૧. સુદ્ધિકવગ્ગો

૧. સુદ્ધિકસુત્તવણ્ણના

૪૭૧. ઇન્દ્રિયસંયુત્તસ્સ પઠમે સદ્ધિન્દ્રિયં સતિન્દ્રિયં પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ ઇમાનિ તીણિ ચતુભૂમકકુસલવિપાકેસુ ચેવ કિરિયાસુ ચ લબ્ભન્તિ. વીરિયિન્દ્રિયસમાધિન્દ્રિયાનિ ચતુભૂમકકુસલે અકુસલે વિપાકે કિરિયાયાતિ સબ્બત્થ લબ્ભન્તિ. ઇતિ ઇદં સુત્તં ચતુભૂમકસબ્બસઙ્ગાહકધમ્મપરિચ્છેદવસેન વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં.

૭. દુતિયસમણબ્રાહ્મણસુત્તવણ્ણના

૪૭૭. સત્તમે સદ્ધિન્દ્રિયં નપ્પજાનન્તીતિ દુક્ખસચ્ચવસેન ન પજાનન્તિ. સદ્ધિન્દ્રિયસમુદયં નપ્પજાનન્તીતિ સમુદયસચ્ચવસેન ન પજાનન્તિ. એવં નિરોધં નિરોધસચ્ચવસેન, પટિપદં મગ્ગસચ્ચવસેનાતિ. સેસેસુપિ એસેવ નયો.

સુક્કપક્ખે પન અધિમોક્ખવસેન આવજ્જનસમુદયા સદ્ધિન્દ્રિયસમુદયો હોતિ, પગ્ગહવસેન આવજ્જનસમુદયા વીરિયિન્દ્રિયસમુદયો, ઉપટ્ઠાનવસેન આવજ્જનસમુદયા સતિન્દ્રિયસમુદયો, અવિક્ખેપવસેન આવજ્જનસમુદયા સમાધિન્દ્રિયસમુદયો, દસ્સનવસેન આવજ્જનસમુદયા પઞ્ઞિન્દ્રિયસમુદયો હોતિ. તથા છન્દવસેન આવજ્જનસમુદયા સદ્ધિન્દ્રિયસમુદયો હોતિ, છન્દવસેન આવજ્જનસમુદયા વીરિયસતિસમાધિપઞ્ઞિન્દ્રિયસમુદયો હોતિ. મનસિકારવસેન આવજ્જનસમુદયા સદ્ધિન્દ્રિયસમુદયો હોતિ. મનસિકારવસેન આવજ્જનસમુદયા વીરિયસતિસમાધિપઞ્ઞિન્દ્રિયસમુદયો હોતીતિ એવમ્પિ અત્થો વેદિતબ્બો. ઇમેસુ પટિપાટિયા છસુ સુત્તેસુ ચતુસચ્ચમેવ કથિતં.

