૫. સુભાકમ્મારધીતુથેરીગાથાવણ્ણના

દહરાહન્તિઆદિકા સુભાય કમ્મારધીતાય થેરિયા ગાથા. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારા તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયં કુસલં ઉપચિનન્તી અનુક્કમેન સમ્ભાવિતકુસલમૂલા ઉપચિતવિમોક્ખસમ્ભારા સુગતીસુયેવ સંસરન્તી પરિપક્કઞાણા હુત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે રાજગહે અઞ્ઞતરસ્સ સુવણ્ણકારસ્સ ધીતા હુત્વા નિબ્બત્તિ, રૂપસમ્પત્તિસોભાય સુભાતિ તસ્સા નામં અહોસિ. સા અનુક્કમેન વિઞ્ઞુતં પત્વા, સત્થુ રાજગહપ્પવેસને સત્થરિ સઞ્જાતપ્પસાદા એકદિવસં ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા વન્દિત્વા એકમન્તં નિસીદિ. સત્થા તસ્સા ઇન્દ્રિયપરિપાકં દિસ્વા અજ્ઝાસયાનુરૂપં ચતુસચ્ચગબ્ભધમ્મં દેસેસિ. સા તાવદેવ સહસ્સનયપટિમણ્ડિતે સોતાપત્તિફલે પતિટ્ઠાસિ. સા અપરભાગે ઘરાવાસે દોસં દિસ્વા મહાપજાપતિયા ગોતમિયા સન્તિકે પબ્બજિત્વા ભિક્ખુનિસીલે પતિટ્ઠિતા ઉપરિમગ્ગત્થાય ભાવનમનુયુઞ્જિ. તં ઞાતકા કાલેન કાલં ઉપસઙ્કમિત્વા કામેહિ નિમન્તેન્તા પહૂતધનં વિભવજાતઞ્ચ દસ્સેત્વા પલોભેન્તિ. સા એકદિવસં અત્તનો સન્તિકં ઉપગતાનં ઘરાવાસેસુ કામેસુ ચ આદીનવં પકાસેન્તી ‘‘દહરાહ’’ન્તિઆદીહિ ચતુવીસતિયા ગાથાહિ ધમ્મં કથેત્વા તે નિરાસે કત્વા વિસ્સજ્જેત્વા વિપસ્સનાય કમ્મં કરોન્તી ઇન્દ્રિયાનિ પરિયોદપેન્તી ભાવનં ઉસ્સુક્કાપેત્વા ન ચિરસ્સેવ સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પાપુણિ. અરહત્તં પન પત્વા –

૩૩૯. ‘‘દહરાહં સુદ્ધવસના, યં પુરે ધમ્મમસ્સુણિં;

તસ્સા મે અપ્પમત્તાય, સચ્ચાભિસમયો અહુ.

૩૪૦. ‘‘તતોહં સબ્બકામેસુ, ભુસં અરતિમજ્ઝગં;

સક્કાયસ્મિં ભયં દિસ્વા, નેક્ખમ્મમેવ પીહયે.

૩૪૧. ‘‘હિત્વાનહં ઞાતિગણં, દાસકમ્મકરાનિ ચ;

ગામખેત્તાનિ ફીતાનિ, રમણીયે પમોદિતે.

૩૪૨. ‘‘પહાયહં પબ્બજિતા, સાપતેય્યમનપ્પકં;

એવં સદ્ધાય નિક્ખમ્મ, સદ્ધમ્મે સુપ્પવેદિતે.

૩૪૩. ‘‘નેતં અસ્સ પતિરૂપં, આકિઞ્ચઞ્ઞઞ્હિ પત્થયે;

યો જાતરૂપં રજતં, છડ્ડેત્વા પુનરાગમે.

૩૪૪. ‘‘રજતં જાતરૂપં વા, ન બોધાય ન સન્તિયા;

નેતં સમણસારુપ્પં, ન એતં અરિયદ્ધનં.

૩૪૫. ‘‘લોભનં મદનઞ્ચેતં, મોહનં રજવડ્ઢનં;

સાસઙ્કં બહુઆયાસં, નત્થિ ચેત્થ ધુવં ઠિતિ.

૩૪૬. ‘‘એત્થ રત્તા પમત્તા ચ, સંકિલિટ્ઠમના નરા;

અઞ્ઞમઞ્ઞેન બ્યારુદ્ધા, પુથૂ કુબ્બન્તિ મેધગં.

૩૪૭. ‘‘વધો બન્ધો પરિક્લેસો, જાનિ સોકપરિદ્દવો;

કામેસુ અધિપન્નાનં, દિસ્સતે બ્યસનં બહું.

