૧૦. અબ્યાકતસંયુત્તં

૧. ખેમાસુત્તવણ્ણના

૪૧૦. અબ્યાકતસંયુત્તસ્સ પઠમે ખેમાતિ ગિહિકાલે બિમ્બિસારસ્સ ઉપાસિકા સદ્ધાપબ્બજિતા મહાથેરી ‘‘એતદગ્ગં, ભિક્ખવે, મમ સાવિકાનં ભિક્ખુનીનં મહાપઞ્ઞાનં યદિદં ખેમા’’તિ એવં ભગવતા મહાપઞ્ઞતાય એતદગ્ગે ઠપિતા. પણ્ડિતાતિ પણ્ડિચ્ચેન સમન્નાગતા. વિયત્તાતિ વેય્યત્તિયેન સમન્નાગતા. મેધાવિનીતિ મેધાય પઞ્ઞાય સમન્નાગતા. બહુસ્સુતાતિ પરિયત્તિબાહુસચ્ચેનપિ પટિવેધબાહુસચ્ચેનપિ સમન્નાગતા.

ગણકોતિ અચ્છિદ્દકગણનાય કુસલો. મુદ્દિકોતિ અઙ્ગુલિમુદ્દાય ગણનાય કુસલો. સઙ્ખાયકોતિ પિણ્ડગણનાય કુસલો. ગમ્ભીરોતિ ચતુરાસીતિયોજનસહસ્સગમ્ભીરો. અપ્પમેય્યોતિ આળ્હકગણનાય અપ્પમેય્યો. દુપ્પરિયોગાહોતિ આળ્હકગણનાય પમાણગહણત્થં દુરોગાહો. યેન રૂપેન તથાગતન્તિ યેન રૂપેન દીઘો રસ્સો સામો ઓદાતોતિ સત્તસઙ્ખાતં તથાગતં પઞ્ઞપેય્ય. તં રૂપં તથાગતસ્સ પહીનન્તિ તં વુત્તપ્પકારરૂપં સમુદયપ્પહાનેન સબ્બઞ્ઞુતથાગતસ્સ પહીનં. રૂપસઙ્ખાય વિમુત્તોતિ આયતિં રૂપસ્સ અનુપ્પત્તિયા રૂપારૂપકોટ્ઠાસેનપિ એવરૂપો નામ ભવિસ્સતીતિ વોહારસ્સપિ પટિપસ્સદ્ધત્તા રૂપપણ્ણત્તિયાપિ વિમુત્તો. ગમ્ભીરોતિ અજ્ઝાસય ગમ્ભીરતાય ચ ગુણગમ્ભીરતાય ચ ગમ્ભીરો. તસ્સ એવં ગુણગમ્ભીરસ્સ સતો સબ્બઞ્ઞુતથાગતસ્સ યં ઉપાદાય સત્તસઙ્ખાતો તથાગતોતિ પઞ્ઞત્તિ હોતિ, તદભાવેન તસ્સા પઞ્ઞત્તિયા અભાવં પસ્સન્તસ્સ અયં સત્તસઙ્ખાતો હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ ઇદં વચનં ન ઉપેતિ ન યુજ્જતિ, ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિઆદિવચનમ્પિ ન ઉપેતિ ન યુજ્જતીતિ અત્થો.

સંસન્દિસ્સતીતિ એકં ભવિસ્સતિ. સમેસ્સતીતિ નિરન્તરં ભવિસ્સતિ. ન વિરોધયિસ્સતીતિ ન વિરુદ્ધં પદં ભવિસ્સતિ. અગ્ગપદસ્મિન્તિ દેસનાય. દેસના હિ ઇધ અગ્ગપદન્તિ અધિપ્પેતા.

૨. અનુરાધસુત્તવણ્ણના

૪૧૧. દુતિયં ખન્ધિયવગ્ગે વિત્થારિતમેવ, અબ્યાકતાધિકારતો પન ઇધ વુત્તં.

૩-૮. પઠમસારિપુત્તકોટ્ઠિકસુત્તાદિવણ્ણના

૪૧૨-૪૧૭. તતિયે રૂપગતમેતન્તિ રૂપમત્તમેતં. એત્થ રૂપતો અઞ્ઞો કોચિ સત્તો નામ ન ઉપલબ્ભતિ, રૂપે પન સતિ નામમત્તં એતં હોતીતિ દસ્સેતિ. વેદનાગતમેતન્તિઆદીસુપિ એસેવ નયો. અયં ખો આવુસો હેતૂતિ અયં રૂપાદીનિ મુઞ્ચિત્વા અનુપલબ્ભિયસભાવો હેતુ, યેનેતં અબ્યાકતં ભગવતાતિ. ચતુત્થાદીનિ ઉત્તાનત્થાનેવ.

૯. કુતૂહલસાલાસુત્તવણ્ણના

૪૧૮. નવમે કુતૂહલસાલાયન્તિ કુતૂહલસાલા નામ પચ્ચેકસાલા નત્થિ, યત્થ પન નાનાતિત્થિયા સમણબ્રાહ્મણા નાનાવિધં કથં પવત્તેન્તિ, સા બહૂનં ‘‘અયં કિં વદતિ, અયં કિં વદતી’’તિ કુતૂહલુપ્પવત્તિટ્ઠાનતો કુતૂહલસાલાતિ વુચ્ચતિ. દૂરમ્પિ ગચ્છતીતિ યાવ આભસ્સરબ્રહ્મલોકા ગચ્છતિ. ઇમઞ્ચ કાયં નિક્ખિપતીતિ ચુતિચિત્તેન નિક્ખિપતિ. અનુપપન્નો હોતીતિ ચુતિક્ખણેયેવ પટિસન્ધિચિત્તસ્સ અનુપ્પન્નત્તા અનુપપન્નો હોતિ.

૧૦. આનન્દસુત્તવણ્ણના

૪૧૯. દસમે તેસમેતં સદ્ધિં અભવિસ્સાતિ તેસં લદ્ધિયા સદ્ધિં એતં અભવિસ્સ. અનુલોમં અભવિસ્સ ઞાણસ્સ ઉપ્પાદાય સબ્બે ધમ્મા અનત્તાતિ યં એતં ‘‘સબ્બે ધમ્મા અનત્તા’’તિ વિપસ્સનાઞાણં ઉપ્પજ્જતિ, અપિ નુ મે તસ્સ અનુલોમં અભવિસ્સાતિ અત્થો.

૧૧. સભિયકચ્ચાનસુત્તવણ્ણના

૪૨૦. એકાદસમે એતમેત્તકેન એત્તકમેવાતિ આવુસો યસ્સાપિ એતં એત્તકેન કાલેન ‘‘હેતુમ્હિ સતિ રૂપીતિઆદિ પઞ્ઞાપના હોતિ, અસતિ ન હોતી’’તિ બ્યાકરણં ભવેય્ય, તસ્સ એત્તકમેવ બહુ. કો પન વાદો અતિક્કન્તેતિ અતિક્કન્તે પન અતિમનાપે ધમ્મદેસનાનયે વાદોયેવ કો, નત્થિ વાદો, છિન્ના કથાતિ.

અબ્યાકતસંયુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.