૧. ઇસિદાસીથેરીગાથાવણ્ણના

ચત્તાલીસનિપાતે નગરમ્હિ કુસુમનામેતિઆદિકા ઇસિદાસિયા થેરિયા ગાથા. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારા તત્થ તત્થ ભવે પુરિસત્તભાવે ઠત્વા વિવટ્ટૂપનિસ્સયં કુસલં ઉપચિનન્તી ચરિમભવતો સત્તમે ભવે અકલ્યાણસન્નિસ્સયેન પરદારિકકમ્મં કત્વા, કાયસ્સ ભેદા નિરયે નિબ્બત્તિત્વા તત્થ બહૂનિ વસ્સસતાનિ નિરયે પચ્ચિત્વા, તતો ચુતા તીસુ જાતીસુ તિરચ્છાનયોનિયં નિબ્બત્તિત્વા તતો ચુતા દાસિયા કુચ્છિસ્મિં નપુંસકો હુત્વા નિબ્બત્તિ. તતો પન ચુતા એકસ્સ દલિદ્દસ્સ સાકટિકસ્સ ધીતા હુત્વા નિબ્બત્તિ. તં વયપ્પત્તં ગિરિદાસો નામ અઞ્ઞતરસ્સ સત્થવાહસ્સ પુત્તો અત્તનો ભરિયં કત્વા ગેહં આનેસિ. તસ્સ ચ ભરિયા અત્થિ સીલવતી કલ્યાણધમ્મા. તસ્સં ઇસ્સાપકતા સામિનો તસ્સા વિદ્દેસનકમ્મં અકાસિ. સા તત્થ યાવજીવં ઠત્વા કાયસ્સ ભેદા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે ઉજ્જેનિયં કુલપદેસસીલાચારાદિગુણેહિ અભિસમ્મતસ્સ વિભવસમ્પન્નસ્સ સેટ્ઠિસ્સ ધીતા હુત્વા નિબ્બત્તિ, ઇસિદાસીતિસ્સા નામં અહોસિ.

તં વયપ્પત્તકાલે માતાપિતરો કુલરૂપવયવિભવાદિસદિસસ્સ અઞ્ઞતરસ્સ સેટ્ઠિપુત્તસ્સ અદંસુ. સા તસ્સ ગેહે પતિદેવતા હુત્વા માસમત્તં વસિ. અથસ્સા કમ્મબલેન સામિકો વિરત્તરૂપો હુત્વા તં ઘરતો નીહરિ. તં સબ્બં પાળિતો એવ વિઞ્ઞાયતિ. તેસં તેસં પન સામિકાનં અરુચ્ચનેય્યતાય સંવેગજાતા પિતરં અનુજાનાપેત્વા, જિનદત્તાય થેરિયા સન્તિકે પબ્બજિત્વા વિપસ્સનાય કમ્મં કરોન્તી નચિરસ્સેવ સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પત્વા, ફલસુખેન નિબ્બાનસુખેન ચ વીતિનામેન્તી એકદિવસં પાટલિપુત્તનગરે પિણ્ડાય ચરિત્વા પચ્છાભત્તં પિણ્ડપાતપટિક્કન્તા મહાગઙ્ગાયં વાલુકપુલિને નિસીદિત્વા બોધિત્થેરિયા નામ અત્તનો સહાયત્થેરિયા પુબ્બપટિપત્તિં પુચ્છિતા તમત્થં ગાથાબન્ધવસેન વિસ્સજ્જેસિ ‘‘ઉજ્જેનિયા પુરવરે’’તિઆદિના. તેસં પન પુચ્છાવિસ્સજ્જનાનં સમ્બન્ધં દસ્સેતું –

૪૦૨. ‘‘નગરમ્હિ કુસુમનામે, પાટલિપુત્તમ્હિ પથવિયા મણ્ડે;

સક્યકુલકુલીનાયો, દ્વે ભિક્ખુનિયો હિ ગુણવતિયો.

૪૦૩. ‘‘ઇસિદાસી તત્થ એકા, દુતિયા બોધીતિ સીલસમ્પન્ના ચ;

ઝાનજ્ઝાયનરતાયો, બહુસ્સુતાયો ધુતકિલેસાયો.

૪૦૪. ‘‘તા પિણ્ડાય ચરિત્વા, ભત્તત્થં કરિય ધોતપત્તાયો;

રહિતમ્હિ સુખનિસિન્ના, ઇમા ગિરા અબ્ભુદીરેસુ’’ન્તિ. –

ઇમા તિસ્સો ગાથા સઙ્ગીતિકારેહિ ઠપિતા.

