૫૬. યસવગ્ગો

૧. યસત્થેરઅપદાનં

૧. ‘‘મહાસમુદ્દં ઓગ્ગય્હ, ભવનં મે સુનિમ્મિતં;

સુનિમ્મિતા પોક્ખરણી, ચક્કવાકૂપકૂજિતા.

૨. ‘‘મન્દારકેહિ સઞ્છન્ના, પદુમુપ્પલકેહિ ચ;

નદી ચ સન્દતે તત્થ, સુપતિત્થા મનોરમા.

૩. ‘‘મચ્છકચ્છપસઞ્છન્ના, નાનાદિજસમોત્થટા [નાનામિગસમોત્થટા (સ્યા.)];

મયૂરકોઞ્ચાભિરુદા, કોકિલાદીહિ વગ્ગુહિ.

૪. ‘‘પારેવતા રવિહંસા, ચક્કવાકા નદીચરા;

તિત્તિરા સાળિકા ચેત્થ, પાવકા [સમ્બકા (ક.)] જીવંજીવકા.

૫. ‘‘હંસાકોઞ્ચાભિનદિતા, કોસિયા પિઙ્ગલા [પિઙ્ગલી (સી.), સિઙ્ગલી, સિઙ્ઘલી (ક.)] બહૂ;

સત્તરતનસમ્પન્ના, મણિમુત્તપવાળિકા.

૬. ‘‘સબ્બે સોણ્ણમયા રુક્ખા, નાનાખન્ધસમેરિતા;

ઉજ્જોતેન્તિ દિવારત્તિં, ભવનં સબ્બકાલિકં.

૭. ‘‘સટ્ઠિતુરિયસહસ્સાનિ, સાયં પાતો પવજ્જરે;

સોળસિત્થિસહસ્સાનિ, પરિવારેન્તિ મં સદા.

૮. ‘‘અભિનિક્ખમ્મ ભવના, સુમેધં લોકનાયકં;

પસન્નચિત્તો સુમનો, વન્દયિં તં [સબ્બદસ્સિં (ક.)] મહાયસં.

૯. ‘‘સમ્બુદ્ધં અભિવાદેત્વા, સસઙ્ઘં તં નિમન્તયિં;

અધિવાસેસિ સો ધીરો, સુમેધો લોકનાયકો.

૧૦. ‘‘મમ ધમ્મકથં કત્વા, ઉય્યોજેસિ મહામુનિ;

સમ્બુદ્ધં અભિવાદેત્વા, ભવનં મે ઉપાગમિં.

૧૧. ‘‘આમન્તયિં પરિજનં, સબ્બે સન્નિપતું તદા;

‘પુબ્બણ્હસમયં બુદ્ધો, ભવનં આગમિસ્સતિ’.

૧૨. ‘‘‘લાભા અમ્હં સુલદ્ધા નો, યે વસામ તવન્તિકે;

મયમ્પિ બુદ્ધસેટ્ઠસ્સ, પૂજયિસ્સામ સત્થુનો’.

૧૩. ‘‘અન્નં પાનં પટ્ઠપેત્વા, કાલં આરોચયિં અહં;

વસીસતસહસ્સેહિ, ઉપેસિ લોકનાયકો.

૧૪. ‘‘પઞ્ચઙ્ગિકેહિ તુરિયેહિ, પચ્ચુગ્ગમમકાસહં;

સબ્બસોણ્ણમયે પીઠે, નિસીદિ પુરિસુત્તમો.

૧૫. ‘‘ઉપરિચ્છદનં આસિ, સબ્બસોણ્ણમયં તદા;

બીજનીયો પવાયન્તિ, ભિક્ખુસઙ્ઘં અનુત્તરં.

૧૬. ‘‘પહૂતેનન્નપાનેન, ભિક્ખુસઙ્ઘં અતપ્પયિં;

પચ્ચેકદુસ્સયુગલે, ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સદાસહં.

૧૭. ‘‘યં વદેતિ સુમેધો સો, આહુતીનં પટિગ્ગહો;

ભિક્ખુસઙ્ઘે નિસીદિત્વા, ઇમા ગાથા અભાસથ.

૧૮. ‘‘‘યો મં અન્નેન પાનેન, સબ્બે ઇમે ચ તપ્પયિ;

તમહં કિત્તયિસ્સામિ, સુણાથ મમ ભાસતો.

૧૯. ‘‘‘અટ્ઠારસે કપ્પસતે, દેવલોકે રમિસ્સતિ;

સહસ્સક્ખત્તું રાજાયં, ચક્કવત્તી ભવિસ્સતિ.

૨૦. ‘‘‘ઉપગચ્છતિ યં યોનિં, દેવત્તં અથ માનુસં;

સબ્બસોણ્ણમયં તસ્સ, છદનં ધારયિસ્સતિ.

૨૧. ‘‘‘તિંસકપ્પસહસ્સમ્હિ, ઓક્કાકકુલસમ્ભવો;

ગોતમો નામ ગોત્તેન, સત્થા લોકે ભવિસ્સતિ.