૩૪૮. ‘‘તં મં ઞાતી અમિત્તાવ, કિં વો કામેસુ યુઞ્જથ;

જાનાથ મં પબ્બજિતં, કામેસુ ભયદસ્સિનિં.

૩૪૯. ‘‘ન હિરઞ્ઞસુવણ્ણેન, પરિક્ખીયન્તિ આસવા;

અમિત્તા વધકા કામા, સપત્તા સલ્લબન્ધના.

૩૫૦. ‘‘તં મં ઞાતી અમિત્તાવ, કિં વો કામેસુ યુઞ્જથ;

જાનાથ મં પબ્બજિતં, મુણ્ડં સઙ્ઘાટિપારુતં.

૩૫૧. ‘‘ઉત્તિટ્ઠપિણ્ડો ઉઞ્છો ચ, પંસુકૂલઞ્ચ ચીવરં;

એતં ખો મમ સારુપ્પં, અનગારૂપનિસ્સયો.

૩૫૨. ‘‘વન્તા મહેસીહિ કામા, યે દિબ્બા યે ચ માનુસા;

ખેમટ્ઠાને વિમુત્તા તે, પત્તા તે અચલં સુખં.

૩૫૩. ‘‘માહં કામેહિ સંગચ્છિં, યેસુ તાણં ન વિજ્જતિ;

અમિત્તા વધકા કામા, અગ્ગિક્ખન્ધૂપમા દુખા.

૩૫૪. ‘‘પરિપન્થો એસ ભયો, સવિઘાતો સકણ્ટકો;

ગેધો સુવિસમો ચેસો, મહન્તો મોહનામુખો.

૩૫૫. ‘‘ઉપસગ્ગો ભીમરૂપો, કામા સપ્પસિરૂપમા;

યે બાલા અભિનન્દન્તિ, અન્ધભૂતા પુથુજ્જના.

૩૫૬. ‘‘કામપઙ્કેન સત્તા હિ, બહૂ લોકે અવિદ્દસૂ;

પરિયન્તં ન જાનન્તિ, જાતિયા મરણસ્સ ચ.

૩૫૭. ‘‘દુગ્ગતિગમનં મગ્ગં, મનુસ્સા કામહેતુકં;

બહું વે પટિપજ્જન્તિ, અત્તનો રોગમાવહં.

૩૫૮. ‘‘એવં અમિત્તજનના, તાપના સંકિલેસિકા;

લોકામિસા બન્ધનીયા, કામા મરણબન્ધના.

૩૫૯. ‘‘ઉમ્માદના ઉલ્લપના, કામા ચિત્તપ્પમાથિનો;

સત્તાનં સંકિલેસાય, ખિપ્પં મારેન ઓડ્ડિતં.

૩૬૦. ‘‘અનન્તાદીનવા કામા, બહુદુક્ખા મહાવિસા;

અપ્પસ્સાદા રણકરા, સુક્કપક્ખવિસોસના.

૩૬૧. ‘‘સાહં એતાદિસં કત્વા, બ્યસનં કામહેતુકં;

ન તં પચ્ચાગમિસ્સામિ, નિબ્બાનાભિરતા સદા.

૩૬૨. ‘‘રણં તરિત્વા કામાનં, સીતિભાવાભિકઙ્ખિની;

અપ્પમત્તા વિહસ્સામિ, સબ્બસંયોજનક્ખયે.

૩૬૩. ‘‘અસોકં વિરજં ખેમં, અરિયટ્ઠઙ્ગિકં ઉજું;

તં મગ્ગં અનુગચ્છામિ, યેન તિણ્ણા મહેસિનો.

૩૬૪. ‘‘ઇમં પસ્સથ ધમ્મટ્ઠં, સુભં કમ્મારધીતરં;

અનેજં ઉપસમ્પજ્જ, રુક્ખમૂલમ્હિ ઝાયતિ.

૩૬૫. ‘‘અજ્જટ્ઠમી પબ્બજિતા, સદ્ધા સદ્ધમ્મસોભના;

વિનીતુપ્પલવણ્ણાય, તેવિજ્જા મચ્ચુહાયિની.

૩૬૬. ‘‘સાયં ભુજિસ્સા અણણા, ભિક્ખુની ભાવિતિન્દ્રિયા;

સબ્બયોગવિસંયુત્તા, કતકિચ્ચા અનાસવા.