૪૦૫. ‘‘પાસાદિકાસિ અય્યે, ઇસિદાસિ વયોપિ તે અપરિહીનો;

કિં દિસ્વાન બ્યાલિકં, અથાસિ નેક્ખમ્મમનુયુત્તા.

૪૦૬. ‘‘એવમનુયુઞ્જિયમાના સા, રહિતે ધમ્મદેસનાકુસલા;

ઇસિદાસી વચનમબ્રવિ, સુણ બોધિ યથામ્હિ પબ્બજિતા.

ઇતો પરં વિસ્સજ્જનગાથા.

૪૦૭. ‘‘ઉજ્જેનિયા પુરવરે, મય્હં પિતા સીલસંવુતો સેટ્ઠિ;

તસ્સમ્હિ એકધીતા, પિયા મનાપા ચ દયિતા ચ.

૪૦૮. ‘‘અથ મે સાકેતતો વરકા, આગચ્છુમુત્તમકુલીના;

સેટ્ઠી પહૂતરતનો, તસ્સ મમં સુણુમદાસિ તાતો.

૪૦૯. ‘‘સસ્સુયા સસુરસ્સ ચ, સાયં પાતં પણામમુપગમ્મ;

સિરસા કરોમિ પાદે, વન્દામિ યથામ્હિ અનુસિટ્ઠા.

૪૧૦. ‘‘યા મય્હં સામિકસ્સ, ભગિનિયો ભાતુનો પરિજનો વા;

તમેકવરકમ્પિ દિસ્વા, ઉબ્બિગ્ગા આસનં દેમિ.

૪૧૧. ‘‘અન્નેન ચ પાનેન ચ, ખજ્જેન ચ યઞ્ચ તત્થ સન્નિહિતં;

છાદેમિ ઉપનયામિ ચ, દેમિ ચ યં યસ્સ પતિરૂપં.

૪૧૨. ‘‘કાલેન ઉપટ્ઠહિત્વા, ઘરં સમુપગમામિ ઉમ્મારે;

ધોવન્તી હત્થપાદે, પઞ્જલિકા સામિકમુપેમિ.

૪૧૩. ‘‘કોચ્છં પસાદં અઞ્જનિઞ્ચ, આદાસકઞ્ચ ગણ્હિત્વા;

પરિકમ્મકારિકા વિય, સયમેવ પતિં વિભૂસેમિ.

૪૧૪. ‘‘સયમેવ ઓદનં સાધયામિ, સયમેવ ભાજનં ધોવન્તી;

માતાવ એકપુત્તકં, તથા ભત્તારં પરિચરામિ.

૪૧૫. ‘‘એવં મં ભત્તિકતં, અનુરત્તં કારિકં નિહતમાનં;

ઉટ્ઠાયિકં અનલસં, સીલવતિં દુસ્સતે ભત્તા.

૪૧૬. ‘‘સો માતરઞ્ચ પિતરઞ્ચ, ભણતિ આપુચ્છહં ગમિસ્સામિ;

ઇસિદાસિયા ન સહ વચ્છં, એકાગારેહં સહ વત્થું.

૪૧૭. ‘‘મા એવં પુત્ત અવચ, ઇસિદાસી પણ્ડિતા પરિબ્યત્તા;

ઉટ્ઠાયિકા અનલસા, કિં તુય્હં ન રોચતે પુત્ત.

૪૧૮. ‘‘ન ચ મે હિંસતિ કિઞ્ચિ, ન ચહં ઇસિદાસિયા સહ વચ્છં;

દેસ્સાવ મે અલં મે, અપુચ્છાહં ગમિસ્સામિ.

૪૧૯. ‘‘તસ્સ વચનં સુણિત્વા, સસ્સુ સસુરો ચ મં અપુચ્છિંસુ;

કિસ્સ તયા અપરદ્ધં, ભણ વિસ્સટ્ઠા યથાભૂતં.

૪૨૦. ‘‘નપિહં અપરજ્ઝં કિઞ્ચિ, નપિ હિંસેમિ ન ભણામિ દુબ્બચનં;

કિં સક્કા કાતુય્યે, યં મં વિદ્દેસ્સતે ભત્તા.

૪૨૧. ‘‘તે મં પિતુઘરં પટિનયિંસુ, વિમના દુખેન અધિભૂતા;

પુત્તમનુરક્ખમાના, જિતામ્હસે રૂપિનિં લક્ખિં.

