(૧૭-૧૯) સીહપુબ્બદ્ધકાયાદિતિલક્ખણં

૨૨૪. ‘‘યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતો પુરિમં જાતિં પુરિમં ભવં પુરિમં નિકેતં પુબ્બે મનુસ્સભૂતો સમાનો બહુજનસ્સ અત્થકામો અહોસિ હિતકામો ફાસુકામો યોગક્ખેમકામો – ‘કિન્તિમે સદ્ધાય વડ્ઢેય્યું, સીલેન વડ્ઢેય્યું, સુતેન વડ્ઢેય્યું [સુતેન વડ્ઢેય્યું, બુદ્ધિયા વડ્ઢેય્યું (સ્યા.)], ચાગેન વડ્ઢેય્યું, ધમ્મેન વડ્ઢેય્યું, પઞ્ઞાય વડ્ઢેય્યું, ધનધઞ્ઞેન વડ્ઢેય્યું, ખેત્તવત્થુના વડ્ઢેય્યું, દ્વિપદચતુપ્પદેહિ વડ્ઢેય્યું, પુત્તદારેહિ વડ્ઢેય્યું, દાસકમ્મકરપોરિસેહિ વડ્ઢેય્યું, ઞાતીહિ વડ્ઢેય્યું, મિત્તેહિ વડ્ઢેય્યું, બન્ધવેહિ વડ્ઢેય્યુ’ન્તિ. સો તસ્સ કમ્મસ્સ કટત્તા…પે… સો તતો ચુતો ઇત્થત્તં આગતો સમાનો ઇમાનિ તીણિ મહાપુરિસલક્ખણાનિ પટિલભતિ. સીહપુબ્બદ્ધકાયો ચ હોતિ ચિતન્તરંસો ચ સમવટ્ટક્ખન્ધો ચ.

‘‘સો તેહિ લક્ખણેહિ સમન્નાગતો સચે અગારં અજ્ઝાવસતિ, રાજા હોતિ ચક્કવત્તી…પે… રાજા સમાનો કિં લભતિ? અપરિહાનધમ્મો હોતિ, ન પરિહાયતિ ધનધઞ્ઞેન ખેત્તવત્થુના દ્વિપદચતુપ્પદેહિ પુત્તદારેહિ દાસકમ્મકરપોરિસેહિ ઞાતીહિ મિત્તેહિ બન્ધવેહિ, ન પરિહાયતિ સબ્બસમ્પત્તિયા. રાજા સમાનો ઇદં લભતિ… બુદ્ધો સમાનો કિં લભતિ? અપરિહાનધમ્મો હોતિ, ન પરિહાયતિ સદ્ધાય સીલેન સુતેન ચાગેન પઞ્ઞાય, ન પરિહાયતિ સબ્બસમ્પત્તિયા. બુદ્ધો સમાનો ઇદં લભતિ’’. એતમત્થં ભગવા અવોચ.

૨૨૫. તત્થેતં વુચ્ચતિ –

‘‘સદ્ધાય સીલેન સુતેન બુદ્ધિયા,

ચાગેન ધમ્મેન બહૂહિ સાધુહિ;

ધનેન ધઞ્ઞેન ચ ખેત્તવત્થુના,

પુત્તેહિ દારેહિ ચતુપ્પદેહિ ચ.

‘‘ઞાતીહિ મિત્તેહિ ચ બન્ધવેહિ ચ,

બલેન વણ્ણેન સુખેન ચૂભયં;

કથં ન હાયેય્યું પરેતિ ઇચ્છતિ,

અત્થસ્સ મિદ્ધી ચ [ઇદં સમિદ્ધઞ્ચ (ક.), અદ્ધં સમિદ્ધઞ્ચ (સ્યા.)] પનાભિકઙ્ખતિ.

‘‘સ સીહપુબ્બદ્ધસુસણ્ઠિતો અહુ,

સમવટ્ટક્ખન્ધો ચ ચિતન્તરંસો;

પુબ્બે સુચિણ્ણેન કતેન કમ્મુના,

અહાનિયં પુબ્બનિમિત્તમસ્સ તં.

‘‘ગિહીપિ ધઞ્ઞેન ધનેન વડ્ઢતિ,

પુત્તેહિ દારેહિ ચતુપ્પદેહિ ચ;

અકિઞ્ચનો પબ્બજિતો અનુત્તરં,

પપ્પોતિ બોધિં અસહાનધમ્મત’’ન્તિ [સમ્બોધિમહાનધમ્મતન્તિ (સ્યા. ક.) ટીકા ઓલોકેતબ્બા].