૩૩. ઉમાપુપ્ફિયવગ્ગો

૧. ઉમાપુપ્ફિયત્થેરઅપદાનં

૧. ‘‘સમાહિતં સમાપન્નં, સિદ્ધત્થમપરાજિતં;

સમાધિના ઉપવિટ્ઠં, અદ્દસાહં નરુત્તમં.

૨. ‘‘ઉમાપુપ્ફં ગહેત્વાન, બુદ્ધસ્સ અભિરોપયિં;

સબ્બપુપ્ફા એકસીસા, ઉદ્ધંવણ્ટા અધોમુખા.

૩. ‘‘સુચિત્તા વિય તિટ્ઠન્તે, આકાસે પુપ્ફસન્થરા;

તેન ચિત્તપ્પસાદેન, તુસિતં ઉપપજ્જહં.

૪. ‘‘ચતુન્નવુતિતો કપ્પે, યં પુપ્ફમભિપૂજયિં;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, બુદ્ધપૂજાયિદં ફલં.

૫. ‘‘પઞ્ચપઞ્ઞાસિતો કપ્પે, એકો આસિં મહીપતિ;

સમન્તછદનો નામ, ચક્કવત્તી મહબ્બલો.

૬. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો, વિમોક્ખાપિ ચ અટ્ઠિમે;

છળભિઞ્ઞા સચ્છિકતા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા ઉમાપુપ્ફિયો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

ઉમાપુપ્ફિયત્થેરસ્સાપદાનં પઠમં.

૨. પુલિનપૂજકત્થેરઅપદાનં

૭. ‘‘કકુધં વિલસન્તંવ, નિસભાજાનિયં યથા;

ઓસધિંવ વિરોચન્તં, ઓભાસન્તં નરાસભં.

૮. ‘‘અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વાન, અવન્દિં સત્થુનો અહં;

સત્થારં પરિવણ્ણેસિં, સકકમ્મેન તોસયિં [તોસિતો (સી.)].

૯. ‘‘સુસુદ્ધં પુલિનં ગય્હ, ગતમગ્ગે સમોકિરિં;

ઉચ્છઙ્ગેન ગહેત્વાન, વિપસ્સિસ્સ મહેસિનો.

૧૦. ‘‘તતો ઉપડ્ઢપુલિનં, વિપ્પસન્નેન ચેતસા;

દિવાવિહારે ઓસિઞ્ચિં, દ્વિપદિન્દસ્સ તાદિનો.

૧૧. ‘‘એકનવુતિતો કપ્પે, પુલિનં યમસિઞ્ચહં;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, પુલિનસ્સ ઇદં ફલં.

૧૨. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા પુલિનપૂજકો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

પુલિનપૂજકત્થેરસ્સાપદાનં દુતિયં.

૩. હાસજનકત્થેરઅપદાનં

૧૩. ‘‘દુમગ્ગે પંસુકૂલકં [પંસુકૂલિકં (સ્યા. ક.)], લગ્ગં દિસ્વાન સત્થુનો;

અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વાન, ભિય્યો ઉચ્ચારિતં મયા.

૧૪. ‘‘દૂરતો પન દિસ્વાન [પતિદિસ્વાન (સી. સ્યા.)], હાસો મે ઉદપજ્જથ;

અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વાન, ભિય્યો ચિત્તં પસાદયિં.

૧૫. ‘‘એકનવુતિતો કપ્પે, યં સઞ્ઞમલભિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, બુદ્ધસઞ્ઞાયિદં ફલં.

૧૬. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા હાસજનકો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

હાસજનકત્થેરસ્સાપદાનં તતિયં.

૪. યઞ્ઞસામિકત્થેરઅપદાનં

૧૭. ‘‘જાતિયા સત્તવસ્સોહં, અહોસિં મન્તપારગૂ;

કુલવત્તં [કુલવંસં (સી. સ્યા.)] અધારેસિં, યઞ્ઞો ઉસ્સાહિતો મયા.