૪૨૨. ‘‘અથ મં અદાસિ તાતો, અડ્ઢસ્સ ઘરમ્હિ દુતિયકુલિકસ્સ;

તતો ઉપડ્ઢસુઙ્કેન, યેન મં વિન્દથ સેટ્ઠિ.

૪૨૩. ‘‘તસ્સપિ ઘરમ્હિ માસં, અવસિં અથ સોપિ મં પટિચ્છરયિ;

દાસીવ ઉપટ્ઠહન્તિં, અદૂસિકં સીલસમ્પન્નં.

૪૨૪. ‘‘ભિક્ખાય ચ વિચરન્તં, દમકં દન્તં મે પિતા ભણતિ;

હોહિસિ મે જામાતા, નિક્ખિપ પોટ્ઠિઞ્ચ ઘટિકઞ્ચ.

૪૨૫. ‘‘સોપિ વસિત્વા પક્ખં, અથ તાતં ભણતિ ‘દેહિ મે પોટ્ઠિં;

ઘટિકઞ્ચ મલ્લકઞ્ચ, પુનપિ ભિક્ખં ચરિસ્સામિ’.

૪૨૬. ‘‘અથ નં ભણતી તાતો, અમ્મા સબ્બો ચ મે ઞાતિગણવગ્ગો;

કિં તે ન કીરતિ ઇધ, ભણ ખિપ્પં તં તે કરિહિતિ.

૪૨૭. ‘‘એવં ભણિતો ભણતિ, યદિ મે અત્તા સક્કોતિ અલં મય્હં;

ઇસિદાસિયા ન સહ વચ્છં, એકઘરેહં સહ વત્થું.

૪૨૮. ‘‘વિસ્સજ્જિતો ગતો સો, અહમ્પિ એકાકિની વિચિન્તેમિ;

આપુચ્છિતૂન ગચ્છં, મરિતુયે વા પબ્બજિસ્સં વા.

૪૨૯. ‘‘અથ અય્યા જિનદત્તા, આગચ્છી ગોચરાય ચરમાના;

તાત કુલં વિનયધરી, બહુસ્સુતા સીલસમ્પન્ના.

૪૩૦. ‘‘તં દિસ્વાન અમ્હાકં, ઉટ્ઠાયાસનં તસ્સા પઞ્ઞાપયિં;

નિસિન્નાય ચ પાદે, વન્દિત્વા ભોજનમદાસિં.

૪૩૧. ‘‘અન્નેન ચ પાનેન ચ, ખજ્જેન ચ યઞ્ચ તત્થ સન્નિહિતં;

સન્તપ્પયિત્વા અવચં, અય્યે ઇચ્છામિ પબ્બજિતું.

૪૩૨. ‘‘અથ મં ભણતી તાતો, ઇધેવ પુત્તક ચરાહિ ત્વં ધમ્મં;

અન્નેન ચ પાનેન ચ, તપ્પય સમણે દ્વિજાતી ચ.

૪૩૩. ‘‘અથહં ભણામિ તાતં, રોદન્તી અઞ્જલિં પણામેત્વા;

પાપઞ્હિ મયા પકતં, કમ્મં તં નિજ્જરેસ્સામિ.

૪૩૪. ‘‘અથ મં ભણતી તાતો, પાપુણ બોધિઞ્ચ અગ્ગધમ્મઞ્ચ;

નિબ્બાનઞ્ચ લભસ્સુ, યં સચ્છિકરી દ્વિપદસેટ્ઠો.

૪૩૫. ‘‘માતાપિતૂ અભિવાદ, યિત્વા સબ્બઞ્ચ ઞાતિગણવગ્ગં;

સત્તાહં પબ્બજિતા, તિસ્સો વિજ્જા અફસ્સયિં.

૪૩૬. ‘‘જાનામિ અત્તનો સત્ત, જાતિયો યસ્સયં ફલવિપાકો;

તં તવ આચિક્ખિસ્સં, તં એકમના નિસામેહિ.

૪૩૭. ‘‘નગરમ્હિ એરકચ્છે, સુવણ્ણકારો અહં પહૂતધનો;

યોબ્બનમદેન મત્તો, સો પરદારં અસેવિહં.

૪૩૮. ‘‘સોહં તતો ચવિત્વા, નિરયમ્હિ અપચ્ચિસં ચિરં;

પક્કો તતો ચ ઉટ્ઠહિત્વા, મક્કટિયા કુચ્છિમોક્કમિં.

૪૩૯. ‘‘સત્તાહજાતકં મં, મહાકપિ યૂથપો નિલ્લચ્છેસિ;

તસ્સેતં કમ્મફલં, યથાપિ ગન્ત્વાન પરદારં.