૩૬૭. ‘‘તં સક્કો દેવસઙ્ઘેન, ઉપસઙ્કમ્મ ઇદ્ધિયા;

નમસ્સતિ ભૂતપતિ, સુભં કમ્મારધીતર’’ન્તિ. – ઇમા ગાથા અભાસિ;

તત્થ દહરાહં સુદ્ધવસના, યં પુરે ધમ્મમસ્સુણિન્તિ યસ્મા અહં પુબ્બે દહરા તરુણી એવ સુદ્ધવસના સુદ્ધવત્થનિવત્થા અલઙ્કતપ્પટિયત્તા સત્થુ સન્તિકે ધમ્મં અસ્સોસિં. તસ્સા મે અપ્પમત્તાય, સચ્ચાભિસમયો અહૂતિ યસ્મા ચ તસ્સા મે મય્હં યથાસુતં ધમ્મં પચ્ચવેક્ખિત્વા અપ્પમત્તાય ઉપટ્ઠિતસ્સતિયા સીલં અધિટ્ઠહિત્વા ભાવનં અનુયુઞ્જન્તિયાવ ચતુન્નં અરિયસચ્ચાનં અભિસમયો ‘‘ઇદં દુક્ખ’’ન્તિઆદિના (પટિ. મ. ૧.૩૨) પટિવેધો અહોસિ.

તતોહં સબ્બકામેસુ, ભુસં અરતિમજ્ઝગન્તિ તતો તેન કારણેન સત્થુ સન્તિકે ધમ્મસ્સ સુતત્તા સચ્ચાનઞ્ચ અભિસમિતત્તા મનુસ્સેસુ દિબ્બેસુ ચાતિ સબ્બેસુપિ કામેસુ ભુસં અતિવિય અરતિં ઉક્કણ્ઠિં અધિગચ્છિં. સક્કાયસ્મિં ઉપાદાનક્ખન્ધપઞ્ચકે, ભયં સપ્પટિભયભાવં ઞાણચક્ખુના દિસ્વા, નેક્ખમ્મમેવ પબ્બજ્જં નિબ્બાનમેવ, પીહયે પિહયામિ પત્થયામિ.

દાસકમ્મકરાનિ ચાતિ દાસે ચ કમ્મકારે ચ, લિઙ્ગવિપલ્લાસેન હેતં વુત્તં. ગામખેત્તાનીતિ ગામે ચ પુબ્બણ્ણાપરણ્ણવિરુહનક્ખેત્તાનિ ચ, ગામપરિયાપન્નાનિ વા ખેત્તાનિ. ફીતાનીતિ સમિદ્ધાનિ. રમણીયેતિ મનુઞ્ઞે. પમોદિતેતિ પમુદિતે, ભોગક્ખન્ધે હિત્વાતિ સમ્બન્ધો. સાપતેય્યન્તિ સન્તકં ધનં, મણિકનકરજતાદિપરિગ્ગહવત્થું. અનપ્પકન્તિ મહન્તં, પહાયાતિ યોજના. એવં સદ્ધાય નિક્ખમ્માતિ ‘‘હિત્વાનહં ઞાતિગણ’’ન્તિઆદિના વુત્તપ્પકારેન મહન્તં ઞાતિપરિવટ્ટં મહન્તઞ્ચ ભોગક્ખન્ધં પહાય કમ્મકમ્મફલાનિ રતનત્તયઞ્ચાતિ સદ્ધેય્યવત્થું સદ્ધાય સદ્દહિત્વા ઘરતો નિક્ખમ્મ, સદ્ધમ્મે સુપ્પવેદિતે સમ્માસમ્બુદ્ધેન સુટ્ઠુ પવેદિતે અરિયવિનયે અહં પબ્બજિતા.

એવં પબ્બજિતાય પન નેતં અસ્સ પતિરૂપં, યદિદં છડ્ડિતાનં કામાનં પચ્ચાગમનં. આકિઞ્ચઞ્ઞઞ્હિ પત્થયેતિ અહં અકિઞ્ચનભાવં અપરિગ્ગહભાવમેવ પત્થયામિ. યો જાતરૂપરજતં, છડ્ડેત્વા પુનરાગમેતિ યો પુગ્ગલો સુવણ્ણં રજતં અઞ્ઞમ્પિ વા કિઞ્ચિ ધનજાતં છડ્ડેત્વા પુન તં ગણ્હેય્ય, સો પણ્ડિતાનં અન્તરે કથં સીસં ઉક્ખિપેય્ય?

