૪૨. ભદ્દાલિવગ્ગો

૧. ભદ્દાલિત્થેરઅપદાનં

૧. ‘‘સુમેધો નામ સમ્બુદ્ધો, અગ્ગો કારુણિકો મુનિ;

વિવેકકામો લોકગ્ગો, હિમવન્તમુપાગમિ.

૨. ‘‘અજ્ઝોગાહેત્વા હિમવં, સુમેધો લોકનાયકો;

પલ્લઙ્કં આભુજિત્વાન, નિસીદિ પુરિસુત્તમો.

૩. ‘‘સમાધિં સો સમાપન્નો, સુમેધો લોકનાયકો;

સત્તરત્તિન્દિવં બુદ્ધો, નિસીદિ પુરિસુત્તમો.

૪. ‘‘ખારિભારં [ખારિકાજં (સી.)] ગહેત્વાન, વનમજ્ઝોગહિં અહં;

તત્થદ્દસાસિં સમ્બુદ્ધં, ઓઘતિણ્ણમનાસવં.

૫. ‘‘સમ્મજ્જનિં ગહેત્વાન, સમ્મજ્જિત્વાન અસ્સમં;

ચતુદણ્ડે ઠપેત્વાન, અકાસિં મણ્ડપં તદા.

૬. ‘‘સાલપુપ્ફં આહરિત્વા, મણ્ડપં છાદયિં અહં;

પસન્નચિત્તો સુમનો, અભિવન્દિં તથાગતં.

૭. ‘‘યં વદન્તિ સુમેધોતિ, ભૂરિપઞ્ઞં સુમેધસં;

ભિક્ખુસઙ્ઘે નિસીદિત્વા, ઇમા ગાથા અભાસથ.

૮. ‘‘‘બુદ્ધસ્સ ગિરમઞ્ઞાય, સબ્બે દેવા સમાગમું;

અસંસયં બુદ્ધસેટ્ઠો, ધમ્મં દેસેતિ ચક્ખુમા.

૯. ‘‘‘સુમેધો નામ સમ્બુદ્ધો, આહુતીનં પટિગ્ગહો;

દેવસઙ્ઘે નિસીદિત્વા, ઇમા ગાથા અભાસથ.

૧૦. ‘‘‘યો મે સત્તાહં મણ્ડપં, ધારયી સાલછાદિતં;

તમહં કિત્તયિસ્સામિ, સુણાથ મમ ભાસતો.

૧૧. ‘‘‘દેવભૂતો મનુસ્સો વા, હેમવણ્ણો ભવિસ્સતિ;

પહૂતભોગો હુત્વાન, કામભોગી ભવિસ્સતિ.

૧૨. ‘‘‘સટ્ઠિ નાગસહસ્સાનિ, સબ્બાલઙ્કારભૂસિતા;

સુવણ્ણકચ્છા માતઙ્ગા, હેમકપ્પનવાસસા.

૧૩. ‘‘‘આરૂળ્હા ગામણીયેહિ, તોમરઙ્કુસપાણિભિ;

સાયં પાતો [સાયપાતો (પી.)] ઉપટ્ઠાનં, આગમિસ્સન્તિમં નરં;

તેહિ નાગેહિ પરિવુતો, રમિસ્સતિ અયં નરો.

૧૪. ‘‘‘સટ્ઠિ અસ્સસહસ્સાનિ, સબ્બાલઙ્કારભૂસિતા;

આજાનીયાવ જાતિયા, સિન્ધવા સીઘવાહિનો.

૧૫. ‘‘‘આરૂળ્હા ગામણીયેહિ, ઇલ્લિયાચાપધારિભિ;

પરિવારેસ્સન્તિમં નિચ્ચં, બુદ્ધપૂજાયિદં ફલં.

૧૬. ‘‘‘સટ્ઠિ રથસહસ્સાનિ, સબ્બાલઙ્કારભૂસિતા;

દીપા અથોપિ વેયગ્ઘા, સન્નદ્ધા ઉસ્સિતદ્ધજા.

૧૭. ‘‘‘આરૂળ્હા ગામણીયેહિ, ચાપહત્થેહિ વમ્મિભિ;

પરિવારેસ્સન્તિમં નિચ્ચં, બુદ્ધપૂજાયિદં ફલં.

