૬. પાટિદેસનીયકણ્ડં

૧. પઠમપાટિદેસનીયસિક્ખાપદવણ્ણના

પાટિદેસનીયા ધમ્મા, ખુદ્દકાનં અનન્તરા;

ઠપિતા યે અયં દાનિ, તેસં ભવતિ વણ્ણના.

૫૫૨. પઠમપાટિદેસનીયે તાવ પટિક્કમનકાલેતિ પિણ્ડાય ચરિત્વા પટિઆગમનકાલે. સબ્બેવ અગ્ગહેસીતિ સબ્બમેવ અગ્ગહેસિ. પવેધેન્તીતિ કમ્પમાના. અપેહીતિ અપગચ્છ.

૫૫૩-૫. ગારય્હં આવુસોતિઆદિ પટિદેસેતબ્બાકારદસ્સનં. રથિકાતિ રચ્છા. બ્યૂહન્તિ અનિબ્બિજ્ઝિત્વા ઠિતા ગતપચ્ચાગતરચ્છા. સિઙ્ઘાટકન્તિ ચતુક્કોણં વા તિકોણં વા મગ્ગસમોધાનટ્ઠાનં. ઘરન્તિ કુલઘરં. એતેસુ યત્થ કત્થચિ ઠત્વા ગણ્હન્તસ્સ ગહણે દુક્કટં, અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારગણનાય પાટિદેસનીયં. હત્થિસાલાદીસુ ગણ્હન્તસ્સાપિ એસેવ નયો. ભિક્ખુની રથિકાય ઠત્વા દેતિ, ભિક્ખુ સચેપિ અન્તરારામાદીસુ ઠત્વા ગણ્હાતિ, આપત્તિયેવ. ‘‘અન્તરઘરં પવિટ્ઠાયા’’તિ હિ વચનતો ભિક્ખુનિયા અન્તરઘરે ઠત્વા દદમાનાય વસેનેત્થ આપત્તિ વેદિતબ્બા, ભિક્ખુસ્સ ઠિતટ્ઠાનં પન અપ્પમાણં. તસ્મા સચેપિ વીથિઆદીસુ ઠિતો ભિક્ખુ અન્તરારામાદીસુ ઠત્વા દદમાનાય ભિક્ખુનિયા ગણ્હાતિ, અનાપત્તિયેવ.

યામકાલિકં સત્તાહકાલિકં યાવજીવિકં આહારત્થાય પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ દુક્કટસ્સાતિ ઇદં આમિસેન અસમ્ભિન્નં સન્ધાય વુત્તં, સમ્ભિન્ને પન એકરસે પાટિદેસનીયમેવ. એકતો ઉપસમ્પન્નાયાતિ ભિક્ખુનીનં સન્તિકે ઉપસમ્પન્નાય. ભિક્ખૂનં સન્તિકે ઉપસમ્પન્નાય પન યથાવત્થુકમેવ.

૫૫૬. દાપેતિ ન દેતીતિ અઞ્ઞાતિકા અઞ્ઞેન કેનચિ દાપેતિ તં ગણ્હન્તસ્સ અનાપત્તિ. ઉપનિક્ખિપિત્વા દેતીતિ ભૂમિયં ઠપેત્વા ‘‘ઇદં અય્ય તુમ્હાકં દમ્મી’’તિ દેતિ, એવં દિન્નં ‘‘સાધુ ભગિની’’તિ સમ્પટિચ્છિત્વા તાય એવ વા ભિક્ખુનિયા અઞ્ઞેન વા કેનચિ પટિગ્ગહાપેત્વા ભુઞ્જિતું વટ્ટતિ. સિક્ખમાનાય સામણેરિયાતિ એતાસં દદમાનાનં ગણ્હન્તસ્સ અનાપત્તિ. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ.

એળકલોમસમુટ્ઠાનં – કિરિયં, નોસઞ્ઞાવિમોક્ખં, અચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

પઠમપાટિદેસનીયં.

૨. દુતિયપાટિદેસનીયસિક્ખાપદવણ્ણના

૫૫૮. દુતિયે – અપસક્ક તાવ ભગિનીતિઆદિ અપસાદેતબ્બાકારદસ્સનં.

૫૬૧. અત્તનો ભત્તં દાપેતિ ન દેતીતિ એત્થ સચેપિ અત્તનો ભત્તં દેતિ, ઇમિના સિક્ખાપદેન અનાપત્તિયેવ, પુરિમસિક્ખાપદેન આપત્તિ. અઞ્ઞેસં ભત્તં દેતિ ન દાપેતીતિ એત્થ સચેપિ દાપેય્ય, ઇમિના સિક્ખાપદેન આપત્તિ ભવેય્ય. દેન્તિયા પન નેવ ઇમિના ન પુરિમેન આપત્તિ. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ. કથિનસમુટ્ઠાનં – કિરિયાકિરિયં, નોસઞ્ઞાવિમોક્ખં, અચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

દુતિયપાટિદેસનીયં.

૩. તતિયપાટિદેસનીયસિક્ખાપદવણ્ણના

૫૬૨. તતિયે – ઉભતોપસન્નન્તિ દ્વીહિ પસન્નં ઉપાસકેનપિ ઉપાસિકાયપિ. તસ્મિં કિર કુલે ઉભોપિ તે સોતાપન્નાયેવ. ભોગેન હાયતીતિ એદિસઞ્હિ કુલં સચેપિ અસીતિકોટિધનં હોતિ, ભોગેહિ હાયતિયેવ. કસ્મા? યસ્મા તત્થ નેવ ઉપાસિકા ન ઉપાસકો ભોગે રક્ખતિ.

