૩-૬. ઉપાલિત્થેરઅપદાનં

૪૪૧. ‘‘નગરે હંસવતિયા, સુજાતો નામ બ્રાહ્મણો;

અસીતિકોટિનિચયો, પહૂતધનધઞ્ઞવા.

૪૪૨. ‘‘અજ્ઝાયકો મન્તધરો, તિણ્ણં વેદાન પારગૂ;

લક્ખણે ઇતિહાસે ચ, સધમ્મે પારમિં ગતો.

૪૪૩. ‘‘પરિબ્બાજા એકસિખા [એકભિક્ખા (ક.)], ગોતમા

બુદ્ધસાવકા [સબ્બત્થપિ એવમેવ દિસ્સતિ].

ચરકા તાપસા ચેવ, ચરન્તિ મહિયા તદા.

૪૪૪. ‘‘તેપિ મં પરિવારેન્તિ, બ્રાહ્મણો વિસ્સુતો ઇતિ;

બહુજ્જનો મં પૂજેતિ, નાહં પૂજેમિ કિઞ્ચનં.

૪૪૫. ‘‘પૂજારહં ન પસ્સામિ, માનત્થદ્ધો અહં તદા;

બુદ્ધોતિ વચનં નત્થિ, તાવ નુપ્પજ્જતે જિનો.

૪૪૬. ‘‘અચ્ચયેન અહોરત્તં, પદુમુત્તરનામકો [નાયકો (સી. સ્યા.)];

સબ્બં તમં વિનોદેત્વા, લોકે ઉપ્પજ્જિ ચક્ખુમા.

૪૪૭. ‘‘વિત્થારિકે બાહુજઞ્ઞે, પુથુભૂતે ચ સાસને;

ઉપાગમિ તદા બુદ્ધો, નગરં હંસસવ્હયં.

૪૪૮. ‘‘પિતુ અત્થાય સો બુદ્ધો, ધમ્મં દેસેસિ ચક્ખુમા;

તેન કાલેન પરિસા, સમન્તા યોજનં તદા.

૪૪૯. ‘‘સમ્મતો મનુજાનં સો, સુનન્દો નામ તાપસો;

યાવતા બુદ્ધપરિસા, પુપ્ફેહચ્છાદયી તદા.

૪૫૦. ‘‘ચતુસચ્ચં પકાસેન્તે, સેટ્ઠે ચ [હેટ્ઠા ચ (ક.)] પુપ્ફમણ્ડપે;

કોટિસતસહસ્સાનં, ધમ્માભિસમયો અહુ.

૪૫૧. ‘‘સત્તરત્તિન્દિવં બુદ્ધો, વસ્સેત્વા ધમ્મવુટ્ઠિયો;

અટ્ઠમે દિવસે પત્તે, સુનન્દં કિત્તયી જિનો.

૪૫૨. ‘‘દેવલોકે મનુસ્સે વા, સંસરન્તો અયં ભવે;

સબ્બેસં પવરો હુત્વા, ભવેસુ સંસરિસ્સતિ.

૪૫૩. ‘‘કપ્પસતસહસ્સમ્હિ, ઓક્કાકકુલસમ્ભવો;

ગોતમો નામ ગોત્તેન, સત્થા લોકે ભવિસ્સતિ.

૪૫૪. ‘‘તસ્સ ધમ્મેસુ દાયાદો, ઓરસો ધમ્મનિમ્મિતો;

મન્તાણિપુત્તો પુણ્ણોતિ, હેસ્સતિ સત્થુ સાવકો.

૪૫૫. ‘‘એવં કિત્તયિ સમ્બુદ્ધો, સુનન્દં તાપસં તદા;

હાસયન્તો જનં સબ્બં, દસ્સયન્તો સકં બલં.

૪૫૬. ‘‘કતઞ્જલી નમસ્સન્તિ, સુનન્દં તાપસં જના;

બુદ્ધે કારં કરિત્વાન, સોધેસિ ગતિમત્તનો.

૪૫૭. ‘‘તત્થ મે અહુ સઙ્કપ્પો, સુત્વાન મુનિનો વચં;

અહમ્પિ કારં કસ્સામિ, યથા પસ્સામિ ગોતમં.

૪૫૮. ‘‘એવાહં ચિન્તયિત્વાન, કિરિયં ચિન્તયિં મમ;

ક્યાહં કમ્મં આચરામિ, પુઞ્ઞક્ખેત્તે અનુત્તરે.