૧૮. ‘‘‘સટ્ઠિ ગામસહસ્સાનિ, પરિપુણ્ણાનિ સબ્બસો;

પહૂતધનધઞ્ઞાનિ, સુસમિદ્ધાનિ સબ્બસો;

સદા પાતુભવિસ્સન્તિ, બુદ્ધપૂજાયિદં ફલં.

૧૯. ‘‘‘હત્થી અસ્સા રથા પત્તી, સેના ચ ચતુરઙ્ગિની;

પરિવારેસ્સન્તિમં નિચ્ચં, બુદ્ધપૂજાયિદં ફલં.

૨૦. ‘‘‘અટ્ઠારસે કપ્પસતે, દેવલોકે રમિસ્સતિ;

સહસ્સક્ખત્તું રાજા ચ, ચક્કવત્તી ભવિસ્સતિ.

૨૧. ‘‘‘સતાનં તીણિક્ખત્તુઞ્ચ, દેવરજ્જં કરિસ્સતિ;

પદેસરજ્જં વિપુલં, ગણનાતો અસઙ્ખિયં.

૨૨. ‘‘‘તિંસકપ્પસહસ્સમ્હિ, ઓક્કાકકુલસમ્ભવો;

ગોતમો નામ ગોત્તેન, સત્થા લોકે ભવિસ્સતિ.

૨૩. ‘‘‘તસ્સ ધમ્મેસુ દાયાદો, ઓરસો ધમ્મનિમ્મિતો;

સબ્બાસવે પરિઞ્ઞાય, વિહરિસ્સતિનાસવો’.

૨૪. ‘‘તિંસકપ્પસહસ્સમ્હિ, અદ્દસં લોકનાયકં;

એત્થન્તરમુપાદાય, ગવેસિં અમતં પદં.

૨૫. ‘‘લાભા મય્હં સુલદ્ધં મે, યમહઞ્ઞાસિ સાસનં;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

૨૬. ‘‘નમો તે પુરિસાજઞ્ઞ, નમો તે પુરિસુત્તમ;

તવ ઞાણં પકિત્તેત્વા, પત્તોમ્હિ અચલં પદં.

૨૭. ‘‘યં યં યોનુપપજ્જામિ, દેવત્તં અથ માનુસં;

સબ્બત્થ સુખિતો હોમિ, ફલં મે ઞાણકિત્તને.

૨૮. ‘‘ઇદં પચ્છિમકં મય્હં, ચરિમો વત્તતે ભવો;

નાગોવ બન્ધનં છેત્વા, વિહરામિ અનાસવો.

૨૯. ‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં, ભવા સબ્બે સમૂહતા;

નાગોવ બન્ધનં છેત્વા, વિહરામિ અનાસવો.

૩૦. ‘‘સ્વાગતં વત મે આસિ, મમ બુદ્ધસ્સ સન્તિકે;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

૩૧. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો, વિમોક્ખાપિ ચ અટ્ઠિમે;

છળભિઞ્ઞા સચ્છિકતા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા ભદ્દાલિત્થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

ભદ્દાલિત્થેરસ્સાપદાનં પઠમં.

૨. એકછત્તિયત્થેરઅપદાનં

૩૨. ‘‘ચન્દભાગાનદીતીરે, અસ્સમો સુકતો મમ;

સુસુદ્ધપુલિનાકિણ્ણો, પન્નસાલા સુમાપિતા.

૩૩. ‘‘ઉત્તાનકૂલા નદિકા, સુપતિત્થા મનોરમા;

મચ્છકચ્છપસમ્પન્ના [… સઞ્છન્ના (ક.)], સુસુમારનિસેવિતા.

૩૪. ‘‘અચ્છા દીપી ચ મયૂરા, કરવીકા ચ સાળિકા;

કૂજન્તિ સબ્બદા એતે, સોભયન્તા મમસ્સમં.

૩૫. ‘‘કોકિલા મઞ્જુભાણી ચ, હંસા ચ મધુરસ્સરા;

અભિકૂજન્તિ તે તત્થ, સોભયન્તા મમસ્સમં.

૩૬. ‘‘સીહા બ્યગ્ઘા વરાહા ચ, અચ્છ [વક (સી. પી.), બકા (સ્યા.), વકા (ક.)] કોકતરચ્છકા;

ગિરિદુગ્ગમ્હિ નાદેન્તિ, સોભયન્તા મમસ્સમં.

