૩. ખમ્ભકતવગ્ગવણ્ણના

૫૯૬-૮. ખમ્ભકતો નામ કટિયં હત્થં ઠપેત્વા કતખમ્ભો. ઓગુણ્ઠિતોતિ સસીસં પારુતો.

૬૦૦. ઉક્કુટિકાયાતિ એત્થ ઉક્કુટિકા વુચ્ચતિ પણ્હિયો ઉક્ખિપિત્વા અગ્ગપાદેહિ વા, અગ્ગપાદે વા ઉક્ખિપિત્વા પણ્હીહિયેવ વા ભૂમિં ફુસન્તસ્સ ગમનં. કરણવચનં પનેત્થ વુત્તલક્ખણમેવ.

૬૦૧. દુસ્સપલ્લત્થિકાયાતિ એત્થ આયોગપલ્લત્થિકાપિ દુસ્સપલ્લત્થિકા એવ.

૬૦૨. સક્કચ્ચન્તિ સતિં ઉપટ્ઠપેત્વા.

૬૦૩. આકિરન્તેપીતિ પિણ્ડપાતં દેન્તેપિ. પત્તસઞ્ઞીતિ પત્તે સઞ્ઞં કત્વા.

૬૦૪. સમસૂપકો નામ યત્થ ભત્તસ્સ ચતુત્થભાગપ્પમાણો સૂપો હોતિ. મુગ્ગસૂપો માસસૂપોતિ એત્થ કુલત્થાદીહિ કતસૂપાપિ સઙ્ગહં ગચ્છન્તિયેવાતિ મહાપચ્ચરિયં વુત્તં. રસરસેતિ એત્થ ઠપેત્વા દ્વે સૂપે અવસેસાનિ ઓલોણીસાકસૂપેય્યમચ્છરસમંસરસાદીનિ રસરસાતિ વેદિતબ્બાનિ. તં રસરસં બહુમ્પિ ગણ્હન્તસ્સ અનાપત્તિ.

૬૦૫. સમતિત્તિકન્તિ સમપુણ્ણં સમભરિતં. થૂપીકતં પિણ્ડપાતં પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સાતિ એત્થ થૂપીકતો નામ પત્તસ્સ અન્તોમુખવટ્ટિલેખં અતિક્કમિત્વા કતો; પત્તે પક્ખિત્તો રચિતો પૂરિતોતિ અત્થો. એવં કતં અગહેત્વા અન્તોમુખવટ્ટિલેખાસમપ્પમાણો ગહેતબ્બો.

તત્થ થૂપીકતં નામ ‘‘પઞ્ચહિ ભોજનેહિ કત’’ન્તિ અભયત્થેરો આહ. તિપિટકચૂળનાગત્થેરો પન ‘‘પિણ્ડપાતો નામ યાગુપિ ભત્તમ્પિ ખાદનીયમ્પિ ચુણ્ણપિણ્ડોપિ દન્તકટ્ઠમ્પિ દસિકસુત્તમ્પી’’તિ ઇદં સુત્તં વત્વા દસિકસુત્તમ્પિ થૂપીકતં ન વટ્ટતીતિ આહ. તેસં વાદં સુત્વા ભિક્ખૂ રોહણં ગન્ત્વા ચૂળસુમનત્થેરં પુચ્છિંસુ – ‘‘ભન્તે થૂપીકતપિણ્ડપાતો કેન પરિચ્છિન્નો’’તિ? તેસઞ્ચ થેરાનં વાદં આરોચેસું. થેરો સુત્વા આહ – ‘‘અહો, ચૂળનાગો સાસનતો ભટ્ઠો, અહં એતસ્સ સત્તક્ખત્તું વિનયં વાચેન્તો ન કદાચિ એવં અવચં, અયં કુતો લભિત્વા એવં વદસી’’તિ. ભિક્ખૂ થેરં યાચિંસુ – ‘‘કથેથ દાનિ, ભન્તે, કેન પરિચ્છિન્નો’’તિ? ‘‘યાવકાલિકેનાવુસો’’તિ થેરો આહ. તસ્મા યંકિઞ્ચિ યાગુભત્તં વા ફલાફલં વા આમિસજાતિકં સમતિત્તિકમેવ ગહેતબ્બં. તઞ્ચ ખો અધિટ્ઠાનુપગેન પત્તેન, ઇતરેન પન થૂપીકતમ્પિ વટ્ટતિ. યામકાલિકસત્તાહકાલિકયાવજીવિકાનિ પન અધિટ્ઠાનુપગપત્તેપિ થૂપીકતાનિ વટ્ટન્તિ. દ્વીસુ પત્તેસુ ભત્તં ગહેત્વા એકસ્મિં પૂરેત્વા વિહારં પેસેતું વટ્ટતીતિ મહાપચ્ચરિયં પન વુત્તં. યં પત્તે પક્ખિપિયમાનં પૂવઉચ્છુખણ્ડફલાફલાદિ હેટ્ઠા ઓરોહતિ, તં થૂપીકતં નામ ન હોતિ. પૂવવટંસકં ઠપેત્વા પિણ્ડપાતં દેન્તિ, થૂપીકતમેવ હોતિ. પુપ્ફવટંસકતક્કોલકટુકફલાદિવટંસકે પન ઠપેત્વા દિન્નં થૂપીકતં ન હોતિ. ભત્તસ્સ ઉપરિ થાલકં વા પત્તં વા ઠપેત્વા પૂરેત્વા ગણ્હાતિ, થૂપીકતં નામ ન હોતિ. કુરુન્દિયમ્પિ વુત્તં – ‘‘થાલકે વા પણ્ણે વા પક્ખિપિત્વા તં પત્તમત્થકે ઠપેત્વા દેન્તિ, પાટેક્કભાજનં વટ્ટતી’’તિ.

ઇધ અનાપત્તિયં ગિલાનો ન આગતો, તસ્મા ગિલાનસ્સપિ થૂપીકતં ન વટ્ટતિ. સબ્બત્થ પન પટિગ્ગહેતુમેવ ન વટ્ટતિ. પટિગ્ગહિતં પન સુપટિગ્ગહિતમેવ હોતિ, પરિભુઞ્જિતું વટ્ટતીતિ.

તતિયો વગ્ગો.