યસ્મા રજતં જાતરૂપં વા, ન બોધાય ન સન્તિયા ન મગ્ગઞાણાય ન નિબ્બાનાય હોતીતિ અત્થો. નેતં સમણસારુપ્પન્તિ એતં જાતરૂપરજતાદિપરિગ્ગહવત્થુ, તસ્સ વા પરિગ્ગણ્હનં સમણાનં સારુપ્પં ન હોતિ. તથા હિ વુત્તં ‘‘ન કપ્પતિ સમણાનં સક્યપુત્તિયાનં જાતરૂપરજત’’ન્તિઆદિ (ચૂળવ. ૪૪૬). ન એતં અરિયદ્ધનન્તિ એતં યથાવુત્તપરિગ્ગહવત્થુ સદ્ધાદિધનં વિય અરિયધમ્મમયમ્પિ ધનં ન હોતિ, ન અરિયભાવાવહતો. તેનાહ ‘‘લોભન’’ન્તિઆદિ.

તત્થ લોભનન્તિ લોભુપ્પાદનં. મદનન્તિ મદાવહં. મોહનન્તિ સમ્મોહજનનં. રજવડ્ઢનન્તિ રાગરજાદિસંવડ્ઢનં. યેન પરિગ્ગહિતં, તસ્સ આસઙ્કાવહત્તા સહ આસઙ્કાય વત્તતીતિ સાસઙ્કં, યેન પરિગ્ગહિતં, તસ્સ યતો કુતો આસઙ્કાવહન્તિ અત્થો. બહુઆયાસન્તિ સજ્જનરક્ખણાદિવસેન બહુપરિસ્સમં. નત્થિ ચેત્થ ધુવં ઠિતીતિ એતસ્મિં ધને ધુવભાવો ચ ઠિતિભાવો ચ નત્થિ, ચઞ્ચલમનવટ્ઠિતમેવાતિ અત્થો.

એત્થ રત્તા પમત્તા ચાતિ એતસ્મિં ધને રત્તા સઞ્જાતરાગા દસકુસલધમ્મેસુ સતિયા વિપ્પવાસેન પમત્તા. સંકિલિટ્ઠમના લોભાદિસંકિલેસેન સંકિલિટ્ઠચિત્તાવ નામ હોન્તિ. તતો ચ અઞ્ઞમઞ્ઞમ્હિ બ્યારુદ્ધા, પુથૂ કુબ્બન્તિ મેધગં અન્તમસો માતાપિ પુત્તેન, પુત્તોપિ માતરાતિ એવં અઞ્ઞમઞ્ઞં પટિરુદ્ધા હુત્વા પુથૂ સત્તા મેધગં કલહં કરોન્તિ. તેનાહ ભગવા – ‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, કામહેતુ કામનિદાનં કામાધિકરણં…પે… માતાપિ પુત્તેન વિવદતિ પુત્તોપિ માતરા વિવદતી’’તિઆદિ (મ. નિ. ૧.૧૬૮, ૧૭૮).

વધોતિ મરણં. બન્ધોતિ અદ્દુબન્ધનાદિબન્ધનં. પરિક્લેસોતિ હત્થચ્છેદાદિપરિકિલેસાપત્તિ. જાનીતિ ધનજાનિ ચેવ પરિવારજાનિ ચ. સોકપરિદ્દવોતિ સોકો ચ પરિદેવો ચ. અધિપન્નાનન્તિ અજ્ઝોસિતાનં. દિસ્સતે બ્યસનં બહુન્તિ યથાવુત્તવધબન્ધનાદિભેદં અવુત્તઞ્ચ દોમનસ્સુપાયાસાદિં દિટ્ઠધમ્મિકં સમ્પરાયિકઞ્ચ બહું બહુવિધં બ્યસનં અનત્થો કામેસુ દિસ્સતેવ.

તં મં ઞાતી અમિત્તાવ, કિં વો કામેસુ યુઞ્જથાતિ તાદિસં મં યથા કામેસુ વિરત્તં તુમ્હે ઞાતી ઞાતકા સમાના અનત્થકામા અમિત્તા વિય કિં કેન કારણેન કામેસુ યુઞ્જથ નિયોજેથ. જાનાથ મં પબ્બજિતં, કામેસુ ભયદસ્સિનિન્તિ કામે ભયતો પસ્સન્તિં પબ્બજિતં મં આજાનાથ, કિં એત્તકં તુમ્હેહિ અનઞ્ઞાતન્તિ અધિપ્પાયો.

