૧. સોતાપત્તિવગ્ગો

૧. વાતસુત્તવણ્ણના

૨૦૬. દિટ્ઠિસંયુત્તે ન વાતા વાયન્તીતિઆદીસુ એવં કિર તેસં દિટ્ઠિ – ‘‘યેપિ એતે રુક્ખસાખાદીનિ ભઞ્જન્તા વાતા વાયન્તિ, ન એતે વાતા, વાતલેસો નામેસો, વાતો પન એસિકત્થમ્ભો વિય પબ્બતકૂટં વિય ચ ઠિતો. તથા યાપિ એતા તિણકટ્ઠાદીનિ વહન્તિયો નદિયો સન્દન્તિ, ન એત્થ ઉદકં સન્દકિ, ઉદકલેસો નામેસ, ઉદકં પન એસિકત્થમ્ભો વિય પબ્બતકૂટં વિય ચ ઠિતં. યાપિમા ગબ્ભિનિયો વિજાયન્તીતિ ચ વુચ્ચન્તિ, કિઞ્ચાપિ તા મિલાતુદરા હોન્તિ, ગબ્ભો પન ન નિક્ખમતિ, ગબ્ભલેસો નામેસો, ગબ્ભો પન એસિકત્થમ્ભો વિય પબ્બતકૂટં વિય ચ ઠિતો. યેપિ એતે ચન્દિમસૂરિયા ઉદેન્તિ વા અપેન્તિ વા, નેવ તે ઉદેન્તિ ન અપેન્તિ, ચન્દિમસૂરિયલેસો નામેસ, ચન્દિમસૂરિયા પન એસિકત્થમ્ભો વિય પબ્બતકૂટં વિય ચ ઠિતા’’તિ.

૨-૪. એતંમમસુત્તાદિવણ્ણના

૨૦૭-૨૦૯. દિટ્ઠન્તિઆદીસુ દિટ્ઠં રૂપાયતનં. સુતં સદ્દાયતનં. મુતં ગન્ધાયતનં રસાયતનં ફોટ્ઠબ્બાયતનં. તઞ્હિ પત્વા ગહેતબ્બતો મુતન્તિ ચ વુત્તં. અવસેસાનિ સત્તાયતનાનિ વિઞ્ઞાતં નામ. પત્તન્તિ પરિયેસિત્વા વા અપરિયેસિત્વા વા પત્તં. પરિયેસિતન્તિ પત્તં વા અપત્તં વા પરિયેસિતં. અનુવિચરિતં મનસાતિ ચિત્તેન અનુસઞ્ચરિતં. લોકસ્મિઞ્હિ પરિયેસિત્વા પત્તમ્પિ અત્થિ, પરિયેસિત્વા નોપત્તમ્પિ, અપરિયેસિત્વા પત્તમ્પિ, અપરિયેસિત્વા નોપત્તમ્પિ. તત્થ પરિયેસિત્વા પત્તં પત્તં નામ, પરિયેસિત્વા નોપત્તં પરિયેસિતં નામ. અપરિયેસિત્વા પત્તઞ્ચ અપરિયેસિત્વા નોપત્તઞ્ચ મનસાનુવિચરિતં નામ. અથ વા પરિયેસિત્વા પત્તમ્પિ અપરિયેસિત્વા પત્તમ્પિ પત્તટ્ઠેન પત્તં નામ, પરિયેસિત્વા નોપત્તમેવ પરિયેસિતં નામ, અપરિયેસિત્વા નોપત્તં મનસાનુવિચરિતં નામ. સબ્બં વા એતં મનસા અનુવિચરિતમેવ.