૨૨. ‘‘‘તસ્સ ધમ્મેસુ દાયાદો, ઓરસો ધમ્મનિમ્મિતો;

સબ્બાસવે પરિઞ્ઞાય, નિબ્બાયિસ્સતિનાસવો.

૨૩. ‘‘‘ભિક્ખુસઙ્ઘે નિસીદિત્વા, સીહનાદં નદિસ્સતિ’;

ચિતકે છત્તં ધારેન્તિ, હેટ્ઠા છત્તમ્હિ ડય્હથ.

૨૪. ‘‘સામઞ્ઞં મે અનુપ્પત્તં, કિલેસા ઝાપિતા મયા;

મણ્ડપે રુક્ખમૂલે વા, સન્તાસો મે ન વિજ્જતિ.

૨૫. ‘‘તિંસકપ્પસહસ્સમ્હિ, યં દાનમદદિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, સબ્બદાનસ્સિદં ફલં.

૨૬. ‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં, ભવા સબ્બે સમૂહતા;

નાગોવ બન્ધનં છેત્વા, વિહરામિ અનાસવો.

૨૭. ‘‘સ્વાગતં વત મે આસિ, મમ બુદ્ધસ્સ સન્તિકે;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

૨૮. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો, વિમોક્ખાપિ ચ અટ્ઠિમે;

છળભિઞ્ઞા સચ્છિકતા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા યસો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

યસત્થેરસ્સાપદાનં પઠમં.

૨. નદીકસ્સપત્થેરઅપદાનં

૨૯. ‘‘પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો, લોકજેટ્ઠસ્સ તાદિનો;

પિણ્ડચારં ચરન્તસ્સ, વારતો ઉત્તમં યસં;

અગ્ગફલં ગહેત્વાન, અદાસિં સત્થુનો અહં.

૩૦. ‘‘તેન કમ્મેન દેવિન્દો, લોકજેટ્ઠો નરાસભો;

સમ્પત્તોમ્હિ અચલં ઠાનં, હિત્વા જયપરાજયં.

૩૧. ‘‘સતસહસ્સિતો કપ્પે, યં ફલં અદદિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, અગ્ગદાનસ્સિદં ફલં.

૩૨. ‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં…પે… વિહરામિ અનાસવો.

૩૩. ‘‘સ્વાગતં વત મે આસિ…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

૩૪. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા નદીકસ્સપો થેરો ઇમા ગાથાયો

અભાસિત્થાતિ.

નદીકસ્સપત્થેરસ્સાપદાનં દુતિયં.

૩. ગયાકસ્સપત્થેરઅપદાનં

૩૫. ‘‘અજિનચમ્મવત્થોહં [અજિનવત્તં નિવત્તોહં (સી.)], ખારિભારધરો તદા;

ખારિકં હારયિત્વાન, કોલં અહાસિ અસ્સમં.

૩૬. ‘‘ભગવા તમ્હિ સમયે, એકો અદુતિયો જિનો;

મમસ્સમં ઉપાગચ્છિ, જોતેન્તો સબ્બકાલિકં.

૩૭. ‘‘સકં ચિત્તં પસાદેત્વા, અભિવાદેત્વાન સુબ્બતં;

ઉભો હત્થેહિ પગ્ગય્હ, કોલં બુદ્ધસ્સદાસહં.

૩૮. ‘‘એકતિંસે ઇતો કપ્પે, યં ફલં અદદિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, કોલદાનસ્સિદં ફલં.

૩૯. ‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં…પે… વિહરામિ અનાસવો.

૪૦. ‘‘સ્વાગતં વત મે આસિ…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

૪૧. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા ગયાકસ્સપો થેરો ઇમા ગાથાયો

અભાસિત્થાતિ.

ગયાકસ્સપત્થેરસ્સાપદાનં તતિયં.

૪. કિમિલત્થેરઅપદાનં

૪૨. ‘‘નિબ્બુતે કકુસન્ધમ્હિ, બ્રાહ્મણમ્હિ વુસીમતિ;

ગહેત્વા સલલં માલં, મણ્ડપં કારયિં અહં.

૪૩. ‘‘તાવતિંસં ગતો સન્તો, લભિમ્હ [લભામિ (ક.)] બ્યમ્હમુત્તમં;

અઞ્ઞે દેવેતિરોચામિ, પુઞ્ઞકમ્મસ્સિદં ફલં.

૪૪. ‘‘દિવા વા યદિ વા રત્તિં, ચઙ્કમન્તો ઠિતો ચહં;

છન્નો સલલપુપ્ફેહિ, પુઞ્ઞકમ્મસ્સિદં ફલં.

૪૫. ‘‘ઇમસ્મિંયેવ કપ્પમ્હિ, યં બુદ્ધમભિપૂજયિં;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, બુદ્ધપૂજાયિદં ફલં.

૪૬. ‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં…પે… વિહરામિ અનાસવો.

૪૭. ‘‘સ્વાગતં વત મે આસિ…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

૪૮. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા કિમિલો [કિમ્બિલો (સી.)] થેરો ઇમા ગાથાયો

અભાસિત્થાતિ.

કિમિલત્થેરસ્સાપદાનં ચતુત્થં.