૪૪૦. ‘‘સોહં તતો ચવિત્વા, કાલં કરિત્વા સિન્ધવારઞ્ઞે;

કાણાય ચ ખઞ્જાય ચ, એળકિયા કુચ્છિમોક્કમિં.

૪૪૧. ‘‘દ્વાદસ વસ્સાનિ અહં, નિલ્લચ્છિતો દારકે પરિવહિત્વા;

કિમિનાવટ્ટો અકલ્લો, યથાપિ ગન્ત્વાન પરદારં.

૪૪૨. ‘‘સોહં તતો ચવિત્વા, ગોવાણિજકસ્સ ગાવિયા જાતો;

વચ્છો લાખાતમ્બો, નિલ્લચ્છિતો દ્વાદસે માસે.

૪૪૩. ‘‘વોઢૂન નઙ્ગલમહં, સકટઞ્ચ ધારયામિ;

અન્ધોવટ્ટો અકલ્લો, યથાપિ ગન્ત્વાન પરદારં.

૪૪૪. ‘‘સોહં તતો ચવિત્વા, વીથિયા દાસિયા ઘરે જાતો;

નેવ મહિલા ન પુરિસો, યથાપિ ગન્ત્વાન પરદારં.

૪૪૫. ‘‘તિંસતિવસ્સમ્હિ મતો, સાકટિકકુલમ્હિ દારિકા જાતા;

કપણમ્હિ અપ્પભોગે, ધનિકપુરિસપાતબહુલમ્હિ.

૪૪૬. ‘‘તં મં તતો સત્થવાહો, ઉસ્સન્નાય વિપુલાય વડ્ઢિયા;

ઓકડ્ઢતિ વિલપન્તિં, અચ્છિન્દિત્વા કુલઘરસ્મા.

૪૪૭. ‘‘અથ સોળસમે વસ્સે, દિસ્વા મં પત્તયોબ્બનં કઞ્ઞં;

ઓરુન્ધતસ્સ પુત્તો, ગિરિદાસો નામ નામેન.

૪૪૮. ‘‘તસ્સપિ અઞ્ઞા ભરિયા, સીલવતી ગુણવતી યસવતી ચ;

અનુરત્તા ભત્તારં, તસ્સાહં વિદ્દેસનમકાસિં.

૪૪૯. ‘‘તસ્સેતં કમ્મફલં, યં મં અપકીરિતૂન ગચ્છન્તિ;

દાસીવ ઉપટ્ઠહન્તિં, તસ્સપિ અન્તો કતો મયા’’તિ.

તત્થ નગરમ્હિ કુસુમનામેતિ ‘‘કુસુમપુર’’ન્તિ એવં કુસુમસદ્દેન ગહિતનામકે નગરે, ઇદાનિ તં નગરં પાટલિપુત્તમ્હીતિ સરૂપતો દસ્સેતિ. પથવિયા મણ્ડેતિ સકલાય પથવિયા મણ્ડભૂતે. સક્યકુલકુલીનાયોતિ સક્યકુલે કુલધીતરો, સક્યપુત્તસ્સ ભગવતો સાસને પબ્બજિતતાય એવં વુત્તં.

તત્થાતિ તાસુ દ્વીસુ ભિક્ખુનીસુ. બોધીતિ એવંનામિકા થેરી. ઝાનજ્ઝાયનરતાયોતિ લોકિયલોકુત્તરસ્સ ઝાનસ્સ ઝાયને અભિરતા. બહુસ્સુતાયોતિ પરિયત્તિબાહુસચ્ચેન બહુસ્સુતા. ધુતકિલેસાયોતિ અગ્ગમગ્ગેન સબ્બસો સમુગ્ઘાતિતકિલેસા. ભત્તત્થં કરિયાતિ ભત્તકિચ્ચં નિટ્ઠાપેત્વા. રહિતમ્હીતિ જનરહિતમ્હિ વિવિત્તટ્ઠાને. સુખનિસિન્નાતિ પબ્બજ્જાસુખેન વિવેકસુખેન ચ સુખનિસિન્ના. ઇમા ગિરાતિ ઇદાનિ વુચ્ચમાના સુખા લાપના. અબ્ભુદીરેસુન્તિ પુચ્છાવિસ્સજ્જનવસેન કથયિંસુ.