૫. નત્થિદિન્નસુત્તવણ્ણના

૨૧૦. નત્થિ દિન્નન્તિઆદીસુ નત્થિ દિન્નન્તિ દિન્નસ્સ ફલાભાવં સન્ધાય વદન્તિ. યિટ્ઠં વુચ્ચતિ મહાયાગો. હુતન્તિ પહેણકસક્કારો અધિપ્પેતો. તમ્પિ ઉભયં ફલાભાવમેવ સન્ધાય પટિક્ખિપન્તિ. સુકતદુક્કટાનન્તિ સુકતદુક્કતાનં, કુસલાકુસલાનન્તિ અત્થો. ફલં વિપાકોતિ યં ફલન્તિ વા વિપાકોતિ વા વુચ્ચતિ, તં નત્થીતિ વદન્તિ. નત્થિ અયં લોકોતિ પરલોકે ઠિતસ્સ અયં લોકો નત્થિ. નત્થિ પરો લોકોતિ ઇધ લોકે ઠિતસ્સપિ પરો લોકો નત્થિ, સબ્બે તત્થ તત્થેવ ઉચ્છિજ્જન્તીતિ દસ્સેન્તિ. નત્થિ માતા નત્થિ પિતાતિ તેસુ સમ્માપટિપત્તિમિચ્છાપટિપત્તીનં ફલાભાવવસેન વદન્તિ. નત્થિ સત્તા ઓપપાતિકાતિ ચવિત્વા ઉપ્પજ્જનકસત્તા નામ નત્થીતિ વદન્તિ. નત્થિ લોકે સમણબ્રાહ્મણાતિ લોકે સમ્માપટિપન્ના સમણબ્રાહ્મણા નામ નત્થીતિ વદન્તિ.

ચાતુમહાભૂતિકોતિ ચતુમહાભૂતમયો. પથવી પથવીકાયન્તિ અજ્ઝત્તિકા પથવીધાતુ બાહિરં પથવીધાતું. અનુપેતીતિ અનુયાતિ. અનુપગચ્છતીતિ તસ્સેવ વેવચનં, અનુગચ્છતીતિપિ અત્થો. ઉભયેનાપિ ઉપેતિ ઉપગચ્છતીતિ દસ્સેન્તિ. આપાદીસુપિ એસેવ નયો. ઇન્દ્રિયાનીતિ મનચ્છટ્ઠાનિ ઇન્દ્રિયાનિ. સઙ્કમન્તીતિ આકાસં પક્ખન્દન્તિ. આસન્દિપઞ્ચમાતિ નિપન્નમઞ્ચેન પઞ્ચમા, મઞ્ચો ચેવ, ચત્તારો મઞ્ચપાદે ગહેત્વા ઠિતા ચત્તારો પુરિસા ચાતિ અત્થો. યાવ આળાહનાતિ યાવ સુસાના. પદાનીતિ ‘‘અયં એવં સીલવા અહોસિ, એવં દુસ્સીલો’’તિઆદિના નયેન પવત્તાનિ ગુણાગુણપદાનિ. સરીરમેવ વા એત્થ પદાનીતિ અધિપ્પેતં. કાપોતકાનીતિ કપોતકવણ્ણાનિ, પારાવતપક્ખવણ્ણાનીતિ અત્થો. ભસ્સન્તાતિ ભસ્મન્તા. અયમેવ વા પાળિ. આહુતિયોતિ યં પહેણકસક્કારાદિભેદં દિન્નદાનં, સબ્બં તં છારિકાવસાનમેવ હોતિ, ન તતો પરં ફલદાયકં હુત્વા ગચ્છતીતિ અત્થો. દત્તુપઞ્ઞત્તન્તિ દત્તૂહિ બાલમનુસ્સેહિ પઞ્ઞત્તં. ઇદં વુત્તં હોતિ – બાલેહિ અબુદ્ધીહિ પઞ્ઞત્તમિદં દાનં, ન પણ્ડિતેહિ. બાલા દેન્તિ, પણ્ડિતા ગણ્હન્તીતિ દસ્સેન્તિ.