૪૫૯. ‘‘અયઞ્ચ પાઠિકો ભિક્ખુ, સબ્બપાઠિસ્સ સાસને;

વિનયે અગ્ગનિક્ખિત્તો, તં ઠાનં પત્થયે અહં.

૪૬૦. ‘‘ઇદં મે અમિતં ભોગં, અક્ખોભં સાગરૂપમં;

તેન ભોગેન બુદ્ધસ્સ, આરામં માપયે અહં.

૪૬૧. ‘‘સોભનં નામ આરામં, નગરસ્સ પુરત્થતો;

કિણિત્વા [કીત્વા (સી.), કિત્વા (ક.)] સતસહસ્સેન, સઙ્ઘારામં અમાપયિં.

૪૬૨. ‘‘કૂટાગારે ચ પાસાદે, મણ્ડપે હમ્મિયે ગુહા;

ચઙ્કમે સુકતે કત્વા, સઙ્ઘારામં અમાપયિં.

૪૬૩. ‘‘જન્તાઘરં અગ્ગિસાલં, અથો ઉદકમાળકં;

ન્હાનઘરં માપયિત્વા, ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સદાસહં.

૪૬૪. ‘‘આસન્દિયો પીઠકે ચ, પરિભોગે ચ ભાજને;

આરામિકઞ્ચ ભેસજ્જં, સબ્બમેતં અદાસહં.

૪૬૫. ‘‘આરક્ખં પટ્ઠપેત્વાન, પાકારં કારયિં દળ્હં;

મા નં કોચિ વિહેઠેસિ, સન્તચિત્તાન તાદિનં.

૪૬૬. ‘‘સતસહસ્સેનાવાસં [આવાસં સતસહસ્સેન (સી.), આવાસે સતસહસ્સે (સ્યા.)], સઙ્ઘારામે અમાપયિં;

વેપુલ્લં તં માપયિત્વા [વેપુલ્લતં પાપયિત્વા (સી.)], સમ્બુદ્ધં ઉપનામયિં.

૪૬૭. ‘‘નિટ્ઠાપિતો મયારામો, સમ્પટિચ્છ તુવં મુનિ;

નિય્યાદેસ્સામિ તં વીર [તે વીર (સી.), તં ધીર (સ્યા.)], અધિવાસેહિ ચક્ખુમ.

૪૬૮. ‘‘પદુમુત્તરો લોકવિદૂ, આહુતીનં પટિગ્ગહો;

મમ સઙ્કપ્પમઞ્ઞાય, અધિવાસેસિ નાયકો.

૪૬૯. ‘‘અધિવાસનમઞ્ઞાય, સબ્બઞ્ઞુસ્સ મહેસિનો;

ભોજનં પટિયાદેત્વા, કાલમારોચયિં અહં.

૪૭૦. ‘‘આરોચિતમ્હિ કાલમ્હિ, પદુમુત્તરનાયકો;

ખીણાસવસહસ્સેહિ, આરામં મે ઉપાગમિ.

૪૭૧. ‘‘નિસિન્નં કાલમઞ્ઞાય, અન્નપાનેન તપ્પયિં;

ભુત્તાવિં કાલમઞ્ઞાય, ઇદં વચનમબ્રવિં.

૪૭૨. ‘‘કીતો સતસહસ્સેન, તત્તકેનેવ કારિતો;

સોભનો નામ આરામો, સમ્પટિચ્છ તુવં મુનિ.

૪૭૩. ‘‘ઇમિનારામદાનેન, ચેતનાપણિધીહિ ચ;

ભવે નિબ્બત્તમાનોહં, લભામિ મમ પત્થિતં.

૪૭૪. ‘‘પટિગ્ગહેત્વા સમ્બુદ્ધો, સઙ્ઘારામં સુમાપિતં;

ભિક્ખુસઙ્ઘે નિસીદિત્વા, ઇદં વચનમબ્રવિ.

૪૭૫. ‘‘યો સો બુદ્ધસ્સ પાદાસિ, સઙ્ઘારામં સુમાપિતં;

તમહં કિત્તયિસ્સામિ, સુણાથ મમ ભાસતો.

૪૭૬. ‘‘હત્થી અસ્સા રથા પત્તી, સેના ચ ચતુરઙ્ગિની;

પરિવારેસ્સન્તિમં નિચ્ચં, સઙ્ઘારામસ્સિદં ફલં.