‘‘પાસાદિકાસી’’તિ ગાથા બોધિત્થેરિયા પુચ્છાવસેન વુત્તા. ‘‘એવમનુયુઞ્જિયમાના’’તિ ગાથા સઙ્ગીતિકારેહેવ વુત્તા. ‘‘ઉજ્જેનિયા’’તિઆદિકા હિ સબ્બાપિ ઇસિદાસિયાવ વુત્તા. તત્થ પાસાદિકાસીતિ રૂપસમ્પત્તિયા પસ્સન્તાનં પસાદાવહા અસિ. વયોપિ તે અપરિહીનોતિ તુય્હં વયોપિ ન પરિહીનો, પઠમવયે ઠિતાસીતિ અત્થો. કિં દિસ્વાન બ્યાલિકન્તિ કીદિસં બ્યાલિકં દોસં ઘરાવાસે આદીનવં દિસ્વા. અથાસિ નેક્ખમ્મમનુયુત્તાતિ અથાતિ નિપાતમત્તં, નેક્ખમ્મં પબ્બજ્જં અનુયુત્તા અસિ.

અનુયુઞ્જિયમાનાતિ પુચ્છિયમાના, સા ઇસિદાસીતિ યોજના. રહિતેતિ સુઞ્ઞટ્ઠાને. સુણ બોધિ યથામ્હિ પબ્બજિતાતિ બોધિત્થેરિ અહં યથા પબ્બજિતા અમ્હિ, તં તં પુરાણં સુણ સુણાહિ.

ઉજ્જેનિયા પુરવરેતિ ઉજ્જેનીનામકે અવન્તિરટ્ઠે ઉત્તમનગરે. પિયાતિ એકધીતુભાવેન પિયાયિતબ્બા. મનાપાતિ સીલાચારગુણેન મનવડ્ઢનકા. દયિતાતિ અનુકમ્પિતબ્બા.

અથાતિ પચ્છા મમ વયપ્પત્તકાલે. મે સાકેતતો વરકાતિ સાકેતનગરતો મમ વરકા મં વારેન્તા આગચ્છું. ઉત્તમકુલીનાતિ તસ્મિં નગરે અગ્ગકુલિકા, યેન તે પેસિતા, સો સેટ્ઠિ પહૂતરતનો. તસ્સ મમં સુણ્હમદાસિ તાતોતિ તસ્સ સાકેતસેટ્ઠિનો સુણિસં પુત્તસ્સ ભરિયં કત્વા મય્હં પિતા મં અદાસિ.

સાયં પાતન્તિ સાયન્હે પુબ્બણ્હે ચ. પણામમુપગમ્મ સિરસા કરોમીતિ સસ્સુયા સસુરસ્સ ચ સન્તિકં ઉપગન્ત્વા સિરસા પણામં કરોમિ, તેસં પાદે વન્દામિ. યથામ્હિ અનુસિટ્ઠાતિ તેહિ યથા અનુસિટ્ઠા અમ્હિ, તથા કરોમિ, તેસં અનુસિટ્ઠિં ન અતિક્કમામિ.

તમેકવરકમ્પીતિ એકવલ્લભમ્પિ. ઉબ્બિગ્ગાતિ તસન્તા. આસનં દેમીતિ યસ્સ પુગ્ગલસ્સ યં અનુચ્છવિકં, તં તસ્સ દેમિ.

તત્થાતિ પરિવેસનટ્ઠાને. સન્નિહિતન્તિ સજ્જિતં હુત્વા વિજ્જમાનં. છાદેમીતિ ઉપચ્છાદેમિ, ઉપચ્છાદેત્વા ઉપનયામિ ચ, ઉપનેત્વા દેમિ, દેન્તીપિ યં યસ્સ પતિરૂપં, તદેવ દેમીતિ અત્થો.

ઉમ્મારેતિ દ્વારે. ધોવન્તી હત્થપાદેતિ હત્થપાદે ધોવિની આસિં, ધોવિત્વા ઘરં સમુપગમામીતિ યોજના.

કોચ્છન્તિ મસ્સૂનં કેસાનઞ્ચ ઉલ્લિખનકોચ્છં. પસાદન્તિ ગન્ધચુણ્ણાદિમુખવિલેપનં. ‘‘પસાધન’’ન્તિપિ પાઠો, પસાધનભણ્ડં. અઞ્જનિન્તિ અઞ્જનનાળિં. પરિકમ્મકારિકા વિયાતિ અગ્ગકુલિકા વિભવસમ્પન્નાપિ પતિપરિચારિકા ચેટિકા વિય.

સાધયામીતિ પચામિ. ભાજનન્તિ લોહભાજનઞ્ચ. ધોવન્તી પરિચરામીતિ યોજના.

