ચોદનાકણ્ડં

અનુવિજ્જકકિચ્ચવણ્ણના

૩૬૦-૩૬૧. ઇદાનિ એવં ઉપ્પન્નાય ચોદનાય વિનયધરેન કત્તબ્બકિચ્ચં દસ્સેતું અનુવિજ્જકેનાતિઆદિ આરદ્ધં. તત્થ દિટ્ઠં દિટ્ઠેનાતિ ગાથાય અયમત્થો – એકેનેકો માતુગામેન સદ્ધિં એકટ્ઠાનતો નિક્ખમન્તો વા પવિસન્તો વા દિટ્ઠો, સો તં પારાજિકેન ચોદેતિ, ઇતરો તસ્સ દસ્સનં અનુજાનાતિ. તં પન દસ્સનં પટિચ્ચ પારાજિકં ન ઉપેતિ, ન પટિજાનાતિ. એવમેત્થ યં તેન દિટ્ઠં, તં તસ્સ ‘‘દિટ્ઠો મયા’’તિ ઇમિના દિટ્ઠવચનેન સમેતિ. યસ્મા પન ઇતરો તં દસ્સનં પટિચ્ચ દોસં ન પટિજાનાતિ, તસ્મા અસુદ્ધપરિસઙ્કિતો હોતિ; અમૂલકપરિસઙ્કિતોતિ અત્થો. તસ્સ પુગ્ગલસ્સ ‘‘સુદ્ધો અહ’’ન્તિ પટિઞ્ઞાય તેન સદ્ધિં ઉપોસથો કાતબ્બો. સેસગાથાદ્વયેપિ એસેવ નયો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

અનુવિજ્જકકિચ્ચવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ચોદકપુચ્છાવિસ્સજ્જનાવણ્ણના

૩૬૨-૩૬૩. ચોદનાય કો આદીતિઆદિપુચ્છાનં વિસ્સજ્જને સચ્ચે ચ અકુપ્પે ચાતિ સચ્ચે પતિટ્ઠાતબ્બં અકુપ્પે ચ. યં કતં વા ન કતં વા, તદેવ વત્તબ્બં, ન ચ ચોદકે વા અનુવિજ્જકે વા સઙ્ઘે વા કોપો ઉપ્પાદેતબ્બો. ઓતિણ્ણાનોતિણ્ણં જાનિતબ્બન્તિ ઓતિણ્ણઞ્ચ અનોતિણ્ણઞ્ચ વચનં જાનિતબ્બં. તત્રાયં જાનનવિધિ – એત્તકા ચોદકસ્સ પુબ્બકથા, એત્તકા પચ્છિમકથા, એત્તકા ચુદિતકસ્સ પુબ્બકથા, એત્તકા પચ્છિમકથાતિ જાનિતબ્બા. ચોદકસ્સ પમાણં ગણ્હિતબ્બં, ચુદિતકસ્સ પમાણં ગણ્હિતબ્બં, અનુવિજ્જકસ્સ પમાણં ગણ્હિતબ્બં, અનુવિજ્જકો અપ્પમત્તકમ્પિ અહાપેન્તો ‘‘આવુસો સમન્નાહરિત્વા ઉજું કત્વા આહરા’’તિ વત્તબ્બો, સઙ્ઘેન એવં પટિપજ્જિતબ્બં. યેન ધમ્મેન યેન વિનયેન યેન સત્થુસાસનેન તં અધિકરણં વૂપસમ્મતીતિ એત્થ ધમ્મોતિ ભૂતં વત્થુ. વિનયોતિ ચોદના ચેવ સારણા ચ. સત્થુસાસનન્તિ ઞત્તિસમ્પદા ચેવ અનુસ્સાવનસમ્પદા ચ. એતેન હિ ધમ્મેન ચ વિનયેન ચ સત્થુસાસનેન ચ અધિકરણં વૂપસમતિ, તસ્મા અનુવિજ્જકેન ભૂતેન વત્થુના ચોદેત્વા આપત્તિં સારેત્વા ઞત્તિસમ્પદાય ચેવ અનુસ્સાવનસમ્પદાય ચ તં અધિકરણં વૂપસમેતબ્બં, અનુવિજ્જકેન એવં પટિપજ્જિતબ્બં. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ.

૩૬૪. ઉપોસથો કિમત્થાયાતિઆદિપુચ્છાવિસ્સજ્જનમ્પિ ઉત્તાનમેવ. અવસાનગાથાસુ થેરે ચ પરિભાસતીતિ અવમઞ્ઞં કરોન્તો ‘‘કિં ઇમે જાનન્તી’’તિ પરિભાસતિ. ખતો ઉપહતિન્દ્રિયોતિ તાય છન્દાદિગામિતાય તેન ચ પરિભાસનેન અત્તના અત્તનો ખતત્તા ખતો. સદ્ધાદીનઞ્ચ ઇન્દ્રિયાનં ઉપહતત્તા ઉપહતિન્દ્રિયો. નિરયં ગચ્છતિ દુમ્મેધો, ન ચ સિક્ખાય ગારવોતિ સો ખતો ઉપહતિન્દ્રિયો પઞ્ઞાય અભાવતો દુમ્મેધો તીસુ સિક્ખાસુ અસિક્ખનતો ન ચ સિક્ખાય ગારવો કાયસ્સ ભેદા નિરયમેવ ઉપગચ્છતિ, તસ્મા ન ચ આમિસં નિસ્સાય…પે… યથા ધમ્મો તથા કરેતિ. તસ્સત્થો ન ચ આમિસં નિસ્સાય કરે, ચુદિતકચોદકેસુ હિ અઞ્ઞતરેન દિન્નં ચીવરાદિઆમિસં ગણ્હન્તો આમિસં નિસ્સાય કરોતિ, એવં ન કરેય્ય. ન ચ નિસ્સાય પુગ્ગલન્તિ ‘‘અયં મે ઉપજ્ઝાયો વા આચરિયો વા’’તિઆદિના નયેન છન્દાદીહિ ગચ્છન્તો પુગ્ગલં નિસ્સાય કરોતિ, એવં ન કરેય્ય. અથ ખો ઉભોપેતે વિવજ્જેત્વા યથા ધમ્મો ઠિતો, તથેવ કરેય્યાતિ.

ઉપકણ્ણકં જપ્પતીતિ ‘‘એવં કથેહિ, મા એવં કથયિત્થા’’તિ કણ્ણમૂલે મન્તેતિ. જિમ્હં પેક્ખતીતિ દોસમેવ ગવેસતિ. વીતિહરતીતિ વિનિચ્છયં હાપેતિ. કુમ્મગ્ગં પટિસેવતીતિ આપત્તિં દીપેતિ.

અકાલેન ચ ચોદેતીતિ અનોકાસે અનજ્ઝિટ્ઠોવ ચોદેતિ. પુબ્બાપરં ન જાનાતીતિ પુરિમકથઞ્ચ પચ્છિમકથઞ્ચ ન જાનાતિ.

અનુસન્ધિવચનપથં ન જાનાતીતિ કથાનુસન્ધિવિનિચ્છયાનુસન્ધિવસેન વચનં ન જાનાતિ. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

ચોદનાકણ્ડવણ્ણના નિટ્ઠિતા.