૬. કરોતોસુત્તવણ્ણના

૨૧૧. કરોતોતિ સહત્થા કરોન્તસ્સ. કારયતોતિ આણત્તિયા કારેન્તસ્સ. છિન્દતોતિ પરેસં હત્થાદીનિ છિન્દન્તસ્સ. છેદાપયતોતિ પરેહિ છેદાપેન્તસ્સ. પચતોતિ દણ્ડેન પીળેન્તસ્સ. પચાપયતોતિ પરેહિ દણ્ડાદિના પીળાપેન્તસ્સ. સોચતો સોચાપયતોતિ પરસ્સ ભણ્ડહરણાદીહિ સોકં સયં કરોન્તસ્સાપિ પરેહિ કારેન્તસ્સાપિ. કિલમતો કિલમાપયતોતિ આહારુપચ્છેદબન્ધનાગારપવેસનાદીહિ સયં કિલમેન્તસ્સપિ પરેહિ કિલમાપેન્તસ્સપિ. ફન્દતો ફન્દાપયતોતિ પરં ફન્દન્તં ફન્દનકાલે સયમ્પિ ફન્દતો પરેમ્પિ ફન્દાપયતો. પાણમતિપાતયતોતિ પાણં હનન્તસ્સપિ હનાપેન્તસ્સપિ. એવં સબ્બત્થ કરણકારાપનવસેનેવ અત્થો વેદિતબ્બો.

સન્ધિન્તિ ઘરસન્ધિં. નિલ્લોપન્તિ મહાવિલોપં. એકાગારિકન્તિ એકમેવ ઘરં પરિવારેત્વા વિલુમ્પનં. પરિપન્થે તિટ્ઠતોતિ આગતાગતાનં અચ્છિન્દનત્થં મગ્ગે તિટ્ઠતો. કરોતો ન કરીયતિ પાપન્તિ યંકિઞ્ચિ પાપં કરોમીતિ સઞ્ઞાય કરોતોપિ પાપં ન કરીયતિ, નત્થિ પાપં. સત્તા પન કરોમાતિ એવંસઞ્ઞિનો હોન્તીતિ દીપેન્તિ. ખુરપરિયન્તેનાતિ ખુરનેમિના, ખુરધારસદિસપરિયન્તેન વા. એકમંસખલન્તિ એકમંસરાસિં. પુઞ્જન્તિ તસ્સેવ વેવચનં. તતોનિદાનન્તિ એકમંસખલકરણનિદાનં.

દક્ખિણન્તિ દક્ખિણતીરે મનુસ્સા કક્ખળા દારુણા, તે સન્ધાય હનન્તોતિઆદિ વુત્તં. ઉત્તરન્તિ ઉત્તરતીરે સદ્ધા હોન્તિ પસન્ના બુદ્ધમામકા ધમ્મમામકા સઙ્ઘમામકા, તે સન્ધાય દદન્તોતિઆદિ વુત્તં. તત્થ યજન્તોતિ મહાયાગં કરોન્તો. દમેનાતિ ઇન્દ્રિયદમેન ઉપોસથકમ્મેન. સંયમેનાતિ સીલસંયમેન. સચ્ચવજ્જેનાતિ સચ્ચવચનેન. આગમોતિ આગમનં, પવત્તીતિ અત્થો. સબ્બથાપિ પાપપુઞ્ઞાનં કિરિયમેવ પટિક્ખિપન્તિ.

૭. હેતુસુત્તવણ્ણના

૨૧૨. નત્થિ હેતુ નત્થિ પચ્ચયોતિ એત્થ પચ્ચયોતિ હેતુવેવચનમેવ. ઉભયેનાપિ વિજ્જમાનમેવ કાયદુચ્ચરિતાદીનં સંકિલેસપચ્ચયં, કાયસુચરિતાદીનઞ્ચ વિસુદ્ધિપચ્ચયં પટિક્ખિપન્તિ. નત્થિ બલન્તિ યમ્હિ અત્તનો બલે પતિટ્ઠિતા ઇમે સત્તા દેવત્તમ્પિ મારત્તમ્પિ બ્રહ્મત્તમ્પિ સાવકબોધિમ્પિ પચ્ચેકબોધિમ્પિ સબ્બઞ્ઞુતમ્પિ પાપુણન્તિ, તં બલં પટિક્ખિપન્તિ. નત્થિ વીરિયન્તિઆદીનિ સબ્બાનિ અઞ્ઞમઞ્ઞવેવચનાનેવ. ‘‘ઇદં નો વીરિયેન, ઇદં પુરિસથામેન, ઇદં પુરિસપરક્કમેન પત્ત’’ન્તિ, એવં પવત્તવચનપટિક્ખેપકરણવસેન પનેતાનિ વિસું આદિયન્તિ.