ભત્તિકતન્તિ કતસામિભતિકં. અનુરત્તન્તિ અનુરત્તવન્તિં. કારિકન્તિ તસ્સ તસ્સેવ ઇતિ કત્તબ્બસ્સ કારિકં. નિહતમાનન્તિ અપનીતમાનં. ઉટ્ઠાયિકન્તિ ઉટ્ઠાનવીરિયસમ્પન્નં. અનલસન્તિ તતો એવ અકુસીતં. સીલવતિન્તિ સીલાચારસમ્પન્નં. દુસ્સતેતિ દુસ્સતિ, કુજ્ઝિત્વા ભણતિ.

ભણતિ આપુચ્છહં ગમિસ્સામીતિ ‘‘અહં તુમ્હે આપુચ્છિત્વા યત્થ કત્થચિ ગમિસ્સામી’’તિ સો મમ સામિકો અત્તનો માતરઞ્ચ પિતરઞ્ચ ભણતિ. કિં ભણતીતિ ચે આહ – ‘‘ઇસિદાસિયા ન સહ વચ્છં, એકાગારેહં સહ વત્થુ’’ન્તિ. તત્થ વચ્છન્તિ વસિસ્સં.

દેસ્સાતિ અપ્પિયા. અલં મેતિ પયોજનં મે તાય ઇત્થીતિ અત્થો. અપુચ્છાહં ગમિસ્સામીતિ યદિ મે તુમ્હે તાય સદ્ધિં સંવાસં ઇચ્છથ, અહં તુમ્હે અપુચ્છિત્વા વિદેસં પક્કમિસ્સામિ.

તસ્સાતિ મમ ભત્તુનો. કિસ્સાતિ કિં અસ્સ તવ સામિકસ્સ. તયા અપરદ્ધં બ્યાલિકં કતં.

નપિહં અપરજ્ઝન્તિ નપિ અહં તસ્સ કિઞ્ચિ અપરજ્ઝિં. અયમેવ વા પાઠો. નપિ હિંસેમીતિ નપિ બાધેમિ. દુબ્બચનન્તિ દુરુત્તવચનં. કિં સક્કા કાતુય્યેતિ કિં મયા કાતું અય્યે સક્કા. યં મં વિદ્દેસ્સતે ભત્તાતિ યસ્મા અકારણેનેવ ભત્તા મય્હં વિદ્દેસ્સતે વિદ્દેસ્સં ચિત્તપ્પકોપં કરોતિ.

વિમનાતિ દોમનસ્સિકા. પુત્તમનુરક્ખમાનાતિ અત્તનો પુત્તં મય્હં સામિકં ચિત્તમનુરક્ખણેન અનુરક્ખન્તા. જિતામ્હસે રૂપિનિં લક્ખિન્તિ જિતા અમ્હસે જિતા વતામ્હ રૂપવતિં સિરિં, મનુસ્સવેસેન ચરન્તિયા સિરિદેવતાય પરિહીના વતાતિ અત્થો.

અડ્ઢસ્સ ઘરમ્હિ દુતિયકુલિકસ્સાતિ પઠમસામિકં ઉપાદાય દુતિયસ્સ અડ્ઢસ્સ કુલપુત્તસ્સ ઘરમ્હિ મં અદાસિ, દેન્તો ચ તતો પઠમસુઙ્કતો ઉપડ્ઢસુઙ્કેન અદાસિ. યેન મં વિન્દથ સેટ્ઠીતિ યેન સુઙ્કેન મં પઠમં સેટ્ઠિ વિન્દથ પટિલભિ, તતો ઉપડ્ઢસુઙ્કેનાતિ યોજના.

સોપીતિ દુતિયસામિકોપિ. મં પટિચ્છરયીતિ મં નીહરિ, સો મં ગેહતો નિક્કડ્ઢિ. ઉપટ્ઠહન્તિન્તિ દાસી વિય ઉપટ્ઠહન્તિં ઉપટ્ઠાનં કરોન્તિં. અદૂસિકન્તિ અદુબ્ભનકં.

દમકન્તિ કારુઞ્ઞાધિટ્ઠાનતાય પરેસં ચિત્તસ્સ દમકં. યથા પરે કિઞ્ચિ દસ્સન્તિ, એવં અત્તનો કાયં વાચઞ્ચ દન્તં વૂપસન્તં કત્વા પરદત્તભિક્ખાય વિચરણકં. જામાતાતિ દુહિતુપતિ. નિક્ખિપ પોટ્ઠિઞ્ચ ઘટિકઞ્ચાતિ તયા પરિદહિતં પિલોતિકાખણ્ડઞ્ચ ભિક્ખાકપાલઞ્ચ છડ્ડેહિ.

