૧૨. મહાપરિવારવગ્ગો

૧. મહાપરિવારકત્થેરઅપદાનં

૧. ‘‘વિપસ્સી નામ ભગવા, લોકજેટ્ઠો નરાસભો;

અટ્ઠસટ્ઠિસહસ્સેહિ, પાવિસિ બન્ધુમં તદા.

૨. ‘‘નગરા અભિનિક્ખમ્મ, અગમં દીપચેતિયં;

અદ્દસં વિરજં બુદ્ધં, આહુતીનં પટિગ્ગહં.

૩. ‘‘ચુલ્લાસીતિસહસ્સાનિ, યક્ખા મય્હં ઉપન્તિકે;

ઉપટ્ઠહન્તિ સક્કચ્ચં [મં નિચ્ચં (ક.)], ઇન્દંવ તિદસા ગણા.

૪. ‘‘ભવના અભિનિક્ખમ્મ, દુસ્સં પગ્ગય્હહં તદા;

સિરસા અભિવાદેસિં, તઞ્ચાદાસિં મહેસિનો.

૫. ‘‘અહો બુદ્ધો અહો ધમ્મો, અહો નો સત્થુ સમ્પદા;

બુદ્ધસ્સ આનુભાવેન, વસુધાયં પકમ્પથ.

૬. ‘‘તઞ્ચ અચ્છરિયં દિસ્વા, અબ્ભુતં લોમહંસનં;

બુદ્ધે ચિત્તં પસાદેમિ, દ્વિપદિન્દમ્હિ તાદિને.

૭. ‘‘સોહં ચિત્તં પસાદેત્વા, દુસ્સં દત્વાન સત્થુનો;

સરણઞ્ચ ઉપાગચ્છિં, સામચ્ચો સપરિજ્જનો.

૮. ‘‘એકનવુતિતો કપ્પે, યં કમ્મમકરિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, બુદ્ધપૂજાયિદં ફલં.

૯. ‘‘ઇતો પન્નરસે કપ્પે, સોળસાસું સુવાહના [સોળસાસિંસુ વાહનો (સ્યા.)];

સત્તરતનસમ્પન્ના, ચક્કવત્તી મહબ્બલા.

૧૦. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો, વિમોક્ખાપિ ચ અટ્ઠિમે;

છળભિઞ્ઞા સચ્છિકતા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા મહાપરિવારકો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

મહાપરિવારકત્થેરસ્સાપદાનં પઠમં.

૨. સુમઙ્ગલત્થેરઅપદાનં

૧૧. ‘‘અત્થદસ્સી જિનવરો, લોકજેટ્ઠો નરાસભો;

વિહારા અભિનિક્ખમ્મ, તળાકં ઉપસઙ્કમિ.

૧૨. ‘‘ન્હત્વા પિત્વા ચ સમ્બુદ્ધો, ઉત્તરિત્વેકચીવરો;

અટ્ઠાસિ ભગવા તત્થ, વિલોકેન્તો દિસોદિસં.

૧૩. ‘‘ભવને ઉપવિટ્ઠોહં, અદ્દસં લોકનાયકં;

હટ્ઠો હટ્ઠેન ચિત્તેન, અપ્ફોટેસિં અહં તદા.

૧૪. ‘‘સતરંસિંવ જોતન્તં, પભાસન્તંવ કઞ્ચનં [ઇમિના પાદદ્વયેન પુરિમપાદદ્વયસ્સ પુરતો ભવિતબ્બં];

નચ્ચગીતે પયુત્તોહં, પઞ્ચઙ્ગતૂરિયમ્હિ ચ.

૧૫. ‘‘યં યં યોનુપપજ્જામિ, દેવત્તં અથ માનુસં;

સબ્બે સત્તે અભિભોમિ, વિપુલો હોતિ મે યસો [અયઞ્ચ ગાથા પરિગ્ગહેતિગાથાય અનન્તરમેવ ઠાતું યુત્તા].

૧૬. ‘‘નમો તે પુરિસાજઞ્ઞ, નમો તે પુરિસુત્તમ;

અત્તાનં તોસયિત્વાન, પરે તોસેસિ ત્વં મુનિ.

