ્જ દજ્જં, મગ્ગં અહં ધમ્મ અદિન્નપુબ્બં.

૨૮. ધમ્મો હવે પાતુરહોસિ પુબ્બે, પચ્છા અધમ્મો ઉદપાદિ લોકે;

જેટ્ઠો ચ સેટ્ઠો ચ સનન્તનો ચ, ઉય્યાહિ જેટ્ઠસ્સ કનિટ્ઠ મગ્ગા.

૨૯. ન યાચનાય નપિ પાતિરૂપા, ન અરહતા [ન અરહતિ (સી. પી.), અરહતિ (ક.)] તેહં દદેય્યં મગ્ગં;

યુદ્ધઞ્ચ નો હોતુ ઉભિન્નમજ્જ, યુદ્ધમ્હિ યો જેસ્સતિ તસ્સ મગ્ગો.

૩૦. સબ્બા દિસા અનુવિસટોહમસ્મિ, મહબ્બલો અમિતયસો અતુલ્યો;

ગુણેહિ સબ્બેહિ ઉપેતરૂપો, ધમ્મો અધમ્મ ત્વં કથં વિજેસ્સસિ.

૩૧. લોહેન વે હઞ્ઞતિ જાતરૂપં, ન જાતરૂપેન હનન્તિ લોહં;

સચે અધમ્મો હઞ્છતિ [હઞ્ઞતિ (સી. સ્યા.), હઞ્ઞિતિ (કત્થચિ)] ધમ્મમજ્જ, અયો સુવણ્ણં વિય દસ્સનેય્યં.

૩૨. સચે તુવં યુદ્ધબલો અધમ્મ [યુદ્ધબલો’સિ’ધમ્મ (ક. સી.), યુદ્ધબલો’સ’ધમ્મ (પી.)], ન તુય્હ વુડ્ઢા [વદ્ધા (સી. પી.)] ચ ગરૂ ચ અત્થિ;

મગ્ગઞ્ચ તે દમ્મિ પિયાપ્પિયેન, વાચાદુરુત્તાનિપિ તે ખમામિ.

૩૩. ઇદઞ્ચ સુત્વા વચનં અધમ્મો, અવંસિરો પતિતો ઉદ્ધપાદો;

‘‘યુદ્ધત્થિકો ચે ન લભામિ યુદ્ધં’’, એત્તાવતા હોતિ હતો અધમ્મો.

૩૪. ખન્તીબલો યુદ્ધબલં વિજેત્વા, હન્ત્વા અધમ્મં નિહનિત્વ [વિહનિત્વા (ક.)] ભૂમ્યા;

પાયાસિ વિત્તો [ચિત્તો (સ્યા.)] અભિરુય્હ સન્દનં, મગ્ગેનેવ અતિબલો સચ્ચનિક્કમો.

૩૫. માતા પિતા સમણબ્રાહ્મણા ચ, અસમ્માનિતા યસ્સ સકે અગારે;

ઇધેવ નિક્ખિપ્પ સરીરદેહં, કાયસ્સ ભેદા નિરયં વજન્તિ તે [વજન્તિ (સી. પી.)];

યથા અધમ્મો પતિતો અવંસિરો.

૩૬. માતા પિતા સમણબ્રાહ્મણા ચ, સુસમ્માનિતા યસ્સ સકે અગારે;

ઇધેવ નિક્ખિપ્પ સરીરદેહં, કાયસ્સ ભેદા સુગતિં વજન્તિ તે;

યથાપિ ધમ્મો અભિરુય્હ સન્દનન્તિ.

ધમ્મદેવપુત્તજાતકં [ધમ્મજાતકં (સી. પી.)] તતિયં.

૪૫૮. ઉદયજાતકં (૪)

૩૭. એકા નિસિન્ના સુચિ સઞ્ઞતૂરૂ, પાસાદમારુય્હ અનિન્દિતઙ્ગી;

યાચામિ તં કિન્નરનેત્તચક્ખુ, ઇમેકરત્તિં ઉભયો વસેમ.

૩૮. ઓકિણ્ણન્તરપરિખં, દળ્હમટ્ટાલકોટ્ઠકં;

રક્ખિતં ખગ્ગહત્થેહિ, દુપ્પવેસમિદં પુરં.

