૧-૨. ઇચ્છાનઙ્ગલસુત્તાદિવણ્ણના

૯૮૭-૯૮૮. દુતિયવગ્ગસ્સ પઠમે એવં બ્યાકરેય્યાથાતિ કસ્મા અત્તનો વિહારસમાપત્તિં આચિક્ખતિ? ઉપારમ્ભમોચનત્થં. સચે હિ તે ‘‘ન જાનામા’’તિ વદેય્યું, અથ નેસં તિત્થિયા ‘‘તુમ્હે ‘અસુકસમાપત્તિયા નામ નો સત્થા તેમાસં વિહાસી’તિપિ ન જાનાથ, અથ કસ્મા નં ઉપટ્ઠહન્તા વિહરથા’’તિ ઉપારમ્ભં આરોપેય્યું, તતો મોચનત્થં એવમાહ.

અથ કસ્મા યથા અઞ્ઞત્થ ‘‘સતોવ અસ્સસતિ, દીઘં વા અસ્સસન્તો’’તિ (દી. નિ. ૨.૩૭૪; મ. નિ. ૧.૧૦૭; સં. નિ. ૫.૯૭૭) એવ-વાકારો વુત્તો. એવં ઇધ ન વુત્તોતિ? એકન્તસન્તત્તા. અઞ્ઞેસઞ્હિ અસ્સાસો વા પાકટો હોતિ પસ્સાસો વા, ભગવતો ઉભયમ્પેતં પાકટમેવ નિચ્ચં ઉપટ્ઠિતસ્સતિતાયાતિ એકન્તસન્તત્તા ન વુત્તો. અથ ‘‘સિક્ખામી’’તિ અવત્વા કસ્મા ‘‘અસ્સસામી’’તિ એત્તકમેવ વુત્તન્તિ? સિક્ખિતબ્બાભાવા. સત્ત હિ સેખા સિક્ખિતબ્બભાવા સેખા નામ, ખીણાસવા સિક્ખિતબ્બાભાવા અસેખા નામ, તથાગતા અસિક્ખિતબ્બા અસેક્ખા નામ નત્થિ તેસં સિક્ખિતબ્બકિચ્ચન્તિ સિક્ખિતબ્બાભાવા ન વુત્તં. દુતિયં ઉત્તાનમેવ.