૧૭. ‘‘પરિગ્ગહે [પરિગ્ગય્હ (સી.), પરિગ્ગહિત્વા (સ્યા.), પરિગ્ગહેન (ક.)] નિસીદિત્વા, હાસં કત્વાન સુબ્બતે;

ઉપટ્ઠહિત્વા સમ્બુદ્ધં, તુસિતં ઉપપજ્જહં.

૧૮. ‘‘સોળસેતો કપ્પસતે, દ્વિનવએકચિન્તિતા;

સત્તરતનસમ્પન્ના, ચક્કવત્તી મહબ્બલા.

૧૯. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા સુમઙ્ગલો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

સુમઙ્ગલત્થેરસ્સાપદાનં દુતિયં.

૩. સરણગમનિયત્થેરઅપદાનં

૨૦. ‘‘ઉભિન્નં દેવરાજૂનં, સઙ્ગામો સમુપટ્ઠિતો;

અહોસિ સમુપબ્યૂળ્હો [સમુપબ્બૂળ્હો (સી.)], મહાઘોસો અવત્તથ [પવત્તથ (સી.)].

૨૧. ‘‘પદુમુત્તરો લોકવિદૂ, આહુતીનં પટિગ્ગહો;

અન્તલિક્ખે ઠિતો સત્થા, સંવેજેસિ મહાજનં.

૨૨. ‘‘સબ્બે દેવા અત્તમના, નિક્ખિત્તકવચાવુધા;

સમ્બુદ્ધં અભિવાદેત્વા, એકગ્ગાસિંસુ તાવદે.

૨૩. ‘‘મય્હં [અમ્હં (સી.)] સઙ્કપ્પમઞ્ઞાય, વાચાસભિમુદીરયિ;

અનુકમ્પકો લોકવિદૂ, નિબ્બાપેસિ મહાજનં.

૨૪. ‘‘પદુટ્ઠચિત્તો મનુજો, એકપાણં વિહેઠયં;

તેન ચિત્તપ્પદોસેન, અપાયં ઉપપજ્જતિ.

૨૫. ‘‘સઙ્ગામસીસે નાગોવ, બહૂ પાણે વિહેઠયં;

નિબ્બાપેથ સકં ચિત્તં, મા હઞ્ઞિત્થો પુનપ્પુનં.

૨૬. ‘‘દ્વિન્નમ્પિ યક્ખરાજૂનં, સેના સા વિમ્હિતા અહુ [સેનાયો વિમ્હિતા અહૂ (સી.), સેનાપિ સમિતા અહુ (સ્યા.)];

સરણઞ્ચ ઉપાગચ્છું, લોકજેટ્ઠં સુતાદિનં.

૨૭. ‘‘સઞ્ઞાપેત્વાન જનતં, પદમુદ્ધરિ [ઉદ્ધરિ પન (સી. સ્યા.)] ચક્ખુમા;

પેક્ખમાનોવ દેવેહિ, પક્કામિ ઉત્તરામુખો.

૨૮. ‘‘પઠમં સરણં ગચ્છિં, દ્વિપદિન્દસ્સ તાદિનો;

કપ્પાનં સતસહસ્સં, દુગ્ગતિં નુપપજ્જહં.

૨૯. ‘‘મહાદુન્દુભિનામા ચ, સોળસાસું રથેસભા;

તિંસકપ્પસહસ્સમ્હિ, રાજાનો ચક્કવત્તિનો.

૩૦. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા સરણગમનિયો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

સરણગમનિયત્થેરસ્સાપદાનં તતિયં.

૪. એકાસનિયત્થેરઅપદાનં

૩૧. ‘‘વરુણો નામ નામેન, દેવરાજા અહં તદા;

ઉપટ્ઠહેસિં સમ્બુદ્ધં, સયોગ્ગબલવાહનો.

૩૨. ‘‘નિબ્બુતે લોકનાથમ્હિ, અત્થદસ્સીનરુત્તમે;

તૂરિયં સબ્બમાદાય, અગમં બોધિમુત્તમં.

૩૩. ‘‘વાદિતેન ચ નચ્ચેન, સમ્મતાળસમાહિતો;

સમ્મુખા વિય સમ્બુદ્ધં, ઉપટ્ઠિં બોધિમુત્તમં.