૪૭૭. ‘‘સટ્ઠિ તૂરસહસ્સાનિ [તુરિયસહસ્સાનિ (સી. સ્યા.)], ભેરિયો સમલઙ્કતા;

પરિવારેસ્સન્તિમં નિચ્ચં, સઙ્ઘારામસ્સિદં ફલં.

૪૭૮. ‘‘છળસીતિસહસ્સાનિ, નારિયો સમલઙ્કતા;

વિચિત્તવત્થાભરણા, આમુત્તમણિકુણ્ડલા.

૪૭૯. ‘‘અળારપમ્હા હસુલા, સુસઞ્ઞા તનુમજ્ઝિમા;

પરિવારેસ્સન્તિમં નિચ્ચં, સઙ્ઘારામસ્સિદં ફલં.

૪૮૦. ‘‘તિંસકપ્પસહસ્સાનિ, દેવલોકે રમિસ્સતિ;

સહસ્સક્ખત્તું દેવિન્દો, દેવરજ્જં કરિસ્સતિ.

૪૮૧. ‘‘દેવરાજેન પત્તબ્બં, સબ્બં પટિલભિસ્સતિ;

અનૂનભોગો હુત્વાન, દેવરજ્જં કરિસ્સતિ.

૪૮૨. ‘‘સહસ્સક્ખત્તું ચક્કવત્તી, રાજા રટ્ઠે ભવિસ્સતિ;

પથબ્યા રજ્જં વિપુલં, ગણનાતો અસઙ્ખિયં.

૪૮૩. ‘‘કપ્પસતસહસ્સમ્હિ, ઓક્કાકકુલસમ્ભવો;

ગોતમો નામ ગોત્તેન, સત્થા લોકે ભવિસ્સતિ.

૪૮૪. ‘‘તસ્સ ધમ્મેસુ દાયાદો, ઓરસો ધમ્મનિમ્મિતો;

ઉપાલિ નામ નામેન, હેસ્સતિ સત્થુ સાવકો.

૪૮૫. ‘‘વિનયે પારમિં પત્વા, ઠાનાઠાને ચ કોવિદો;

જિનસાસનં ધારેન્તો, વિહરિસ્સતિનાસવો.

૪૮૬. ‘‘સબ્બમેતં અભિઞ્ઞાય, ગોતમો સક્યપુઙ્ગવો;

ભિક્ખુસઙ્ઘે નિસીદિત્વા, એતદગ્ગે ઠપેસ્સતિ.

૪૮૭. ‘‘અપરિમેય્યુપાદાય, પત્થેમિ તવ સાસનં;

સો મે અત્થો અનુપ્પત્તો, સબ્બસંયોજનક્ખયો.

૪૮૮. ‘‘યથા સૂલાવુતો પોસો, રાજદણ્ડેન તજ્જિતો;

સૂલે સાતં અવિન્દન્તો, પરિમુત્તિંવ ઇચ્છતિ.

૪૮૯. ‘‘તથેવાહં મહાવીર, ભવદણ્ડેન તજ્જિતો;

કમ્મસૂલાવુતો સન્તો, પિપાસાવેદનટ્ટિતો.

૪૯૦. ‘‘ભવે સાતં ન વિન્દામિ, ડય્હન્તો તીહિ અગ્ગિભિ;

પરિમુત્તિં ગવેસામિ, યથાપિ રાજદણ્ડિતો.

૪૯૧. ‘‘યથા વિસાદો પુરિસો, વિસેન પરિપીળિતો;

અગદં સો ગવેસેય્ય, વિસઘાતાયુપાલનં [વિસઘાતાયુપાયનં (સ્યા. ક.)].

૪૯૨. ‘‘ગવેસમાનો પસ્સેય્ય, અગદં વિસઘાતકં;

તં પિવિત્વા સુખી અસ્સ, વિસમ્હા પરિમુત્તિયા.

૪૯૩. ‘‘તથેવાહં મહાવીર, યથા વિસહતો નરો;

સમ્પીળિતો અવિજ્જાય, સદ્ધમ્માગદમેસહં.

૪૯૪. ‘‘ધમ્માગદં ગવેસન્તો, અદ્દક્ખિં સક્યસાસનં;

અગ્ગં સબ્બોસધાનં તં, સબ્બસલ્લવિનોદનં.