સબ્બે સત્તાતિ ઓટ્ઠગોણગદ્રભાદયો અનવસેસે પરિગ્ગણ્હન્તિ. સબ્બે પાણાતિ એકિન્દ્રિયો પાણો, દ્વિન્દ્રિયો પાણોતિઆદિવસેન વદન્તિ. સબ્બે ભૂતાતિ અણ્ડકોસવત્થિકોસેસુ ભૂતે સન્ધાય વદન્તિ. સબ્બે જીવાતિ સાલિયવગોધુમાદયો સન્ધાય વદન્તિ. તેસુ હિ તે વિરુહનભાવેન જીવસઞ્ઞિનો. અવસા અબલા અવીરિયાતિ તેસં અત્તનો વસો વા બલં વા વીરિયં વા નત્થિ. નિયતિસઙ્ગતિભાવપરિણતાતિ એત્થ નિયતીતિ નિયતતા. સઙ્ગતીતિ છન્નં અભિજાતીનં તત્થ તત્થ ગમનં. ભાવોતિ સભાવોયેવ. એવં નિયતિયા ચ સઙ્ગતિયા ચ ભાવેન ચ પરિણતા નાનપ્પકારતં પત્તા. યેન હિ યથા ભવિતબ્બં, સો તથેવ ભવતિ. યેન ન ભવિતબ્બં, સો ન ભવતીતિ દસ્સેન્તિ. છસ્વેવાભિજાતીસૂતિ છસુ એવ અભિજાતીસુ ઠત્વા સુખઞ્ચ દુક્ખઞ્ચ પટિસંવેદેન્તિ, અઞ્ઞા સુખદુક્ખભૂમિ નત્થીતિ દસ્સેન્તિ.

૮-૧૦. મહાદિટ્ઠિસુત્તાદિવણ્ણના

૨૧૩-૨૧૫. અકટાતિ અકતા. અકટવિધાતિ અકતવિધાના, ‘‘એવં કરોહી’’તિ કેનચિ કારિતાપિ ન હોન્તીતિ અત્થો. અનિમ્મિતાતિ ઇદ્ધિયાપિ ન નિમ્મિતા. અનિમ્માતાતિ અનિમ્માપિતા. ‘‘અનિમ્મિતબ્બા’’તિપિ પાઠો, ન નિમ્મિતબ્બાતિ અત્થો. વઞ્ઝાતિ વઞ્ઝપસુવઞ્ઝતાલાદયો વિય અફલા કસ્સચિ અજનકા. પબ્બતકૂટં વિય ઠિતાતિ કૂટટ્ઠા. એસિકટ્ઠાયિનો વિય હુત્વા ઠિતાતિ એસિકટ્ઠાયિટ્ઠિતા, યથા સુનિખાતો એસિકત્થમ્ભો નિચ્ચલો તિટ્ઠતિ, એવં ઠિતાતિ અત્થો. ન ઇઞ્જન્તીતિ એસિકત્થમ્ભો વિય ઠિતત્તા ન ચલન્તિ. ન વિપરિણમન્તીતિ પકતિં ન વિજહન્તિ. ન અઞ્ઞમઞ્ઞં બ્યાબાધેન્તીતિ અઞ્ઞમઞ્ઞં ન ઉપહનન્તિ. નાલન્તિ ન સમત્થા. પથવીકાયોતિઆદીસુ પથવીયેવ પથવીકાયો, પથવીસમૂહો વા. સત્તન્નંત્વેવ કાયાનન્તિ યથા મુગ્ગરાસિઆદીસુ પહટં સત્થં મુગ્ગરાસિઆદીનં અન્તરેનેવ પવિસતિ, એવં સત્તન્નં કાયાનં અન્તરેન છિદ્દેન વિવરેન સત્થં પવિસતિ. તત્થ ‘‘અહં ઇમં જીવિતા વોરોપેમી’’તિ કેવલં સઞ્ઞામત્તમેવ હોતીતિ દસ્સેન્તિ.