૩૪. ‘‘ઉપટ્ઠહિત્વા તં બોધિં, ધરણીરુહપાદપં;

પલ્લઙ્કં આભુજિત્વાન, તત્થ કાલઙ્કતો અહં.

૩૫. ‘‘સકકમ્માભિરદ્ધોહં, પસન્નો બોધિમુત્તમે;

તેન ચિત્તપ્પસાદેન, નિમ્માનં ઉપપજ્જહં.

૩૬. ‘‘સટ્ઠિતૂરિયસહસ્સાનિ, પરિવારેન્તિ મં સદા;

મનુસ્સેસુ ચ દેવેસુ, વત્તમાનં ભવાભવે.

૩૭. ‘‘તિવિધગ્ગી નિબ્બુતા મય્હં, ભવા સબ્બે સમૂહતા;

ધારેમિ અન્તિમં દેહં, સમ્માસમ્બુદ્ધસાસને [અયઞ્ચ ગાથા પટિસમ્ભિદા ચતસ્સેતિગાથાય એકસમ્બન્ધા ભવિતં યુત્તા].

૩૮. ‘‘સુબાહૂ નામ નામેન, ચતુત્તિંસાસુ ખત્તિયા;

સત્તરતનસમ્પન્ના, પઞ્ચકપ્પસતે ઇતો.

૩૯. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા એકાસનિયો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

એકાસનિયત્થેરસ્સાપદાનં ચતુત્થં.

૫. સુવણ્ણપુપ્ફિયત્થેરઅપદાનં

૪૦. ‘‘વિપસ્સી નામ ભગવા, લોકજેટ્ઠો નરાસભો;

નિસિન્નો જનકાયસ્સ, દેસેસિ અમતં પદં.

૪૧. ‘‘તસ્સાહં ધમ્મં સુત્વાન, દ્વિપદિન્દસ્સ તાદિનો;

સોણ્ણપુપ્ફાનિ ચત્તારિ, બુદ્ધસ્સ અભિરોપયિં.

૪૨. ‘‘સુવણ્ણચ્છદનં આસિ, યાવતા પરિસા તદા;

બુદ્ધાભા ચ સુવણ્ણાભા, આલોકો વિપુલો અહુ.

૪૩. ‘‘ઉદગ્ગચિત્તો સુમનો, વેદજાતો કતઞ્જલી;

વિત્તિસઞ્જનનો તેસં, દિટ્ઠધમ્મસુખાવહો.

૪૪. ‘‘આયાચિત્વાન સમ્બુદ્ધં, વન્દિત્વાન ચ સુબ્બતં;

પામોજ્જં જનયિત્વાન, સકં ભવનુપાગમિં.

૪૫. ‘‘ભવને ઉપવિટ્ઠોહં, બુદ્ધસેટ્ઠં અનુસ્સરિં;

તેન ચિત્તપ્પસાદેન, તુસિતં ઉપપજ્જહં.

૪૬. ‘‘એકનવુતિતો કપ્પે, યં પુપ્ફમભિરોપયિં;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, બુદ્ધપૂજાયિદં ફલં.

૪૭. ‘‘સોળસાસિંસુ રાજાનો, નેમિસમ્મતનામકા;

તેતાલીસે ઇતો કપ્પે, ચક્કવત્તી મહબ્બલા.

૪૮. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા સુવણ્ણપુપ્ફિયો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

સુવણ્ણપુપ્ફિયત્થેરસ્સાપદાનં પઞ્ચમં.

૬. ચિતકપૂજકત્થેરઅપદાનં

૪૯. ‘‘વસામિ રાજાયતને, સામચ્ચો સપરિજ્જનો;

પરિનિબ્બુતે ભગવતિ, સિખિનો લોકબન્ધુનો.

૫૦. ‘‘પસન્નચિત્તો સુમનો, ચિતકં અગમાસહં;

તૂરિયં તત્થ વાદેત્વા, ગન્ધમાલં સમોકિરિં.