૧૮. ‘‘ચુલ્લાસીતિસહસ્સાનિ, પસૂ હઞ્ઞન્તિ મે તદા;

સારથમ્ભુપનીતાનિ [તારસ્મીહિ ઉપનીતાનિ (ક.), સારસ્મિંહિ ઉપનીતાનિ (સ્યા.)], યઞ્ઞત્થાય ઉપટ્ઠિતા.

૧૯. ‘‘ઉક્કામુખપહટ્ઠોવ, ખદિરઙ્ગારસન્નિભો;

ઉદયન્તોવ સૂરિયો, પુણ્ણમાયેવ [પુણ્ણમાસેવ (સી.)] ચન્દિમા.

૨૦. ‘‘સિદ્ધત્થો સબ્બસિદ્ધત્થો, તિલોકમહિતો હિતો;

ઉપગન્ત્વાન સમ્બુદ્ધો, ઇદં વચનમબ્રવિ.

૨૧. ‘‘‘અહિંસા સબ્બપાણીનં, કુમાર મમ રુચ્ચતિ;

થેય્યા ચ અતિચારા ચ, મજ્જપાના ચ આરતિ.

૨૨. ‘‘‘રતિ ચ સમચરિયાય, બાહુસચ્ચં કતઞ્ઞુતા;

દિટ્ઠે ધમ્મે પરત્થ ચ, ધમ્મા એતે પસંસિયા.

૨૩. ‘‘‘એતે ધમ્મે ભાવયિત્વા, સબ્બસત્તહિતે રતો [હિતેસિતો (ક.)];

બુદ્ધે ચિત્તં પસાદેત્વા, ભાવેહિ મગ્ગમુત્તમં’.

૨૪. ‘‘ઇદં વત્વાન સબ્બઞ્ઞૂ, લોકજેટ્ઠો નરાસભો;

મમેવં અનુસાસિત્વા, વેહાસં ઉગ્ગતો ગતો.

૨૫. ‘‘પુબ્બે ચિત્તં વિસોધેત્વા, પચ્છા ચિત્તં પસાદયિં;

તેન ચિત્તપ્પસાદેન, તુસિતં ઉપપજ્જહં.

૨૬. ‘‘ચતુન્નવુતિતો કપ્પે, યદા ચિત્તં પસાદયિં;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, બુદ્ધસઞ્ઞાયિદં ફલં.

૨૭. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા યઞ્ઞસામિકો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

યઞ્ઞસામિકત્થેરસ્સાપદાનં ચતુત્થં.

૫. નિમિત્તસઞ્ઞકત્થેરઅપદાનં

૨૮. ‘‘ચન્દભાગાનદીતીરે, વસામિ અસ્સમે અહં;

સુવણ્ણમિગમદ્દક્ખિં, ચરન્તં વિપિને અહં.

૨૯. ‘‘મિગે ચિત્તં પસાદેત્વા, લોકજેટ્ઠં અનુસ્સરિં;

તેન ચિત્તપ્પસાદેન, અઞ્ઞે બુદ્ધે અનુસ્સરિં.

૩૦. ‘‘અબ્ભતીતા ચ યે બુદ્ધા, વત્તમાના અનાગતા;

એવમેવં વિરોચન્તિ, મિગરાજાવ તે તયો.

૩૧. ‘‘ચતુન્નવુતિતો કપ્પે, યં સઞ્ઞમલભિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, બુદ્ધસઞ્ઞાયિદં ફલં.

૩૨. ‘‘સત્તવીસે ઇતો કપ્પે, એકો આસિં મહીપતિ;

અરઞ્ઞસત્થો નામેન, ચક્કવત્તી મહબ્બલો.

૩૩. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા નિમિત્તસઞ્ઞકો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

નિમિત્તસઞ્ઞકત્થેરસ્સાપદાનં પઞ્ચમં.