યોનિપમુખસતસહસ્સાનીતિ પમુખયોનીનં ઉત્તમયોનીનં ચુદ્દસસતસહસ્સાનિ અઞ્ઞાનિ ચ સટ્ઠિસતાનિ અઞ્ઞાનિ ચ છસતાનિ પઞ્ચ ચ કમ્મુનો સતાનીતિ પઞ્ચકમ્મસતાનિ ચાતિ કેવલં તક્કમત્તકેન નિરત્થકદિટ્ઠિં દીપેન્તિ. પઞ્ચ ચ કમ્માનિ તીણિ ચ કમ્માનીતિઆદીસુપિ એસેવ નયો. કેચિ પનાહુ ‘‘પઞ્ચ કમ્માનીતિ પઞ્ચિન્દ્રિયવસેન ગણ્હન્તિ, તીણીતિ કાયકમ્માદિવસેના’’તિ. કમ્મે ચ અડ્ઢકમ્મે ચાતિ એત્થ પનસ્સ કાયકમ્મવચીકમ્માનિ કમ્મન્તિ લદ્ધિ, મનોકમ્મં ઉપડ્ઢકમ્મન્તિ. દ્વટ્ઠિપટિપદાતિ દ્વાસટ્ઠિપટિપદાતિ વદન્તિ. દ્વટ્ઠન્તરકપ્પાતિ એકસ્મિં કપ્પે ચતુસટ્ઠિ અન્તરકપ્પા નામ હોન્તિ, અયં પન અઞ્ઞે દ્વે અજાનન્તો એવમાહ.

છળાભિજાતિયોતિ કણ્હાભિજાતિ નીલાભિજાતિ લોહિતાભિજાતિ હલિદ્દાભિજાતિ સુક્કાભિજાતિ પરમસુક્કાભિજાતીતિ ઇમા છ અભિજાતિયો વદન્તિ. તત્થ ઓરબ્ભિકા સૂકરિકા સાકુણિકા માગવિકા લુદ્દા મચ્છઘાતકા ચોરા ચોરઘાતકા બન્ધનાગારિકા, યે વા પનઞ્ઞેપિ કેચિ કુરૂરકમ્મન્તા, અયં કણ્હાભિજાતીતિ વદન્તિ. ભિક્ખૂ નીલાભિજાતીતિ વદન્તિ. તે કિર ચતૂસુ પચ્ચયેસુ કણ્ટકે પક્ખિપિત્વા ખાદન્તિ, ‘‘ભિક્ખૂ ચ કણ્ટકવુત્તિકા’’તિ (અ. નિ. ૬.૫૭) અયં હિસ્સ પાળિ એવ. અથ વા કણ્ટકવુત્તિકા એવ નામ એકે પબ્બજિતાતિ વદન્તિ. લોહિતાભિજાતિ નામ નિગણ્ઠા એકસાટકાતિ વદન્તિ. ઇમે કિર પુરિમેહિ દ્વીહિ પણ્ડરતરા. ગિહી ઓદાતવસના અચેલકસાવકા હલિદ્દાભિજાતીતિ વદન્તિ. એવં અત્તનો પચ્ચયદાયકે નિગણ્ઠેહિપિ જેટ્ઠકતરે કરોન્તિ. આજીવકા આજીવિનિયો અયં સુક્કાભિજાતીતિ વદન્તિ. તે કિર પુરિમેહિ ચતૂહિ પણ્ડરતરા. નન્દો વચ્છો, કિસો સંકિચ્ચો, મક્ખલિ ગોસાલો પરમસુક્કાભિજાતીતિ વદન્તિ. તે કિર સબ્બેહિ પણ્ડરતરા.