૫૧. ‘‘ચિતમ્હિ પૂજં કત્વાન, વન્દિત્વા ચિતકં અહં;

પસન્નચિત્તો સુમનો, સકં ભવનુપાગમિં.

૫૨. ‘‘ભવને ઉપવિટ્ઠોહં, ચિતપૂજં અનુસ્સરિં;

તેન કમ્મેન દ્વિપદિન્દ, લોકજેટ્ઠ નરાસભ.

૫૩. ‘‘અનુભોત્વાન સમ્પત્તિં, દેવેસુ માનુસેસુ ચ;

પત્તોમ્હિ અચલં ઠાનં, હિત્વા જયપરાજયં.

૫૪. ‘‘એકત્તિંસે ઇતો કપ્પે, યં પુપ્ફમભિરોપયિં;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, ચિતપૂજાયિદં ફલં.

૫૫. ‘‘એકૂનતિંસકપ્પમ્હિ, ઇતો સોળસ રાજાનો;

ઉગ્ગતા નામ નામેન, ચક્કવત્તી મહબ્બલા.

૫૬. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા ચિતકપૂજકો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

ચિતકપૂજકત્થેરસ્સાપદાનં છટ્ઠં.

૭. બુદ્ધસઞ્ઞકત્થેરઅપદાનં

૫૭. ‘‘યદા વિપસ્સી લોકગ્ગો, આયુસઙ્ખારમોસ્સજિ;

પથવી સમ્પકમ્પિત્થ, મેદની જલમેખલા.

૫૮. ‘‘ઓતતં વિત્થતં [ઓતતં વિતતં (સ્યા.)] મય્હં, સુવિચિત્તવટંસકં [સુચિચિત્તં પપઞ્ચકં (સ્યા.)];

ભવનમ્પિ પકમ્પિત્થ, બુદ્ધસ્સ આયુસઙ્ખયે.

૫૯. ‘‘તાસો મય્હં સમુપ્પન્નો, ભવને સમ્પકમ્પિતે;

ઉપ્પાદો [ઉપ્પાતો (?)] નુ કિમત્થાય, આલોકો વિપુલો અહુ.

૬૦. ‘‘વેસ્સવણો ઇધાગમ્મ, નિબ્બાપેસિ મહાજનં;

પાણભૂતે [પાણભુતં (સ્યા.), પાણભૂનં (સી. ક.)] ભયં નત્થિ, એકગ્ગા હોથ સંવુતા [સગારવા (સ્યા.)].

૬૧. ‘‘અહો બુદ્ધો અહો ધમ્મો, અહો નો સત્થુ સમ્પદા;

યસ્મિં ઉપ્પજ્જમાનમ્હિ, પથવી [પઠવી (સી. સ્યા.)] સમ્પકમ્પતિ.

૬૨. ‘‘બુદ્ધાનુભાવં કિત્તેત્વા, કપ્પં સગ્ગમ્હિ મોદહં;

અવસેસેસુ કપ્પેસુ, કુસલં ચરિતં [કરિતં (સી. સ્યા.), કારિતં (ક.)] મયા.

૬૩. ‘‘એકનવુતિતો કપ્પે, યં સઞ્ઞમલભિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, બુદ્ધસઞ્ઞાયિદં ફલં.

૬૪. ‘‘ઇતો ચુદ્દસકપ્પમ્હિ, રાજા આસિં પતાપવા;

સમિતો નામ નામેન, ચક્કવત્તી મહબ્બલો.

૬૫. ‘‘પટિસમ્ભિદા ચતસ્સો…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં’’.

ઇત્થં સુદં આયસ્મા બુદ્ધસઞ્ઞકો થેરો ઇમા ગાથાયો અભાસિત્થાતિ.

બુદ્ધસઞ્ઞકત્થેરસ્સાપદાનં સત્તમં.

૮. મગ્ગસઞ્ઞકત્થેરઅપદાનં

૬૬. ‘‘પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સ, સાવકા વનચારિનો;

વિપ્પનટ્ઠા બ્રહારઞ્ઞે, અન્ધાવ અનુસુય્યરે [અનુસુયરે (સી.)].

૬૭. ‘‘અનુસ્સરિત્વા સમ્બુદ્ધં, પદુમુત્તરનાયકં;