૮. પદીપોપમસુત્તવણ્ણના

૯૮૪. અટ્ઠમે નેવ કાયોપિ કિલમતિ ન ચક્ખૂનીતિ અઞ્ઞેસુ હિ કમ્મટ્ઠાનેસુ કમ્મં કરોન્તસ્સ કાયોપિ કિલમતિ, ચક્ખૂનિપિ વિહઞ્ઞન્તિ. ધાતુકમ્મટ્ઠાનસ્મિઞ્હિ કમ્મં કરોન્તસ્સ કાયો કિલમતિ, યન્તે પક્ખિપિત્વા પીળનાકારપ્પત્તો વિય હોતિ. કસિણકમ્મટ્ઠાને કમ્મં કરોન્તસ્સ ચક્ખૂનિ ફન્દન્તિ કિલમન્તિ, નિક્ખમિત્વા પતનાકારપ્પત્તાનિ વિય હોન્તિ. ઇમસ્મિં પન કમ્મટ્ઠાને કમ્મં કરોન્તસ્સ નેવ કાયો કિલમતિ, ન અક્ખીનિ વિહઞ્ઞન્તિ. તસ્મા એવમાહ.

સબ્બસો રૂપસઞ્ઞાનન્તિઆદિ કસ્મા વુત્તં, કિં આનાપાને કસિણુગ્ઘાટનં લબ્ભતીતિ? તિપિટકચૂળાભયત્થેરો પનાહ – ‘‘યસ્મા આનાપાનનિમિત્તં તારકરૂપમુત્તાવલિકાદિસદિસં હુત્વા પઞ્ઞાયતિ, તસ્મા તત્થ કસિણુગ્ઘાટનં લબ્ભતી’’તિ. તિપિટકચૂળનાગત્થેરો ‘‘ન લબ્ભતેવા’’તિ આહ. અલબ્ભન્તે અયં અરિયિદ્ધિઆદિકો પભેદો કસ્મા ગહિતોતિ? આનિસંસદસ્સનત્થં. અરિયં વા હિ ઇદ્ધિં ચત્તારિ વા રૂપાવચરજ્ઝાનાનિ ચતસ્સો વા અરૂપસમાપત્તિયો નિરોધસમાપત્તિં વા પત્થયમાનેન ભિક્ખુના અયં આનાપાનસ્સતિસમાધિ સાધુકં મનસિકાતબ્બો. યથા હિ નગરે લદ્ધે યં ચતૂસુ દિસાસુ ઉટ્ઠાનકભણ્ડં, તં ચતૂહિ દ્વારેહિ નગરમેવ પવિસતીતિ, જનપદો લદ્ધો ચ હોતિ. નગરસ્સેવ હેસો આનિસંસો. એવં આનાપાનસ્સતિસમાધિભાવનાય આનિસંસો એસ અરિયિદ્ધિઆદિકો પભેદો, સબ્બાકારેન ભાવિતે આનાપાનસ્સતિસમાધિસ્મિં સબ્બમેતં યોગિનો નિપ્ફજ્જતીતિ આનિસંસદસ્સનત્થં વુત્તં. સુખઞ્ચેતિ એત્થ સોતિ કસ્મા ન વુત્તં? યસ્મા ભિક્ખૂતિ ઇમસ્મિં વારે નાગતં.