(૧) સુપ્પતિટ્ઠિતપાદતાલક્ખણં

૨૦૧. ‘‘યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતો પુરિમં જાતિં પુરિમં ભવં પુરિમં નિકેતં પુબ્બે મનુસ્સભૂતો સમાનો દળ્હસમાદાનો અહોસિ કુસલેસુ ધમ્મેસુ, અવત્થિતસમાદાનો કાયસુચરિતે વચીસુચરિતે મનોસુચરિતે દાનસંવિભાગે સીલસમાદાને ઉપોસથુપવાસે મત્તેય્યતાય પેત્તેય્યતાય સામઞ્ઞતાય બ્રહ્મઞ્ઞતાય કુલે જેટ્ઠાપચાયિતાય અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેસુ ચ અધિકુસલેસુ ધમ્મેસુ. સો તસ્સ કમ્મસ્સ કટત્તા ઉપચિતત્તા ઉસ્સન્નત્તા વિપુલત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ. સો તત્થ અઞ્ઞે દેવે દસહિ ઠાનેહિ અધિગ્ગણ્હાતિ દિબ્બેન આયુના દિબ્બેન વણ્ણેન દિબ્બેન સુખેન દિબ્બેન યસેન દિબ્બેન આધિપતેય્યેન દિબ્બેહિ રૂપેહિ દિબ્બેહિ સદ્દેહિ દિબ્બેહિ ગન્ધેહિ દિબ્બેહિ રસેહિ દિબ્બેહિ ફોટ્ઠબ્બેહિ. સો તતો ચુતો ઇત્થત્તં આગતો સમાનો ઇમં મહાપુરિસલક્ખણં પટિલભતિ. સુપ્પતિટ્ઠિતપાદો હોતિ. સમં પાદં ભૂમિયં નિક્ખિપતિ, સમં ઉદ્ધરતિ, સમં સબ્બાવન્તેહિ પાદતલેહિ ભૂમિં ફુસતિ.

૨૦૨. ‘‘સો તેન લક્ખણેન સમન્નાગતો સચે અગારં અજ્ઝાવસતિ, રાજા હોતિ ચક્કવત્તી ધમ્મિકો ધમ્મરાજા ચાતુરન્તો વિજિતાવી જનપદત્થાવરિયપ્પત્તો સત્તરતનસમન્નાગતો. તસ્સિમાનિ સત્ત રતનાનિ ભવન્તિ; સેય્યથિદં, ચક્કરતનં હત્થિરતનં અસ્સરતનં મણિરતનં ઇત્થિરતનં ગહપતિરતનં પરિણાયકરતનમેવ સત્તમં. પરોસહસ્સં ખો પનસ્સ પુત્તા ભવન્તિ સૂરા વીરઙ્ગરૂપા પરસેનપ્પમદ્દના. સો ઇમં પથવિં સાગરપરિયન્તં અખિલમનિમિત્તમકણ્ટકં ઇદ્ધં ફીતં ખેમં સિવં નિરબ્બુદં અદણ્ડેન અસત્થેન ધમ્મેન અભિવિજિય અજ્ઝાવસતિ. રાજા સમાનો કિં લભતિ? અક્ખમ્ભિયો [અવિક્ખમ્ભિયો (સી. પી.)] હોતિ કેનચિ મનુસ્સભૂતેન પચ્ચત્થિકેન પચ્ચામિત્તેન. રાજા સમાનો ઇદં લભતિ. ‘‘સચે ખો પન અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજતિ, અરહં હોતિ સમ્માસમ્બુદ્ધો લોકે વિવટ્ટચ્છદો. બુદ્ધો સમાનો કિં લભતિ? અક્ખમ્ભિયો હોતિ અબ્ભન્તરેહિ વા બાહિરેહિ વા પચ્ચત્થિકેહિ પચ્ચામિત્તેહિ રાગેન વા દોસેન વા મોહેન વા સમણેન વા બ્રાહ્મણેન વા દેવેન વા મારેન વા બ્રહ્મુના વા કેનચિ વા લોકસ્મિં. બુદ્ધો સમાનો ઇદં લભતિ’’. એતમત્થં ભગવા અવોચ.

૨૦૩. તત્થેતં વુચ્ચતિ –

‘‘સચ્ચે ચ ધમ્મે ચ દમે ચ સંયમે,

સોચેય્યસીલાલયુપોસથેસુ ચ;

દાને અહિંસાય અસાહસે રતો,

દળ્હં સમાદાય સમત્તમાચરિ [સમન્તમાચરિ (સ્યા. ક.)].

‘‘સો તેન કમ્મેન દિવં સમક્કમિ [અપક્કમિ (સ્યા. ક.)],

સુખઞ્ચ ખિડ્ડારતિયો ચ અન્વભિ [અંન્વભિ (ટીકા)];

તતો ચવિત્વા પુનરાગતો ઇધ,

સમેહિ પાદેહિ ફુસી વસુન્ધરં.

‘‘બ્યાકંસુ વેય્યઞ્જનિકા સમાગતા,

સમપ્પતિટ્ઠસ્સ ન હોતિ ખમ્ભના;

ગિહિસ્સ વા પબ્બજિતસ્સ વા પુન [પન (સ્યા.)],

તં લક્ખણં ભવતિ તદત્થજોતકં.

‘‘અક્ખમ્ભિયો હોતિ અગારમાવસં,

પરાભિભૂ સત્તુભિ નપ્પમદ્દનો;

મનુસ્સભૂતેનિધ હોતિ કેનચિ,

અક્ખમ્ભિયો તસ્સ ફલેન કમ્મુનો.

‘‘સચે ચ પબ્બજ્જમુપેતિ તાદિસો,

નેક્ખમ્મછન્દાભિરતો વિચક્ખણો;

અગ્ગો ન સો ગચ્છતિ જાતુ ખમ્ભનં,

નરુત્તમો એસ હિ તસ્સ ધમ્મતા’’તિ.