૪. જમ્બુખાદકસંયુત્તં

૧. નિબ્બાનપઞ્હાસુત્તવણ્ણના

૩૧૪. જમ્બુખાદકસંયુત્તે જમ્બુખાદકો પરિબ્બાજકોતિ એવંનામો થેરસ્સ ભાગિનેય્યો છન્નપરિબ્બાજકો. યો ખો આવુસો રાગક્ખયોતિ નિબ્બાનં આગમ્મ રાગો ખીયતિ, તસ્મા નિબ્બાનં રાગક્ખયોતિ વુચ્ચતિ. દોસમોહક્ખયેસુપિ એસેવ નયો.

યો પન ઇમિનાવ સુત્તેન કિલેસક્ખયમત્તં નિબ્બાનન્તિ વદેય્ય, સો વત્તબ્બો ‘‘કસ્સ કિલેસાનં ખયો, કિં અત્તનો, ઉદાહુ પરેસ’’ન્તિ? અદ્ધા ‘‘અત્તનો’’તિ વક્ખતિ. તતો પુચ્છિતબ્બો ‘‘ગોત્રભુઞાણસ્સ કિં આરમ્મણ’’ન્તિ? જાનમાનો ‘‘નિબ્બાન’’ન્તિ વક્ખતિ. કિં પન ગોત્રભુઞાણક્ખણે કિલેસા ખીણા ખીયન્તિ ખીયિસ્સન્તીતિ? ‘‘ખીણા’’તિ વા ‘‘ખીયન્તી’’તિ વા ન વત્તબ્બા, ‘‘ખીયિસ્સન્તી’’તિ પન વત્તબ્બાતિ. કિં પન તેસુ અખીણેસુયેવ કિલેસેસુ ગોત્રભુઞાણં કિલેસક્ખયં આરમ્મણં કરોતીતિ? અદ્ધા એવં વુત્તે નિરુત્તરો ભવિસ્સતિ.

મગ્ગઞાણેનાપિ ચેતં યોજેતબ્બં. મગ્ગક્ખણેપિ હિ કિલેસા ‘‘ખીણા’’તિ વા ‘‘ખીયિસ્સન્તી’’તિ વા ન વત્તબ્બા, ‘‘ખીયન્તી’’તિ પન વત્તબ્બા, ન ચ અખીણેસુયેવ કિલેસેસુ કિલેસક્ખયો આરમ્મણં હોતિ, તસ્મા સમ્પટિચ્છિતબ્બમેતં. યં આગમ્મ રાગાદયો ખીયન્તિ, તં નિબ્બાનં. તં પનેતં ‘‘રૂપિનો ધમ્મા અરૂપિનો ધમ્મા’’તિઆદીસુ (ધ. સ. દુકમાતિકા ૧૧) દુકેસુ અરૂપિનો ધમ્માતિ સઙ્ગહિતત્તા ન કિલેસક્ખયમત્તમેવાતિ.

૨. અરહત્તપઞ્હાસુત્તવણ્ણના

૩૧૫. અરહત્તપઞ્હબ્યાકરણે યસ્મા અરહત્તં રાગદોસમોહાનં ખીણન્તે ઉપ્પજ્જતિ, તસ્મા ‘‘રાગક્ખયો દોસક્ખયો મોહક્ખયો’’તિ વુત્તં.

૩-૧૫. ધમ્મવાદીપઞ્હાસુત્તાદિવણ્ણના

૩૧૬-૩૨૮. તે લોકે સુગતાતિ તે રાગાદયો પહાય ગતત્તા સુટ્ઠુ ગતાતિ સુગતા. દુક્ખસ્સ ખો આવુસો પરિઞ્ઞત્થન્તિ વટ્ટદુક્ખસ્સ પરિજાનનત્થં. દુક્ખતાતિ દુક્ખસભાવો. દુક્ખદુક્ખતાતિઆદીસુ દુક્ખસઙ્ખાતો દુક્ખસભાવો દુક્ખદુક્ખતા. સેસપદદ્વયેપિ એસેવ નયો.

૧૬. દુક્કરપઞ્હાસુત્તવણ્ણના

૩૨૯. અભિરતીતિ પબ્બજ્જાય અનુક્કણ્ઠનતા. નચિરં આવુસોતિ આવુસો ધમ્માનુધમ્મપ્પટિપન્નો ભિક્ખુ ‘‘પાતો અનુસિટ્ઠો સાયં વિસેસમધિગમિસ્સતિ, સાયં અનુસિટ્ઠો પાતો વિસેસમધિગમિસ્સતી’’તિ (મ. નિ. ૨.૩૪૫) વુત્તત્તા ઘટેન્તો વાયમન્તો નચિરસ્સં લહુયેવ અરહં અસ્સ, અરહત્તે પતિટ્ઠહેય્યાતિ દસ્સેતિ. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

જમ્બુખાદકસંયુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.