૨. અગ્ગિવચ્છસુત્તવણ્ણના

૧૮૭. એવં મે સુતન્તિ અગ્ગિવચ્છસુત્તં. તત્થ ન ખો અહન્તિ પઠમવારે નાહં સસ્સતદિટ્ઠિકોતિ વદતિ, દુતિયે નાહં ઉચ્છેદદિટ્ઠિકોતિ. એવં અન્તાનન્તિકાદિવસેન સબ્બવારેસુ પટિક્ખેપો વેદિતબ્બો. હોતિ ચ ન ચ હોતીતિ અયં પનેત્થ એકચ્ચસસ્સતવાદો. નેવ હોતિ ન ન હોતીતિ અયં અમરાવિક્ખેપોતિ વેદિતબ્બો.

૧૮૯. સદુક્ખન્તિ કિલેસદુક્ખેન ચેવ વિપાકદુક્ખેન ચ સદુક્ખં. સવિઘાતન્તિ તેસંયેવ દ્વિન્નં વસેન સઉપઘાતકં. સઉપાયાસન્તિ તેસંયેવ વસેન સઉપાયાસં. સપરિળાહન્તિ તેસંયેવ વસેન સપરિળાહં.

કિઞ્ચિ દિટ્ઠિગતન્તિ કાચિ એકા દિટ્ઠિપિ રુચ્ચિત્વા ખમાપેત્વા ગહિતા અત્થીતિ પુચ્છતિ. અપનીતન્તિ નીહટં અપવિદ્ધં. દિટ્ઠન્તિ પઞ્ઞાય દિટ્ઠં. તસ્માતિ યસ્મા પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં ઉદયવયં અદ્દસ, તસ્મા. સબ્બમઞ્ઞિતાનન્તિ સબ્બેસં તિણ્ણમ્પિ તણ્હાદિટ્ઠિમાનમઞ્ઞિતાનં. મથિતાનન્તિ તેસંયેવ વેવચનં. ઇદાનિ તાનિ વિભજિત્વા દસ્સેન્તો સબ્બઅહંકાર-મમંકાર-માનાનુસયાનન્તિ આહ. એત્થ હિ અહંકારો દિટ્ઠિ, મમંકારો તણ્હા, માનાનુસયો માનો. અનુપાદા વિમુત્તોતિ ચતૂહિ ઉપાદાનેહિ કઞ્ચિ ધમ્મં અનુપાદિયિત્વા વિમુત્તો.

૧૯૦. ન ઉપેતીતિ ન યુજ્જતિ. એત્થ ચ ‘‘ન ઉપપજ્જતી’’તિ ઇદં અનુજાનિતબ્બં સિયા. યસ્મા પન એવં વુત્તે સો પરિબ્બાજકો ઉચ્છેદં ગણ્હેય્ય, ઉપપજ્જતીતિ પન સસ્સતમેવ, ઉપપજ્જતિ ચ ન ચ ઉપપજ્જતીતિ એકચ્ચસસ્સતં, નેવ ઉપપજ્જતિ ન ન ઉપપજ્જતીતિ અમરાવિક્ખેપં, તસ્મા ભગવા – ‘‘અયં અપ્પતિટ્ઠો અનાલમ્બો હોતુ, સુખપવેસનટ્ઠાનં મા લભતૂ’’તિ અનનુઞ્ઞાય ઠત્વા અનુઞ્ઞમ્પિ પટિક્ખિપિ. અલન્તિ સમત્થં પરિયત્તં. ધમ્મોતિ પચ્ચયાકારધમ્મો. અઞ્ઞત્રયોગેનાતિ અઞ્ઞત્થ પયોગેન. અઞ્ઞત્રાચરિયકેનાતિ પચ્ચયાકારં અજાનન્તાનં અઞ્ઞેસં આચરિયાનં સન્તિકે વસન્તેન.

૧૯૧. તેન હિ વચ્છાતિ યસ્મા ત્વં સમ્મોહમાપાદિન્તિ વદસિ, તસ્મા તંયેવેત્થ પટિપુચ્છિસ્સામિ. અનાહારો નિબ્બુતોતિ અપ્પચ્ચયો નિબ્બુતો.

૧૯૨. યેન રૂપેનાતિ યેન રૂપેન સત્તસઙ્ખાતં તથાગતં રૂપીતિ પઞ્ઞાપેય્ય. ગમ્ભીરોતિ ગુણગમ્ભીરો. અપ્પમેય્યોતિ પમાણં ગણ્હિતું ન સક્કુણેય્યો. દુપ્પરિયોગાળ્હોતિ દુઓગાહો દુજ્જાનો. સેય્યથાપિ મહાસમુદ્દોતિ યથા મહાસમુદ્દો ગમ્ભીરો અપ્પમેય્યો દુજ્જાનો, એવમેવ ખીણાસવોપિ. તં આરબ્ભ ઉપપજ્જતીતિઆદિ સબ્બં ન યુજ્જતિ. કથં? યથા પરિનિબ્બુતં અગ્ગિં આરબ્ભ પુરત્થિમં દિસં ગતોતિઆદિ સબ્બં ન યુજ્જતિ, એવં.

અનિચ્ચતાતિ અનિચ્ચતાય. સારે પતિટ્ઠિતન્તિ લોકુત્તરધમ્મસારે પતિટ્ઠિતં. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

પપઞ્ચસૂદનિયા મજ્ઝિમનિકાયટ્ઠકથાય

અગ્ગિવચ્છસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.