૫૬૯. ઘરતો નીહરિત્વા દેન્તીતિ આસનસાલં વા વિહારં વા આનેત્વા દેન્તિ. સચેપિ અનાગતે ભિક્ખુમ્હિ પઠમંયેવ નીહરિત્વા દ્વારે ઠપેત્વા પચ્છા સમ્પત્તસ્સ દેન્તિ, વટ્ટતિ. ભિક્ખું પન દિસ્વા અન્તોગેહતો નીહરિત્વા દિય્યમાનં ન વટ્ટતીતિ મહાપચ્ચરિયં વુત્તં. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ. એળકલોમસમુટ્ઠાનં – કિરિયં, નોસઞ્ઞાવિમોક્ખં, અચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

તતિયપાટિદેસનીયં.

૪. ચતુત્થપાટિદેસનીયસિક્ખાપદવણ્ણના

૫૭૦. ચતુત્થે – અવરુદ્ધા હોન્તીતિ પટિવિરુદ્ધા હોન્તિ.

૫૭૩. પઞ્ચન્નં પટિસંવિદિતન્તિ પઞ્ચસુ સહધમ્મિકેસુ યંકિઞ્ચિ પેસેત્વા ખાદનીયં ભોજનીયં આહરિસ્સામાતિ પટિસંવિદિતં કતમ્પિ અપ્પટિસંવિદિતમેવાતિ અત્થો. આરામં આરામૂપચારં ઠપેત્વાતિ આરઞ્ઞકસેનાસનારામઞ્ચ તસ્સ ઉપચારઞ્ચ ઠપેત્વા; ઉપચારતો નિક્ખન્તં અન્તરામગ્ગે ભિક્ખું દિસ્વા વા ગામં આગતસ્સ વા પટિસંવિદિતં કતમ્પિ અપ્પટિસંવિદિતમેવ હોતીતિ વેદિતબ્બં. સચે સાસઙ્કં હોતિ સાસઙ્કન્તિ આચિક્ખિતબ્બન્તિ કસ્મા આચિક્ખિતબ્બં? આરામે ચોરે વસન્તે અમ્હાકં નારોચેન્તીતિ વચનપટિમોચનત્થં. ચોરા વત્તબ્બા મનુસ્સા ઇધૂપચરન્તીતિ કસ્મા વત્તબ્બં? અત્તનો ઉપટ્ઠાકેહિ અમ્હે ગણ્હાપેન્તીતિ વચનપટિમોચનત્થં.

યાગુયા પટિસંવિદિતે તસ્સા પરિવારો આહરિય્યતીતિ યાગુયા પટિસંવિદિતં કત્વા ‘‘કિં સુદ્ધયાગુયા દિન્નાય પૂવભત્તાદીનિપિ એતિસ્સા યાગુયા પરિવારં કત્વા દસ્સામા’’તિ એવં યં કિઞ્ચિ આહરન્તિ, સબ્બં પટિસંવિદિતમેવ હોતિ. ભત્તેન પટિસંવિદિતેતિઆદીસુપિ એસેવ નયો. અસુકં નામ કુલં પટિસંવિદિતં કત્વા ખાદનીયાદીનિ ગહેત્વા ગચ્છતીતિ સુત્વા અઞ્ઞાનિપિ તેન સદ્ધિં અત્તનો દેય્યધમ્મં આહરન્તિ, વટ્ટતિ. યાગુયા પટિસંવિદિતં કત્વા પૂવં વા ભત્તં વા આહરન્તિ, એતમ્પિ વટ્ટતીતિ કુરુન્દિયં વુત્તં.

૫૭૫. ગિલાનસ્સાતિ અપ્પટિસંવિદિતેપિ ગિલાનસ્સ અનાપત્તિ. પટિસંવિદિતે વા ગિલાનસ્સ વા સેસકન્તિ એકસ્સત્થાય પટિસંવિદિતં કત્વા આહટં, તસ્સ સેસકં અઞ્ઞસ્સાપિ ભુઞ્જિતું વટ્ટતિ. ચતુન્નં પઞ્ચન્નં વા પટિસંવિદિતં કત્વા બહું આહટં હોતિ, અઞ્ઞેસમ્પિ દાતું ઇચ્છન્તિ, એતમ્પિ પટિસંવિદિતસેસકમેવ, સબ્બેસમ્પિ વટ્ટતિ. અથ અધિકમેવ હોતિ, સન્નિધિં મોચેત્વા ઠપિતં દુતિયદિવસેપિ વટ્ટતિ. ગિલાનસ્સ આહટાવસેસેપિ એસેવ નયો. યં પન અપ્પટિસંવિદિતમેવ કત્વા આભતં, તં બહિઆરામં પેસેત્વા પટિસંવિદિતં કારેત્વા આહરાપેતબ્બં, ભિક્ખૂહિ વા ગન્ત્વા અન્તરામગ્ગે ગહેતબ્બં. યમ્પિ વિહારમજ્ઝેન ગચ્છન્તા વા વનચરકાદયો વા વનતો આહરિત્વા દેન્તિ, પુરિમનયેનેવ પટિસંવિદિતં કારેતબ્બં. તત્થજાતકન્તિ આરામે જાતકમેવ; મૂલખાદનીયાદિં અઞ્ઞેન કપ્પિયં કત્વા દિન્નં પરિભુઞ્જતો અનાપત્તિ. સચે પન તં ગામં હરિત્વા પચિત્વા આહરન્તિ, ન વટ્ટતિ. પટિસંવિદિતં કારેતબ્બં. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ.

કથિનસમુટ્ઠાનં – કિરિયાકિરિયં, નોસઞ્ઞાવિમોક્ખં, અચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

ચતુત્થપાટિદેસનીયં.

સમન્તપાસાદિકાય વિનયસંવણ્ણનાય

પાટિદેસનીયવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

પાટિદેસનીયકણ્ડં નિટ્ઠિતં.