સોપિ વસિત્વા પક્ખન્તિ સોપિ ભિક્ખકો પુરિસો મયા સદ્ધિં અદ્ધમાસમત્તં વસિત્વા પક્કામિ.

અથ નં ભણતી તાતોતિ તં ભિક્ખકં મમ પિતા માતા સબ્બો ચ મે ઞાતિગણો વગ્ગવગ્ગો હુત્વા ભણતિ. કથં? કિં તે ન કીરતિ ઇધ તુય્હં કિં નામ ન કિરતિ ન સાધિયતિ, ભણ ખિપ્પં. તં તે કરિહિતીતિ તં તુય્હં કરિસ્સતિ.

યદિ મે અત્તા સક્કોતીતિ યદિ મય્હં અત્તા અત્તાધીનો ભુજિસ્સો ચ હોતિ, અલં મય્હં ઇસિદાસિયા તાય પયોજનં નત્થિ, તસ્મા ન સહ વચ્છં ન સહ વસિસ્સં, એકઘરે અહં તાય સહ વત્થુન્તિ યોજના.

વિસ્સજ્જિતો ગતો સોતિ સો ભિક્ખકો પિતરા વિસ્સજ્જિતો યથારુચિ ગતો. એકાકિનીતિ એકિકાવ. આપુચ્છિતૂન ગચ્છન્તિ મય્હં પિતરં વિસ્સજ્જેત્વા ગચ્છામિ. મરિતુયેતિ મરિતું. વાતિ વિકપ્પત્થે નિપાતો.

ગોચરાયાતિ ભિક્ખાય, તાત-કુલં આગચ્છીતિ યોજના.

તન્તિ તં જિનદત્તત્થેરિં. ઉટ્ઠાયાસનં તસ્સા પઞ્ઞાપયિન્તિ ઉટ્ઠહિત્વા આસનં તસ્સા થેરિયા પઞ્ઞાપેસિં.

ઇધેવાતિ ઇમસ્મિં એવ ગેહે ઠિતા. પુત્તકાતિ સામઞ્ઞવોહારેન ધીતરં અનુકમ્પેન્તો આલપતિ. ચરાહિ ત્વં ધમ્મન્તિ ત્વં પબ્બજિત્વા ચરિતબ્બં બ્રહ્મચરિયાદિધમ્મં ચર. દ્વિજાતીતિ બ્રાહ્મણજાતી.

નિજ્જરેસ્સામીતિ જીરાપેસ્સામિ વિનાસેસ્સામિ.

બોધિન્તિ સચ્ચાભિસમ્બોધિં, મગ્ગઞાણન્તિ અત્થો. અગ્ગધમ્મન્તિ ફલધમ્મં, અરહત્તં. યં સચ્છિકરી દ્વિપદસેટ્ઠોતિ યં મગ્ગફલનિબ્બાનસઞ્ઞિતં લોકુત્તરધમ્મં દ્વિપદાનં સેટ્ઠો સમ્માસમ્બુદ્ધો સચ્છિ અકાસિ, તં લભસ્સૂતિ યોજના.

સત્તાહં પબ્બજિતાતિ પબ્બજિતા હુત્વા સત્તાહેન. અફસ્સયિન્તિ ફુસિં સચ્છાકાસિં.

યસ્સયં ફલવિપાકોતિ યસ્સ પાપકમ્મસ્સ, અયં સામિકસ્સ અમનાપભાવસઙ્ખાતો નિસ્સન્દફલભૂતો વિપાકો. તં તવ આચિક્ખિસ્સન્તિ તં કમ્મં તવ કથેસ્સામિ. તન્તિ આચિક્ખિયમાનં તમેવ કમ્મં, તં વા મમ વચનં. એકમનાતિ એકગ્ગમના. અયમેવ વા પાઠો.

નગરમ્હિ એરકચ્છેતિ એવંનામકે નગરે. સો પરદારં અસેવિહન્તિ સો અહં પરસ્સ દારં અસેવિં.

ચિરં પક્કોતિ બહૂનિ વસ્સસતસહસ્સાનિ નિરયગ્ગિના દડ્ઢો. તતો ચ ઉટ્ઠહિત્વાતિ તતો નિરયતો વુટ્ઠિતો ચુતો. મક્કટિયા કુચ્છિમોક્કમિન્તિ વાનરિયા કુચ્છિમ્હિ પટિસન્ધિં ગણ્હિં.