૪૯૫. ‘‘ધમ્મોસધં પિવિત્વાન, વિસં સબ્બં સમૂહનિં;

અજરામરં સીતિભાવં, નિબ્બાનં ફસ્સયિં અહં.

૪૯૬. ‘‘યથા ભૂતટ્ટિતો પોસો, ભૂતગ્ગાહેન પીળિતો;

ભૂતવેજ્જં ગવેસેય્ય, ભૂતસ્મા પરિમુત્તિયા.

૪૯૭. ‘‘ગવેસમાનો પસ્સેય્ય, ભૂતવિજ્જાસુ કોવિદં;

તસ્સ સો વિહને ભૂતં, સમૂલઞ્ચ વિનાસયે.

૪૯૮. ‘‘તથેવાહં મહાવીર, તમગ્ગાહેન પીળિતો;

ઞાણાલોકં ગવેસામિ, તમતો પરિમુત્તિયા.

૪૯૯. ‘‘અથદ્દસં સક્યમુનિં, કિલેસતમસોધનં;

સો મે તમં વિનોદેસિ, ભૂતવેજ્જોવ ભૂતકં.

૫૦૦. ‘‘સંસારસોતં સઞ્છિન્દિં, તણ્હાસોતં નિવારયિં;

ભવં ઉગ્ઘાટયિં સબ્બં, ભૂતવેજ્જોવ મૂલતો.

૫૦૧. ‘‘ગરુળો યથા ઓપતતિ, પન્નગં ભક્ખમત્તનો;

સમન્તા યોજનસતં, વિક્ખોભેતિ મહાસરં.

૫૦૨. ‘‘પન્નગં સો ગહેત્વાન, અધોસીસં વિહેઠયં;

આદાય સો પક્કમતિ, યેનકામં વિહઙ્ગમો.

૫૦૩. ‘‘તથેવાહં મહાવીર, યથાપિ ગરુળો બલી;

અસઙ્ખતં ગવેસન્તો, દોસે વિક્ખાલયિં અહં.

૫૦૪. ‘‘દિટ્ઠો અહં ધમ્મવરં, સન્તિપદમનુત્તરં;

આદાય વિહરામેતં, ગરુળો પન્નગં યથા.

૫૦૫. ‘‘આસાવતી નામ લતા, જાતા ચિત્તલતાવને;

તસ્સા વસ્સસહસ્સેન, એકં નિબ્બત્તતે ફલં.

૫૦૬. ‘‘તં દેવા પયિરુપાસન્તિ, તાવદૂરફલે સતિ;

દેવાનં સા પિયા એવં, આસાવતી લતુત્તમા.

૫૦૭. ‘‘સતસહસ્સુપાદાય, તાહં પરિચરે મુનિ;

સાયં પાતં નમસ્સામિ, દેવા આસાવતિં યથા.

૫૦૮. ‘‘અવઞ્ઝા પારિચરિયા, અમોઘા ચ નમસ્સના;

દૂરાગતમ્પિ મં સન્તં, ખણોયં ન વિરાધયિ.

૫૦૯. ‘‘પટિસન્ધિં ન પસ્સામિ, વિચિનન્તો ભવે અહં;

નિરૂપધિ વિપ્પમુત્તો [વિપ્પયુત્તો (ક.)], ઉપસન્તો ચરામહં.

૫૧૦. ‘‘યથાપિ પદુમં નામ, સૂરિયરંસેન પુપ્ફતિ;

તથેવાહં મહાવીર, બુદ્ધરંસેન પુપ્ફિતો.

૫૧૧. ‘‘યથા બલાકયોનિમ્હિ, ન વિજ્જતિ પુમો [પુમા (સી. સ્યા.)] સદા;

મેઘેસુ ગજ્જમાનેસુ, ગબ્ભં ગણ્હન્તિ તા સદા.

૫૧૨. ‘‘ચિરમ્પિ ગબ્ભં ધારેન્તિ, યાવ મેઘો ન ગજ્જતિ;

ભારતો પરિમુચ્ચન્તિ, યદા મેઘો પવસ્સતિ.

૫૧૩. ‘‘પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સ, ધમ્મમેઘેન ગજ્જતો;

સદ્દેન ધમ્મમેઘસ્સ, ધમ્મગબ્ભં અગણ્હહં.

૫૧૪. સતસહસ્સુપાદાય, પુઞ્ઞગબ્ભં ધરેમહં;

નપ્પમુચ્ચામિ ભારતો, ધમ્મમેઘો ન ગજ્જતિ.