૩૭. ‘‘એણીમિગા ચ સરભા, ભેરણ્ડા સૂકરા બહૂ;

ગિરિદુગ્ગમ્હિ નાદેન્તિ, સોભયન્તા મમસ્સમં.

૩૮. ‘‘ઉદ્દાલકા ચમ્પકા ચ, પાટલી સિન્દુવારકા;

અતિમુત્તા અસોકા ચ, સોભયન્તિ મમસ્સમં [પુપ્ફન્તિ મમ અસ્સમે (સી. પી.)].

૩૯. ‘‘અઙ્કોલા યૂથિકા ચેવ, સત્તલી બિમ્બિજાલિકા;

કણિકારા ચ પુપ્ફન્તિ, સોભયન્તા મમસ્સમં [કણિકાકણિકારા ચ, પુપ્ફન્તિ મમ અસ્સમે (સી. સ્યા. પી.)].

૪૦. ‘‘નાગા સાલા ચ સળલા, પુણ્ડરીકેત્થ પુપ્ફિતા;

દિબ્બગન્ધં સમ્પવન્તા, સોભયન્તિ મમસ્સમં.

૪૧. ‘‘અજ્જુના અસના ચેત્થ, મહાનામા ચ પુપ્ફિતા;

સાલા ચ કઙ્ગુપુપ્ફા ચ, સોભયન્તિ મમસ્સમં.

૪૨. ‘‘અમ્બા જમ્બૂ ચ તિલકા, નિમ્બા ચ સાલકલ્યાણી;

દિબ્બગન્ધં સમ્પવન્તા, સોભયન્તિ મમસ્સમં.

૪૩. ‘‘અસોકા ચ કપિટ્ઠા ચ, ગિરિમાલેત્થ [ભગિનિમાલેત્થ (સી. પી.), ભગિનિમાલા ચ (સ્યા.)] પુપ્ફિતા;

દિબ્બગન્ધં સમ્પવન્તા, સોભયન્તિ મમસ્સમં.

૪૪. ‘‘કદમ્બા કદલી ચેવ, ઇસિમુગ્ગા ચ રોપિતા;

ધુવં ફલાનિ ધારેન્તિ, સોભયન્તા મમસ્સમં.

૪૫. ‘‘હરીતકા આમલકા, અમ્બજમ્બુવિભીતકા;

કોલા ભલ્લાતકા બિલ્લા, ફલિનો મમ અસ્સમે.

૪૬. ‘‘અવિદૂરે પોક્ખરણી, સુપતિત્થા મનોરમા;

મન્દાલકેહિ સઞ્છન્ના, પદુમુપ્પલકેહિ ચ.

૪૭. ‘‘ગબ્ભં ગણ્હન્તિ પદુમા, અઞ્ઞે પુપ્ફન્તિ કેસરી;

ઓપત્તકણ્ણિકા ચેવ, પુપ્ફન્તિ મમ અસ્સમે.

૪૮. ‘‘પાઠીના પાવુસા મચ્છા, બલજા મુઞ્જરોહિતા;

અચ્છોદકમ્હિ વિચરં, સોભયન્તિ મમસ્સમં.

૪૯. ‘‘નયિતા અમ્બગન્ધી ચ, અનુકૂલે ચ કેતકા;

દિબ્બગન્ધં સમ્પવન્તા, સોભયન્તિ મમસ્સમં.

૫૦. ‘‘મધુ ભિસમ્હા સવતિ, ખીરસપ્પિ મુળાલિભિ;

દિબ્બગન્ધં સમ્પવન્તા, સોભયન્તિ મમસ્સમં.

૫૧. ‘‘પુલિના સોભના તત્થ, આકિણ્ણા જલસેવિતા;

ઓપુપ્ફા પુપ્ફિતા સેન્તિ, સોભયન્તા મમસ્સમં.

૫૨. ‘‘જટાભારેન ભરિતા, અજિનુત્તરવાસના;

વાકચીરધરા સબ્બે, સોભયન્તિ મમસ્સમં.

૫૩. ‘‘યુગમત્તમપેક્ખન્તા, નિપકા સન્તવુત્તિનો;

કામભોગે અનપેક્ખા, વસન્તિ મમ અસ્સમે.