૬. અન્નસંસાવકત્થેરઅપદાનં

૩૪. ‘‘સુવણ્ણવણ્ણં સમ્બુદ્ધં, ગચ્છન્તં અન્તરાપણે;

કઞ્ચનગ્ઘિયસઙ્કાસં, બાત્તિંસવરલક્ખણં.

૩૫. ‘‘સિદ્ધત્થં સબ્બસિદ્ધત્થં, અનેજં અપરાજિતં;

સમ્બુદ્ધં અતિનામેત્વા, ભોજયિં તં મહામુનિં.

૩૬. ‘‘મુનિ કારુણિકો લોકે, ઓભાસયિ મમં તદા;

બુદ્ધે ચિત્તં પસાદેત્વા, કપ્પં સગ્ગમ્હિ મોદહં.

૩૭. ‘‘ચતુન્નવુતિતો કપ્પે, યં દાનમદદિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, ભિક્ખાદાનસ્સિદં ફલં.

૩૮. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા અન્નસંસાવકો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ;

અન્નસંસાવકત્થેરસ્સાપદાનં છટ્ઠં.

૭. નિગ્ગુણ્ડિપુપ્ફિયત્થેરઅપદાનં

૩૯. ‘‘યદા દેવો દેવકાયા, ચવતે આયુસઙ્ખયા;

તયો સદ્દા નિચ્છરન્તિ, દેવાનં અનુમોદતં.

૪૦. ‘‘‘ઇતો ભો સુગતિં ગચ્છ, મનુસ્સાનં સહબ્યતં;

મનુસ્સભૂતો સદ્ધમ્મે, લભ સદ્ધં અનુત્તરં.

૪૧. ‘‘‘સા તે સદ્ધા નિવિટ્ઠાસ્સ, મૂલજાતા પતિટ્ઠિતા;

યાવજીવં અસંહીરા, સદ્ધમ્મે સુપ્પવેદિતે.

૪૨. ‘‘‘કાયેન કુસલં કત્વા, વાચાય કુસલં બહું;

મનસા કુસલં કત્વા, અબ્યાપજ્જં નિરૂપધિં.

૪૩. ‘‘‘તતો ઓપધિકં પુઞ્ઞં, કત્વા દાનેન તં બહું;

અઞ્ઞેપિ મચ્ચે સદ્ધમ્મે, બ્રહ્મચરિયે નિવેસય’.

૪૪. ‘‘ઇમાય અનુકમ્પાય, દેવાદેવં યદા વિદૂ;

ચવન્તં અનુમોદન્તિ, એહિ દેવ પુનપ્પુનં [દેવપુરં પુન (સી.)].

૪૫. ‘‘સંવેગો મે [સંવિગ્ગોહં (સ્યા.)] તદા આસિ, દેવસઙ્ઘે સમાગતે;

કંસુ નામ અહં યોનિં, ગમિસ્સામિ ઇતો ચુતો.

૪૬. ‘‘મમ સંવેગમઞ્ઞાય, સમણો ભાવિતિન્દ્રિયો;

મમુદ્ધરિતુકામો સો, આગચ્છિ મમ સન્તિકં.

૪૭. ‘‘સુમનો નામ નામેન, પદુમુત્તરસાવકો;

અત્થધમ્માનુસાસિત્વા, સંવેજેસિ મમં તદા.

દ્વાદસમં ભાણવારં.

૪૮. ‘‘તસ્સાહં વચનં સુત્વા, બુદ્ધે ચિત્તં પસાદયિં;

તં ધીરં અભિવાદેત્વા, તત્થ કાલંકતો અહં.

૪૯. ‘‘ઉપપજ્જિં સ [ઉપપજ્જિસ્સં (સી.)] તત્થેવ, સુક્કમૂલેન ચોદિતો;

વસન્તો માતુકુચ્છિમ્હિ, પુન ધારેતિ માતુયા.