અટ્ઠ પુરિસભૂમિયોતિ મન્દભૂમિ ખિડ્ડાભૂમિ વીમંસકભૂમિ ઉજુગતભૂમિ સેખભૂમિ સમણભૂમિ જાનનભૂમિ પન્નભૂમીતિ ઇમા અટ્ઠ પુરિસભૂમિયોતિ વદન્તિ. તત્થ જાતદિવસતો પટ્ઠાય સત્ત દિવસે સમ્બાધટ્ઠાનતો નિક્ખન્તત્તા સત્તા મન્દા હોન્તિ મોમૂહા, અયં મન્દભૂમીતિ વદન્તિ. યે પન દુગ્ગતિતો આગતા હોન્તિ, તે અભિણ્હં રોદન્તિ ચેવ વિરવન્તિ ચ, સુગતિતો આગતા તં અનુસ્સરિત્વા અનુસ્સરિત્વા હસન્તિ, અયં ખિડ્ડાભૂમિ નામ. માતાપિતૂનં હત્થં વા પાદં વા મઞ્ચં વા પીઠં વા ગહેત્વા ભૂમિયં પદનિક્ખિપનં વીમંસકભૂમિ નામ. પદસા ગન્તું સમત્થકાલો ઉજુગતભૂમિ નામ. સિપ્પાનિ સિક્ખનકાલો સેખભૂમિ નામ. ઘરા નિક્ખમ્મ પબ્બજનકાલો સમણભૂમિ નામ. આચરિયં સેવિત્વા જાનનકાલો જાનનભૂમિ નામ. ‘‘ભિક્ખુ ચ પન્નકો જિનો ન કિઞ્ચિ આહા’’તિ એવં અલાભિં સમણં પન્નભૂમીતિ વદન્તિ.

એકૂનપઞ્ઞાસ આજીવકસતેતિ એકૂનપઞ્ઞાસ આજીવવુત્તિસતાનિ. પરિબ્બાજકસતેતિ પરિબ્બાજકપબ્બજ્જાસતાનિ. નાગવાસસતેતિ નાગમણ્ડલસતાનિ. વીસે ઇન્દ્રિયસતેતિ વીસ ઇન્દ્રિયસતાનિ. તિંસે નિરયસતેતિ તિંસ નિરયસતાનિ. રજોધાતુયોતિ રજઓકિરણટ્ઠાનાનિ. હત્થપિટ્ઠિપાદપિટ્ઠાદીનિ સન્ધાય વદતિ. સત્ત સઞ્ઞીગબ્ભાતિ ઓટ્ઠગોણગદ્રભઅજપસુમિગમહિંસે સન્ધાય વદતિ. સત્ત અસઞ્ઞીગબ્ભાતિ સાલિયવગોધુમમુગ્ગકઙ્ગુવરકકુદ્રૂસકે સન્ધાય વદતિ. નિગણ્ઠિગબ્ભાતિ ગણ્ઠિમ્હિ જાતગબ્ભા, ઉચ્છુવેળુનળાદયો સન્ધાય વદતિ. સત્ત દેવાતિ બહૂ દેવા, સો પન સત્તાતિ વદતિ. મનુસ્સાપિ અનન્તા, સો સત્તાતિ વદતિ. સત્ત પેસાચાતિ પિસાચા મહન્તમહન્તા, સત્તાતિ વદતિ. સરાતિ મહાસરા. કણ્ણમુણ્ડ-રથકાર-અનોતત્ત-સીહપ્પપાત-છદ્દન્ત-મુચલિન્દ-કુણાલદહે ગહેત્વા વદતિ.