૩૯. દહરસ્સ યુવિનો ચાપિ, આગમો ચ ન વિજ્જતિ;

અથ કેન નુ વણ્ણેન, સઙ્ગમં ઇચ્છસે મયા.

૪૦. યક્ખોહમસ્મિ કલ્યાણિ, આગતોસ્મિ તવન્તિકે [તવન્તિકં (સી. પી.)];

ત્વં મં નન્દય [નન્દસ્સુ (સ્યા. ક.)] ભદ્દન્તે, પુણ્ણકંસં દદામિ તે.

૪૧. દેવં વ યક્ખં અથ વા મનુસ્સં, ન પત્થયે ઉદયમતિચ્ચ અઞ્ઞં;

ગચ્છેવ ત્વં યક્ખ મહાનુભાવ, મા ચસ્સુ ગન્ત્વા પુનરાવજિત્થ.

૪૨. યા સા રતિ ઉત્તમા કામભોગિનં, યં હેતુ સત્તા વિસમં ચરન્તિ;

મા તં રતિં જીયિ તુવં સુચિમ્હિ તે, દદામિ તે રૂપિયં કંસપૂરં.

૪૩. નારિં નરો નિજ્ઝપયં ધનેન, ઉક્કંસતી યત્થ કરોતિ છન્દં;

વિપચ્ચનીકો તવ દેવધમ્મો, પચ્ચક્ખતો થોકતરેન એસિ.

૪૪. આયુ ચ વણ્ણો ચ [આયું ચ વણ્ણં ચ (ક. સી. પી.)] મનુસ્સલોકે, નિહીયતિ મનુજાનં સુગ્ગત્તે;

તેનેવ વણ્ણેન ધનમ્પિ તુય્હં, નિહીયતિ જિણ્ણતરાસિ અજ્જ.

૪૫. એવં મે પેક્ખમાનસ્સ, રાજપુત્તિ યસસ્સિનિ;

હાયતેવ તવ [હાયતે વત તે (સી. સ્યા. ક.), હાયતેવ તતો (પી.)] વણ્ણો, અહોરત્તાનમચ્ચયે.

૪૬. ઇમિનાવ ત્વં વયસા, રાજપુત્તિ સુમેધસે;

બ્રહ્મચરિયં ચરેય્યાસિ, ભિય્યો વણ્ણવતી સિયા.

૪૭. દેવા ન જીરન્તિ યથા મનુસ્સા, ગત્તેસુ તેસં વલિયો ન હોન્તિ;

પુચ્છામિ તં યક્ખ મહાનુભાવ, કથં નુ દેવાન [કથં ન દેવાનં (પી.)] સરીરદેહો.

૪૮. દેવા ન જીરન્તિ યથા મનુસ્સા, ગત્તેસુ તેસં વલિયો ન હોન્તિ;

સુવે સુવે ભિય્યતરોવ [ભિય્યતરો ચ (ક.)] તેસં, દિબ્બો ચ વણ્ણો વિપુલા ચ ભોગા.

૪૯. કિંસૂધ ભીતા જનતા અનેકા, મગ્ગો ચ નેકાયતનં પવુત્તો;

પુચ્છામિ તં યક્ખ મહાનુભાવ, કત્થટ્ઠિતો પરલોકં ન ભાયે.

૫૦. વાચં મનઞ્ચ પણિધાય સમ્મા, કાયેન પાપાનિ અકુબ્બમાનો;

બહુન્નપાનં ઘરમાવસન્તો, સદ્ધો મુદૂ સંવિભાગી વદઞ્ઞૂ;

સઙ્ગાહકો સખિલો સણ્હવાચો, એત્થટ્ઠિતો પરલોકં ન ભાયે.

૫૧. અનુસાસસિ મં યક્ખ, યથા માતા યથા પિતા;

ઉળારવણ્ણં પુચ્છામિ, કો નુ ત્વમસિ સુબ્રહા.

૫૨. ઉદયોહમસ્મિ કલ્યાણિ, સઙ્કરત્તા ઇધાગતો [સઙ્ગરત્થા ઇધાગતો (સી. પી.), સઙ્ગરત્થાયિધાગતો (સ્યા.)];

આમન્ત ખો તં ગચ્છામિ, મુત્તોસ્મિ તવ સઙ્કરા [સઙ્ગરા (સી. સ્યા. પી.)].