૫૦. ‘‘તમ્હા કાયા ચવિત્વાન, તિદસે ઉપપજ્જહં;

એત્થન્તરે ન પસ્સામિ, દોમનસ્સમહં તદા.

૫૧. ‘‘તાવતિંસા ચવિત્વાન, માતુકુચ્છિં સમોક્કમિં;

નિક્ખમિત્વાન કુચ્છિમ્હા, કણ્હસુક્કં અજાનહં.

૫૨. ‘‘જાતિયા સત્તવસ્સોવ [જાતિયા સત્તવસ્સેન (સ્યા.)], આરામં પાવિસિં અહં;

ગોતમસ્સ ભગવતો, સક્યપુત્તસ્સ તાદિનો.

૫૩. ‘‘વિત્થારિકે [વિત્થારિતે (સી. ક.)] પાવચને, બાહુજઞ્ઞમ્હિ સાસને;

અદ્દસં સાસનકરે, ભિક્ખવો તત્થ સત્થુનો.

૫૪. ‘‘સાવત્થિ નામ નગરં, રાજા તત્થાસિ કોસલો;

રથેન નાગયુત્તેન, ઉપેસિ બોધિમુત્તમં.

૫૫. ‘‘તસ્સાહં નાગં દિસ્વાન, પુબ્બકમ્મં અનુસ્સરિં;

અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વાન, સમયં અગમાસહં.

૫૬. ‘‘જાતિયા સત્તવસ્સોવ, પબ્બજિં અનગારિયં;

યો સો બુદ્ધં ઉપટ્ઠાસિ, આનન્દો નામ સાવકો.

૫૭. ‘‘ગતિમા ધિતિમા ચેવ, સતિમા ચ બહુસ્સુતો;

રઞ્ઞો ચિત્તં પસાદેન્તો, નિય્યાદેસિ મહાજુતિ.

૫૮. ‘‘તસ્સાહં ધમ્મં સુત્વાન, પુબ્બકમ્મં અનુસ્સરિં;

તત્થેવ ઠિતકો સન્તો, અરહત્તમપાપુણિં.

૫૯. ‘‘એકંસં ચીવરં કત્વા, સિરે કત્વાન અઞ્જલિં;

સમ્બુદ્ધં અભિવાદેત્વા, ઇમં વાચં ઉદીરયિં.

૬૦. ‘‘‘પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સ, દ્વિપદિન્દસ્સ સત્થુનો;

નિગ્ગુણ્ડિપુપ્ફં પગ્ગય્હ, સીહાસને ઠપેસહં.

૬૧. ‘‘‘તેન કમ્મેન દ્વિપદિન્દ, લોકજેટ્ઠ નરાસભ;

પત્તોમ્હિ અચલં ઠાનં, હિત્વા જયપરાજયં’.

૬૨. ‘‘પઞ્ચવીસસહસ્સમ્હિ, કપ્પાનં મનુજાધિપા;

અબ્બુદનિરબ્બુદાનિ, અટ્ઠટ્ઠાસિંસુ ખત્તિયા.

૬૩. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા નિગ્ગુણ્ડિપુપ્ફિયો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

નિગ્ગુણ્ડિપુપ્ફિયત્થેરસ્સાપદાનં સત્તમં.

૮. સુમનાવેળિયત્થેરઅપદાનં

૬૪. ‘‘વેસ્સભુસ્સ ભગવતો, લોકજેટ્ઠસ્સ તાદિનો;

સબ્બે જના સમાગમ્મ, મહાપૂજં કરોન્તિ તે.

૬૫. ‘‘સુધાય પિણ્ડં કત્વાન, આવેળં સુમનાયહં;

સીહાસનસ્સ પુરતો, અભિરોપેસહં તદા.

૬૬. ‘‘સબ્બે જના સમાગમ્મ, પેક્ખન્તિ પુપ્ફમુત્તમં;

કેનિદં પૂજિતં પુપ્ફં, બુદ્ધસેટ્ઠસ્સ તાદિનો.