પવુટાતિ ગણ્ઠિકા. પપાતાતિ મહાપપાતા. પપાતસતાનીતિ ખુદ્દકપપાતસતાનિ. સુપિનાતિ મહાસુપિના. સુપિનસતાનીતિ ખુદ્દકસુપિનસતાનિ. મહાકપ્પિનોતિ મહાકપ્પાનં. એત્થ એકમ્હા મહાસરા વસ્સસતે વસ્સસતે કુસગ્ગેન એકં ઉદકબિન્દું નીહરિત્વા સત્તક્ખત્તું તમ્હિ સરે નિરુદકે કતે એકો મહાકપ્પોતિ વદતિ. એવરૂપાનં મહાકપ્પાનં ચતુરાસીતિસતસહસ્સાનિ ખેપેત્વા બાલે ચ પણ્ડિતે ચ દુક્ખસ્સન્તં કરોન્તીતિ અયમસ્સ લદ્ધિ. પણ્ડિતોપિ કિર અન્તરાવિસુજ્ઝિતું ન સક્કોતિ, બાલોપિ તતો ઉદ્ધં ન ગચ્છતિ.

સીલેન વાતિ અચેલકસીલેન વા અઞ્ઞેન વા યેન કેનચિ. વતેનાતિ તાદિસેનેવ વતેન. તપેનાતિ તપોકમ્મેન. અપરિપક્કં પરિપાચેતિ નામ યો ‘‘અહં પણ્ડિતો’’તિ અન્તરા વિસુજ્ઝતિ. પરિપક્કં ફુસ્સ ફુસ્સ બ્યન્તીકરોતિ નામ યો ‘‘અહં બાલો’’તિ વુત્તપરિમાણકાલં અતિક્કમિત્વા યાતિ. હેવં નત્થીતિ એવં નત્થિ. તઞ્હિ ઉભયમ્પિ ન સક્કા કાતુન્તિ દીપેતિ. દોણમિતેતિ દોણેન મિતં વિય. સુખદુક્ખેતિ સુખદુક્ખં. પરિયન્તકતેતિ વુત્તપરિમાણેન કાલેન કતપરિયન્તો. નત્થિ હાયનવડ્ઢનેતિ નત્થિ હાયનવડ્ઢનાનિ, ન સંસારો પણ્ડિતસ્સ હાયતિ, ન બાલસ્સ વડ્ઢતીતિ અત્થો. ઉક્કંસાવકંસેતિ ઉક્કંસાવકંસા. હાયનવડ્ઢનાનમેવેતં વેવચનં. ઇદાનિ તમત્થં ઉપમાય સાધેન્તો સેય્યથાપિ નામાતિઆદિમાહ. તત્થ સુત્તગુળેતિ વેઠેત્વા કતસુત્તગુળે. નિબ્બેઠિયમાનમેવ પલેતીતિ પબ્બતે વા રુક્ખગ્ગે વા ઠત્વા ખિત્તં સુત્તપ્પમાણેન નિબ્બેઠિયમાનમેવ ગચ્છતિ, સુત્તે ખીણે તત્થેવ તિટ્ઠતિ, ન ગચ્છતિ એવમેવ બાલા ચ પણ્ડિતા ચ કાલવસેન નિબ્બેઠિયમાના સુખદુક્ખં પલેન્તિ, યથાવુત્તેન કાલેન અતિક્કમન્તીતિ દસ્સેતિ.

૧૧-૧૮. અન્તવાસુત્તાદિવણ્ણના

૨૧૬-૨૨૩. અન્તવા લોકોતિ એકતો વડ્ઢિતનિમિત્તં લોકોતિ ગાહેન વા તક્કેન વા ઉપ્પન્નદિટ્ઠિ. અનન્તવાતિ સબ્બતો વડ્ઢિતં અપ્પમાણનિમિત્તં લોકોતિ ગાહેન વા તક્કેન વા ઉપ્પન્નદિટ્ઠિ. તં જીવં તં સરીરન્તિ જીવઞ્ચ સરીરઞ્ચ એકમેવાતિ ઉપ્પન્નદિટ્ઠિ. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ. ઇમાનિ તાવ સોતાપત્તિમગ્ગવસેન અટ્ઠારસ વેય્યાકરણાનિ એકં ગમનં.