૫૪. ‘‘પરૂળ્હકચ્છનખલોમા, પઙ્કદન્તા રજસ્સિરા;

રજોજલ્લધરા સબ્બે, વસન્તિ મમ અસ્સમે.

૫૫. ‘‘અભિઞ્ઞાપારમિપ્પત્તા, અન્તલિક્ખચરા ચ તે;

ઉગ્ગચ્છન્તા નભં એતે, સોભયન્તિ મમસ્સમં.

૫૬. ‘‘તેહિ સિસ્સેહિ પરિવુતો, વસામિ વિપિને તદા;

રત્તિન્દિવં ન જાનામિ, સદા ઝાનસમપ્પિતો.

૫૭. ‘‘ભગવા તમ્હિ સમયે, અત્થદસ્સી મહામુનિ;

તમન્ધકારં નાસેન્તો, ઉપ્પજ્જિ લોકનાયકો.

૫૮. ‘‘અથ અઞ્ઞતરો સિસ્સો, આગચ્છિ મમ સન્તિકં;

મન્તે અજ્ઝેતુકામો સો, છળઙ્ગં નામ લક્ખણં.

૫૯. ‘‘બુદ્ધો લોકે સમુપ્પન્નો, અત્થદસ્સી મહામુનિ;

ચતુસચ્ચં પકાસેન્તો, દેસેતિ અમતં પદં.

૬૦. ‘‘તુટ્ઠહટ્ઠો પમુદિતો, ધમ્મન્તરગતાસયો;

અસ્સમા અભિનિક્ખમ્મ, ઇદં વચનમબ્રવિં.

૬૧. ‘‘‘બુદ્ધો લોકે સમુપ્પન્નો, દ્વત્તિંસવરલક્ખણો;

એથ સબ્બે ગમિસ્સામ, સમ્માસમ્બુદ્ધસન્તિકં’.

૬૨. ‘‘ઓવાદપટિકરા તે, સધમ્મે પારમિં ગતા;

સાધૂતિ સમ્પટિચ્છિંસુ, ઉત્તમત્થગવેસકા.

૬૩. ‘‘જટાભારભરિતા તે [જટાભારેન ભરિતા (ક.)], અજિનુત્તરવાસના;

ઉત્તમત્થં ગવેસન્તા, નિક્ખમિંસુ વના તદા.

૬૪. ‘‘ભગવા તમ્હિ સમયે, અત્થદસ્સી મહાયસો;

ચતુસચ્ચં પકાસેન્તો, દેસેતિ અમતં પદં.

૬૫. ‘‘સેતચ્છત્તં ગહેત્વાન, બુદ્ધસેટ્ઠસ્સ ધારયિં;

એકાહં ધારયિત્વાન, બુદ્ધસેટ્ઠં અવન્દહં.

૬૬. ‘‘અત્થદસ્સી તુ ભગવા, લોકજેટ્ઠો નરાસભો;

ભિક્ખુસઙ્ઘે નિસીદિત્વા, ઇમા ગાથા અભાસથ.

૬૭. ‘‘‘યો મે છત્તં અધારેસિ, પસન્નો સેહિ પાણિભિ;

તમહં કિત્તયિસ્સામિ, સુણાથ મમ ભાસતો.

૬૮. ‘‘‘ઇમસ્સ જાયમાનસ્સ, દેવત્તે અથ માનુસે;

ધારેસ્સતિ સદા છત્તં, છત્તદાનસ્સિદં ફલં.

૬૯. ‘‘‘સત્તસત્તતિકપ્પાનિ, દેવલોકે રમિસ્સતિ;

સહસ્સક્ખત્તું રાજા ચ, ચક્કવત્તી ભવિસ્સતિ.

૭૦. ‘‘‘સત્તસત્તતિક્ખત્તુઞ્ચ, દેવરજ્જં કરિસ્સતિ;

પદેસરજ્જં વિપુલં, ગણનાતો અસઙ્ખિયં.

૭૧. ‘‘‘અટ્ઠારસે કપ્પસતે, ગોતમો સક્યપુઙ્ગવો;

તમન્ધકારં નાસેન્તો, ઉપ્પજ્જિસ્સતિ ચક્ખુમા.

૭૨. ‘‘‘તસ્સ ધમ્મેસુ દાયાદો, ઓરસો ધમ્મનિમ્મિતો;