૫. વજ્જીપુત્તત્થેરઅપદાનં

૪૯. ‘‘સહસ્સરંસી ભગવા, સયમ્ભૂ અપરાજિતો;

વિવેકા વુટ્ઠહિત્વાન, ગોચરાયાભિનિક્ખમિ.

૫૦. ‘‘ફલહત્થો અહં દિસ્વા, ઉપગચ્છિં નરાસભં;

પસન્નચિત્તો સુમનો, સવણ્ટં અદદિં ફલં.

૫૧. ‘‘ચતુન્નવુતિતો કપ્પે, યં ફલં અદદિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, ફલદાનસ્સિદં ફલં.

૫૨. ‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં…પે… વિહરામિ અનાસવો.

૫૩. ‘‘સ્વાગતં વત મે આસિ…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

૫૪. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા વજ્જીપુત્તો થેરો ઇમા ગાથાયો

અભાસિત્થાતિ.

વજ્જીપુત્તત્થેરસ્સાપદાનં પઞ્ચમં.

૬. ઉત્તરત્થેરઅપદાનં

૫૫. ‘‘સુમેધો નામ સમ્બુદ્ધો, બાત્તિંસવરલક્ખણો;

વિવેકકામો ભગવા, હિમવન્તમુપાગમિ.

૫૬. ‘‘અજ્ઝોગાહેત્વા હિમવન્તં, અગ્ગો કારુણિકો મુનિ;

પલ્લઙ્કં આભુજિત્વાન, નિસીદિ પુરિસુત્તમો.

૫૭. ‘‘વિજ્જધરો તદા આસિં, અન્તલિક્ખચરો અહં;

તિસૂલં સુગતં ગય્હ, ગચ્છામિ અમ્બરે તદા.

૫૮. ‘‘પબ્બતગ્ગે યથા અગ્ગિ, પુણ્ણમાયેવ ચન્દિમા;

વનં ઓભાસતે બુદ્ધો, સાલરાજાવ ફુલ્લિતો.

૫૯. ‘‘વનગ્ગા નિક્ખમિત્વાન, બુદ્ધરંસીભિધાવરે [બુદ્ધરંસી વિધાવરે (સી. ક.)];

નળગ્ગિવણ્ણસઙ્કાસા [નળગ્ગિવ નસઙ્કાસં (સી.)], દિસ્વા ચિત્તં પસાદયિં.

૬૦. ‘‘વિચિનં અદ્દસં પુપ્ફં, કણિકારં દેવગન્ધિકં;

તીણિ પુપ્ફાનિ આદાય, બુદ્ધસેટ્ઠમપૂજયિં.

૬૧. ‘‘બુદ્ધસ્સ આનુભાવેન, તીણિ પુપ્ફાનિ મે તદા;

ઉદ્ધં વણ્ટા અધોપત્તા, છાયં કુબ્બન્તિ સત્થુનો.

૬૨. ‘‘તેન કમ્મેન સુકતેન, ચેતનાપણિધીહિ ચ;

જહિત્વા માનુસં દેહં તાવતિંસમગચ્છહં.

૬૩. ‘‘તત્થ મે સુકતં બ્યમ્હં, કણિકારીતિ [કણિકારોતિ (સી.)] ઞાયતિ;

સટ્ઠિયોજનમુબ્બેધં, તિંસયોજનવિત્થતં.

૬૪. ‘‘સહસ્સકણ્ડં સતભેણ્ડુ, ધજાલુ હરિતામયં;

સતસહસ્સનિય્યૂહા [સતસહસ્સાનિ બ્યૂહાનિ (સી.)], બ્યમ્હે પાતુભવિંસુ [પાતુરહંસુ (સી.), પાતુરહિંસુ (ક.)] મે.

૬૫. ‘‘સોણ્ણમયા મણિમયા, લોહિતઙ્કમયાપિ ચ;

ફલિકાપિ ચ પલ્લઙ્કા, યેનિચ્છકા યદિચ્છકા.

૬૬. ‘‘મહારહઞ્ચ સયનં, તૂલિકા વિકતીયુતં;

ઉદ્ધલોમિઞ્ચ એકન્તં, બિમ્બોહનસમાયુતં.

૬૭. ‘‘ભવના નિક્ખમિત્વાન, ચરન્તો દેવચારિકં;

યથા ઇચ્છામિ [યથા ગચ્છામિ (સી.)] ગમનં, દેવસઙ્ઘપુરક્ખતો.

૬૮. ‘‘પુપ્ફસ્સ હેટ્ઠા તિટ્ઠામિ, ઉપરિચ્છદનં મમ;

સમન્તા યોજનસતં, કણિકારેહિ છાદિતં.

૬૯. ‘‘સટ્ઠિતુરિયસહસ્સાનિ, સાયપાતં ઉપટ્ઠહું;

પરિવારેન્તિ મં નિચ્ચં, રત્તિન્દિવમતન્દિતા.

૭૦. ‘‘તત્થ નચ્ચેહિ ગીતેહિ, તાલેહિ વાદિતેહિ ચ;

રમામિ ખિડ્ડા રતિયા, મોદામિ કામકામહં.