૧૪. દેવદહવગ્ગો

૧. દેવદહસુત્તવણ્ણના

૧૩૪. દેવદહવગ્ગસ્સ પઠમે દેવદહન્તિ નપુંસકલિઙ્ગેન લદ્ધનામો નિગમો. મનોરમાતિ મનં રમયન્તા, મનાપાતિ અત્થો. અમનોરમાતિ અમનાપા.

૨. ખણસુત્તવણ્ણના

૧૩૫. દુતિયે છફસ્સાયતનિકા નામાતિ વિસું છફસ્સાયતનિકા નામ નિરયા નત્થિ. સબ્બેસુપિ હિ એકતિંસમહાનિરયેસુ છદ્વારફસ્સાયતનપઞ્ઞત્તિ હોતિયેવ. ઇદં પન અવીચિમહાનિરયં સન્ધાય વુત્તં. સગ્ગાતિ ઇધાપિ તાવતિંસપુરમેવ અધિપ્પેતં. કામાવચરદેવલોકે પન એકસ્મિમ્પિ છફસ્સાયતનપઞ્ઞત્તિયા અભાવો નામ નત્થિ. ઇમિના કિં દીપેતિ? નિરયે એકન્તદુક્ખસમપ્પિતભાવેન, દેવલોકે ચ એકન્તસુખસમપ્પિતત્તા એકન્તખિડ્ડારતિવસેન ઉપ્પન્નપમાદેન મગ્ગબ્રહ્મચરિયવાસં વસિતું ન સક્કા. મનુસ્સલોકો પન વોકિણ્ણસુખદુક્ખો, ઇધેવ અપાયોપિ સગ્ગોપિ પઞ્ઞાયતિ. અયં મગ્ગબ્રહ્મચરિયસ્સ કમ્મભૂમિ નામ, સા તુમ્હેહિ લદ્ધા. તસ્મા યે વો ઇમે માનુસ્સકા ખન્ધા લદ્ધા, તે વો લાભા. યઞ્ચ વો ઇદં મનુસ્સત્તં લદ્ધં, પટિલદ્ધો વો બ્રહ્મચરિયવાસસ્સ ખણો સમયોતિ. વુત્તમ્પિ હેતં પોરાણેહિ –

‘‘અયં કમ્મભૂમિ ઇધ મગ્ગભાવના,

ઠાનાનિ સંવેજનિયા બહૂ ઇધ;

સંવેગસંવેજનિયેસુ વત્થુસુ,

સંવેગજાતોવ પયુઞ્ચ યોનિસો’’તિ.

૩. પઠમરૂપારામસુત્તવણ્ણના

૧૩૬. તતિયે રૂપસમ્મુદિતાતિ રૂપે સમ્મુદિતા પમોદિતા. દુક્ખાતિ દુક્ખિતા. સુખોતિ નિબ્બાનસુખેન સુખિતો. કેવલાતિ સકલા. યાવતત્થીતિ વુચ્ચતીતિ યત્તકા અત્થીતિ વુચ્ચતિ. એતે વોતિ એત્થ વો-કારો નિપાતમત્તં. પચ્ચનીકમિદં હોતિ, સબ્બલોકેન પસ્સતન્તિ યં ઇદં પસ્સન્તાનં પણ્ડિતાનં દસ્સનં, તં સબ્બલોકેન પચ્ચનીકં હોતિ વિરુદ્ધં. લોકો હિ પઞ્ચક્ખન્ધે નિચ્ચા સુખા અત્તા સુભાતિ મઞ્ઞતિ, પણ્ડિતા અનિચ્ચા દુક્ખા અનત્તા અસુભાતિ. સુખતો આહૂતિ સુખન્તિ કથેન્તિ. સુખતો વિદૂતિ સુખન્તિ જાનન્તિ. સબ્બમેતં નિબ્બાનમેવ સન્ધાય વુત્તં.

સમ્મૂળ્હેત્થાતિ એત્થ નિબ્બાને સમ્મૂળ્હા. અવિદ્દસૂતિ બાલા. સબ્બેપિ હિ છન્નવુતિપાસણ્ડિનો ‘‘નિબ્બાનં પાપુણિસ્સામા’’તિ સઞ્ઞિનો હોન્તિ, તે પન ‘‘નિબ્બાનં નામ ઇદ’’ન્તિપિ ન જાનન્તિ. નિવુતાનન્તિ કિલેસનીવરણેન નિવુતાનં પરિયોનદ્ધાનં. અન્ધકારો અપસ્સતન્તિ અપસ્સન્તાનં અન્ધકારો હોતિ. કિં તં એવં હોતિ? નિબ્બાનં વા નિબ્બાનદસ્સનં વા અપસ્સન્તાનઞ્હિ બાલાનં નિબ્બાનમ્પિ નિબ્બાનદસ્સનમ્પિ કાળમેઘઅવચ્છાદિતં વિય ચન્દમણ્ડલં કટાહેન પટિકુજ્જિતપત્તો વિય ચ નિચ્ચકાલં તમો ચેવ અન્ધકારો ચ સમ્પજ્જતિ.

સતઞ્ચ વિવટં હોતિ, આલોકો પસ્સતામિવાતિ સતઞ્ચ સપ્પુરિસાનં પઞ્ઞાદસ્સનેન પસ્સન્તાનં નિબ્બાનં આલોકો વિય વિવટં હોતિ. સન્તિકે ન વિજાનન્તિ, મગા ધમ્મસ્સ અકોવિદાતિ યં અત્તનો સરીરે કેસે વા લોમાદીસુ વા અઞ્ઞતરકોટ્ઠાસં પરિચ્છિન્દિત્વા અનન્તરમેવ અધિગન્તબ્બતો અત્તનો વા ખન્ધાનં નિરોધમગ્ગતો સન્તિકે નિબ્બાનં. તં એવં સન્તિકે સમાનમ્પિ મગ્ગભૂતા જના મગ્ગામગ્ગધમ્મસ્સ ચતુસચ્ચધમ્મસ્સ વા અકોવિદા ન જાનન્તિ.

મારધેય્યાનુપન્નેહીતિ તેભૂમકવટ્ટં મારસ્સ નિવાસટ્ઠાનં અનુપન્નેહિ. કો નુ અઞ્ઞત્ર અરિયેભીતિ ઠપેત્વા અરિયે કો નુ અઞ્ઞો નિબ્બાનપદં જાનિતું અરહતિ. સમ્મદઞ્ઞાય પરિનિબ્બન્તીતિ અરહત્તપઞ્ઞાય સમ્મા જાનિત્વા અનન્તરમેવ અનાસવા હુત્વા કિલેસપરિનિબ્બાનેન પરિનિબ્બન્તિ. અથ વા સમ્મદઞ્ઞાય અનાસવા હુત્વા અન્તે ખન્ધપરિનિબ્બાનેન પરિનિબ્બાયન્તિ.

૪-૧૨. દુતિયરૂપારામસુત્તાદિવણ્ણના

૧૩૭-૧૪૫. ચતુત્થં સુદ્ધિકં કત્વા દેસિયમાને બુજ્ઝનકાનં અજ્ઝાસયેન વુત્તં. પઞ્ચમાદીનિ તથા તથા બુજ્ઝન્તાનં અજ્ઝાસયેન વુત્તાનિ. અત્થો પન તેસં પાકટોયેવાતિ.

દેવદહવગ્ગો ચુદ્દસમો.