યૂથપોતિ યૂથપતિ. નિલ્લચ્છેસીતિ પુરિસભાવસ્સ લક્ખણભૂતાનિ બીજકાનિ નિલ્લચ્છેસિ નીહરિ. તસ્સેતં કમ્મફલન્તિ તસ્સ મય્હં એતં અતીતે કતસ્સ કમ્મસ્સ ફલં. યથાપિ ગન્ત્વાન પરદારન્તિ યથા તં પરદારં અતિક્કમિત્વા.

તતોતિ મક્કટયોનિતો. સિન્ધવારઞ્ઞેતિ સિન્ધવરટ્ઠે અરઞ્ઞટ્ઠાને. એળકિયાતિ અજિયા.

દારકે પરિવહિત્વાતિ પિટ્ઠિં આરુય્હ કુમારકે વહિત્વા. કિમિનાવટ્ટોતિ અભિજાતટ્ઠાને કિમિપરિગતોવ હુત્વા અટ્ટો અટ્ટિતો. અકલ્લોતિ ગિલાનો, અહોસીતિ વચનસેસો.

ગોવાણિજકસ્સાતિ ગાવિયો વિક્કિણિત્વા જીવકસ્સ. લાખાતમ્બોતિ લાખારસરત્તેહિ વિય તમ્બેહિ લોમેહિ સમન્નાગતો.

વોઢૂનાતિ વહિત્વા. નઙ્ગલન્તિ સીરં, સકટઞ્ચ ધારયામીતિ અત્થો. અન્ધોવટ્ટોતિ કાણોવ હુત્વા અટ્ટો પીળિતો.

વીથિયાતિ નગરવીથિયં. દાસિયા ઘરે જાતોતિ ઘરદાસિયા કુચ્છિમ્હિ જાતો. ‘‘વણ્ણદાસિયા’’તિપિ વદન્તિ. નેવ મહિલા ન પુરિસોતિ ઇત્થીપિ પુરિસોપિ ન હોમિ, જાતિનપુંસકોતિ અત્થો.

તિંસતિવસ્સમ્હિ મતોતિ નપુંસકો હુત્વા તિંસવસ્સકાલે મતો. સાકટિકકુલમ્હીતિ સૂતકકુલે. ધનિકપુરિસપાતબહુલમ્હીતિ ઇણાયિકાનં પુરિસાનં અધિપતનબહુલે બહૂહિ ઇણાયિકેહિ અભિભવિતબ્બે.

ઉસ્સન્નાયાતિ ઉપચિતાય. વિપુલાયાતિ મહતિયા. વડ્ઢિયાતિ ઇણવડ્ઢિયા. ઓકડ્ઢતીતિ અવકડ્ઢતિ. કુલઘરસ્માતિ મમ જાતકુલગેહતો.

ઓરુન્ધતસ્સ પુત્તોતિ અસ્સ સત્થવાહસ્સ પુત્તો, મયિ પટિબદ્ધચિત્તો નામેન ગિરિદાસો નામ અવરુન્ધતિ અત્તનો પરિગ્ગહભાવેન ગેહે કરોતિ.

અનુરત્તા ભત્તારન્તિ ભત્તારં અનુવત્તિકા. તસ્સાહં વિદ્દેસનમકાસિન્તિ તસ્સ ભત્તુનો તં ભરિયં સપત્તિં વિદ્દેસનકમ્મં અકાસિં. યથા તં સો કુજ્ઝતિ, એવં પટિપજ્જિં.

યં મં અપકીરિતૂન ગચ્છન્તીતિ યં દાસી વિય સક્કચ્ચં ઉપટ્ઠહન્તિં મં તત્થ તત્થ પતિનો અપકિરિત્વા છડ્ડેત્વા અનપેક્ખા અપગચ્છન્તિ. એતં તસ્સા મય્હં તદા કતસ્સ પરદારિકકમ્મસ્સ સપત્તિં વિદ્દેસનકમ્મસ્સ ચ નિસ્સન્દફલં. તસ્સપિ અન્તો કતો મયાતિ તસ્સપિ તથા અનુનયપાપકકમ્મસ્સ દારુણસ્સ પરિયન્તો ઇદાનિ મયા અગ્ગમગ્ગં અધિગચ્છન્તિયા કતો, ઇતો પરં કિઞ્ચિ દુક્ખં નત્થીતિ. યં પનેત્થ અન્તરન્તરા ન વિભત્તં, તં વુત્તનયત્તા ઉત્તાનત્થમેવ.

ઇસિદાસીથેરીગાથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ચત્તાલીસનિપાતવણ્ણના નિટ્ઠિતા.