૫૩. સચે ખો ત્વં ઉદયોસિ, સઙ્કરત્તા ઇધાગતો;

અનુસાસ મં રાજપુત્ત, યથાસ્સ પુન સઙ્ગમો.

૫૪. અતિપતતિ [અધિપતતી (સી. પી.)] વયો ખણો તથેવ, ઠાનં નત્થિ ધુવં ચવન્તિ સત્તા;

પરિજિય્યતિ અદ્ધુવં સરીરં, ઉદયે મા પમાદ [મા પમાદં (સી.)] ચરસ્સુ ધમ્મં.

૫૫. કસિણા પથવી ધનસ્સ પૂરા, એકસ્સેવ સિયા અનઞ્ઞધેય્યા;

તઞ્ચાપિ જહતિ [જહાતિ (સી. સ્યા. પી.), જહાતી (?)] અવીતરાગો, ઉદયે મા પમાદ ચરસ્સુ ધમ્મં.

૫૬. માતા ચ પિતા ચ ભાતરો ચ, ભરિયા યાપિ ધનેન હોતિ કીતા [ભરિયાપિ ધનેન હોન્તિ અતિત્તા (ક.)];

તે ચાપિ જહન્તિ અઞ્ઞમઞ્ઞં, ઉદયે મા પમાદ ચરસ્સુ ધમ્મં.

૫૭. કાયો પરભોજનન્તિ ઞત્વા [કાયો ચ પરભોજનં વિદિત્વા (ક.)], સંસારે સુગતિઞ્ચ દુગ્ગતિઞ્ચ [સુગતી ચ દુગ્ગતી ચ (સી. સ્યા. પી.), સુગ્ગતિં દુગ્ગતિઞ્ચ (ક.)];

ઇત્તરવાસોતિ જાનિયાન, ઉદયે મા પમાદ ચરસ્સુ ધમ્મં.

૫૮. સાધુ ભાસતિયં [ભાસતયં (સી. પી.)] યક્ખો, અપ્પં મચ્ચાન જીવિતં;

કસિરઞ્ચ પરિત્તઞ્ચ, તઞ્ચ દુક્ખેન સંયુતં;

સાહં એકા પબ્બજિસ્સામિ, હિત્વા કાસિં સુરુન્ધનન્તિ.

ઉદયજાતકં ચતુત્થં.

૪૫૯. પાનીયજાતકં (૫)

૫૯. મિત્તો મિત્તસ્સ પાનીયં, અદિન્નં પરિભુઞ્જિસં;

તેન પચ્છા વિજિગુચ્છિં, તં પાપં પકતં મયા;

મા પુન અકરં પાપં, તસ્મા પબ્બજિતો અહં.

૬૦. પરદારઞ્ચ દિસ્વાન, છન્દો મે ઉદપજ્જથ [ઉપપજ્જથ (સ્યા. ક.)];

તેન પચ્છા વિજિગુચ્છિં, તં પાપં પકતં મયા;

મા પુન અકરં પાપં, તસ્મા પબ્બજિતો અહં.

૬૧. પિતરં મે મહારાજ, ચોરા અગણ્હુ [અગણ્હું (સી. પી.), અગણ્હિ (ક.)] કાનને;

તેસાહં પુચ્છિતો જાનં, અઞ્ઞથા નં વિયાકરિં.

૬૨. તેન પચ્છા વિજિગુચ્છિં, તં પાપં પકતં મયા;

મા પુન અકરં પાપં, તસ્મા પબ્બજિતો અહં.

૬૩. પાણાતિપાતમકરું, સોમયાગે ઉપટ્ઠિતે;

તેસાહં સમનુઞ્ઞાસિં, તેન પચ્છા વિજિગુચ્છિં.

૬૪. તં પાપં પકતં મયા, મા પુન અકરં પાપં;

તસ્મા પબ્બજિતો અહં.

૬૫. સુરામેરયમાધુકા [મધુકા (સી. સ્યા. પી.)], યે જના પઠમાસુ નો;

બહૂનં તે અનત્થાય, મજ્જપાનમકપ્પયું.

૬૬. તેસાહં સમનુઞ્ઞાસિં, તેન પચ્છા વિજિગુચ્છિં;

તં પાપં પકતં મયા, મા પુન અકરં પાપં;

તસ્મા પબ્બજિતો અહં.

૬૭. ધિરત્થુ સુબહૂ કામે, દુગ્ગન્ધે બહુકણ્ટકે;