૮. દટ્ઠબ્બસુત્તવણ્ણના

૪૭૮. અટ્ઠમે કત્થ ચ, ભિક્ખવે, સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, ચતૂસુ સોતાપત્તિયઙ્ગેસૂતિઆદિ ઇમેસં ઇન્દ્રિયાનં સવિસયે જેટ્ઠકભાવદસ્સનત્થં વુત્તં. યથા હિ ચત્તારો સેટ્ઠિપુત્તા રાજાતિ રાજપઞ્ચમેસુ સહાયેસુ ‘‘નક્ખત્તં કીળિસ્સામા’’તિ વીથિં ઓતિણ્ણેસુ એકસ્સ સેટ્ઠિપુત્તસ્સ ગેહં ગતકાલે ઇતરે ચત્તારો તુણ્હી નિસીદન્તિ, ગેહસામિકોવ – ‘‘ઇમેસં ખાદનીયં ભોજનીયં દેથ, ગન્ધમાલાલઙ્કારાદીનિ દેથા’’તિ ગેહે વિચારેતિ. દુતિયસ્સ, તતિયસ્સ, ચતુત્થસ્સ ગેહં ગતકાલે ઇતરે ચત્તારો તુણ્હી નિસીદન્તિ, ગેહસામિકોવ – ‘‘ઇમેસં ખાદનીયં ભોજનીયં દેથ, ગન્ધમાલાલઙ્કારાદીનિ દેથા’’તિ ગેહે વિચારેતિ. અથ સબ્બપચ્છા રઞ્ઞો ગેહં ગતકાલે કિઞ્ચાપિ રાજા સબ્બત્થ ઇસ્સરો, ઇમસ્મિં પન કાલે અત્તનો ગેહેયેવ – ‘‘ઇમેસં ખાદનીયં ભોજનીયં દેથ, ગન્ધમાલાલઙ્કારાદીનિ દેથા’’તિ ગેહે વિચારેતિ. એવમેવ સદ્ધાપઞ્ચમકેસુ ઇન્દ્રિયેસુ તેસુ સહાયેસુ એકતો વીથિં ઓતરન્તેસુ વિય એકારમ્મણે ઉપ્પજ્જમાનેસુપિ યથા પઠમસ્સ ગેહે ઇતરે ચત્તારો તુણ્હી નિસીદન્તિ, ગેહસામિકોવ વિચારેતિ, એવં સોતાપત્તિયઙ્ગાનિ પત્વા અધિમોક્ખલક્ખણં સદ્ધિન્દ્રિયમેવ જેટ્ઠકં હોતિ પુબ્બઙ્ગમં, સેસાનિ તદન્વયાનિ હોન્તિ. યથા દુતિયસ્સ ગેહે ઇતરે ચત્તારો તુણ્હી નિસીદન્તિ, ગેહસામિકોવ વિચારેતિ, એવં સમ્મપ્પધાનાનિ પત્વા પગ્ગહલક્ખણં વીરિયિન્દ્રિયમેવ જેટ્ઠકં હોતિ પુબ્બઙ્ગમં, સેસાનિ તદન્વયાનિ હોન્તિ. યથા તતિયસ્સ ગેહે ઇતરે ચત્તારો તુણ્હી નિસીદન્તિ, ગેહસામિકોવ વિચારેતિ, એવં સતિપટ્ઠાનાનિ પત્વા ઉપટ્ઠાનલક્ખણં સતિન્દ્રિયમેવ જેટ્ઠકં હોતિ પુબ્બઙ્ગમં, સેસાનિ તદન્વયાનિ હોન્તિ. યથા ચતુત્થસ્સ ગેહે ઇતરે ચત્તારો તુણ્હી નિસીદન્તિ, ગેહસામિકોવ વિચારેતિ, એવં ઝાનવિમોક્ખે પત્વા અવિક્ખેપલક્ખણં સમાધિન્દ્રિયમેવ જેટ્ઠકં હોતિ પુબ્બઙ્ગમં, સેસાનિ તદન્વયાનિ હોન્તિ. સબ્બપચ્છા રઞ્ઞો ગેહં ગતકાલે પન યથા ઇતરે ચત્તારો તુણ્હી નિસીદન્તિ, રાજાવ ગેહે વિચારેતિ, એવમેવ અરિયસચ્ચાનિ પત્વા પજાનનલક્ખણં પઞ્ઞિન્દ્રિયમેવ જેટ્ઠકં હોતિ પુબ્બઙ્ગમં, સેસાનિ તદન્વયાનિ હોન્તીતિ.

૯-૧૦. પઠમવિભઙ્ગસુત્તાદિવણ્ણના

૪૭૯-૪૮૦. નવમે સતિનેપક્કેનાતિ એત્થ નિપકસ્સ ભાવો નેપક્કં, પઞ્ઞાયેતં નામં. કસ્મા પન સતિભાજને પઞ્ઞા વુત્તાતિ? સતિયા બલવભાવદસ્સનત્થં. બલવસતિ હિ ઇધ અધિપ્પેતા. સા ચ પઞ્ઞાસમ્પયુત્તાવ બલવતી હોતિ, ન વિપ્પયુત્તાતિ પઞ્ઞાસમ્પયુત્તસતિં દસ્સેન્તો એવમાહ. ચિરકતન્તિ ચિરકાલં કતં દાનં વા સીલં વા ઉપોસથકમ્મં વા. ચિરભાસિતન્તિ ‘‘અસુકસ્મિં ઠાને અસુકં નામ ભાસિત’’ન્તિ એવં ચિરકાલે ભાસિતં. વોસ્સગ્ગારમ્મણં કત્વાતિ નિબ્બાનારમ્મણં કત્વા. ઉદયત્થગામિનિયાતિ ઉદયઞ્ચ અત્થઞ્ચ ગચ્છન્તિયા, ઉદયબ્બયપરિગ્ગહિકાયાતિ અત્થો. ઇમસ્મિં સુત્તે સદ્ધાસતિપઞ્ઞિન્દ્રિયાનિ પુબ્બભાગાનિ, વીરિયિન્દ્રિયં મિસ્સકં, સમાધિન્દ્રિયં નિબ્બત્તિતલોકુત્તરમેવ કથિતં. દસમેપિ અયમેવ ધમ્મપરિચ્છેદોતિ.

સુદ્ધિકવગ્ગો પઠમો.