ન હિરઞ્ઞસુવણ્ણેન, પરિક્ખીયન્તિ આસવાતિ કામાસવાદયો હિરઞ્ઞસુવણ્ણેન ન કદાચિ પરિક્ખયં ગચ્છન્તિ, અથ ખો તેહિ એવ પરિવડ્ઢન્તેવ. તેનાહ – ‘‘અમિત્તા વધકા કામા, સપત્તા સલ્લબન્ધના’’તિ. કામા હિ અહિતાવહત્તા મેત્તિયા અભાવેન અમિત્તા, મરણહેતુતાય ઉક્ખિત્તાસિકવધકસદિસત્તા વધકા, અનુબન્ધિત્વાપિ અનત્થાવહનતાય વેરાનુબન્ધસપત્તસદિસત્તા સપત્તા, રાગાદીનં સલ્લાનં બન્ધનતો સલ્લબન્ધના.

મુણ્ડન્તિ મુણ્ડિતકેસં. તત્થ તત્થ નન્તકાનિ ગહેત્વા સઙ્ઘાટિચીવરપારુપનેન સઙ્ઘાટિપારુતં.

ઉત્તિટ્ઠપિણ્ડોતિ વિવટદ્વારે ઘરે ઘરે પતિટ્ઠિત્વા લભનકપિણ્ડો. ઉઞ્છોતિ તદત્થં ઉઞ્છાચરિયા. અનગારૂપનિસ્સયોતિ અનગારાનં પબ્બજિતાનં ઉપગન્ત્વા નિસ્સિતબ્બતો ઉપનિસ્સયભૂતો જીવિતપરિક્ખારો. તઞ્હિ નિસ્સાય પબ્બજિતા જીવન્તિ.

વન્તાતિ છડ્ડિતા. મહેસીહીતિ બુદ્ધાદીહિ મહેસીહિ. ખેમટ્ઠાનેતિ કામયોગાદીહિ અનુપદ્દવટ્ઠાનભૂતે નિબ્બાને. તેતિ મહેસયો. અચલં સુખન્તિ નિબ્બાનસુખં પત્તા. તસ્મા તં પત્થેન્તેન કામા પરિચ્ચજિતબ્બાતિ અધિપ્પાયો.

માહં કામેહિ સંગચ્છિન્તિ અહં કદાચિપિ કામેહિ ન સમાગચ્છેય્યં. કસ્માતિ ચે આહ – ‘‘યેસુ તાણં ન વિજ્જતી’’તિઆદિ, યેસુ કામેસુ ઉપપરિક્ખિયમાનેસુ એકસ્મિમ્પિ અનત્થપરિત્તાણં નામ નત્થિ. અગ્ગિક્ખન્ધૂપમા મહાભિતાપટ્ઠેન. દુખા દુક્ખમટ્ઠેન.

પરિપન્થો એસ ભયો યદિદં કામા નામ અવિદિતવિપુલાનત્થાવહત્તા. સવિઘાતો ચિત્તવિઘાતકરત્તા. સકણ્ટકો વિનિવિજ્ઝનત્તા. ગેધો સુવિસમો ચેસોતિ ગિદ્ધિહેતુતાય ગેધો. સુટ્ઠુ વિસમો મહાપલિબોધો સો. દુરતિક્કમનટ્ઠેન મહન્તો. મોહનામુખો મુચ્છાપત્તિહેતુતો.

ઉપસગ્ગો ભીમરૂપોતિ અતિભિંસનકસભાવો, મહન્તો દેવતૂપસગ્ગો વિય અનત્થકાદિદુક્ખાવહનતો. સપ્પસિરૂપમા કામા સપ્પટિભયટ્ઠેન.

કામપઙ્કેન સત્તાતિ કામસઙ્ખાતેન પઙ્કેન સત્તા લગ્ગા.

દુગ્ગતિગમનં મગ્ગન્તિ નિરયાદિઅપાયગામિનં મગ્ગં. કામહેતુકન્તિ કામોપભોગહેતુકં. બહુન્તિ પાણાતિપાતાદિભેદેન બહુવિધં. રોગમાવહન્તિ રુજ્જનટ્ઠેન રોગસઙ્ખાતસ્સ દિટ્ઠધમ્મિકાદિભેદસ્સ દુક્ખસ્સ આવહનકં.

એવન્તિ ‘‘અમિત્તા વધકા’’તિઆદિના વુત્તપ્પકારેન. અમિત્તજનનાતિ અમિત્તભાવસ્સ નિબ્બત્તનકા. તાપનાતિ સન્તાપનકા, તપનીયાતિ અત્થો. સંકિલેસિકાતિ સંકિલેસાવહા. લોકામિસાતિ લોકે આમિસભૂતા. બન્ધનિયાતિ બન્ધભૂતેહિ સંયોજનેહિ વડ્ઢિતબ્બા, સંયોજનિયાતિ અત્થો. મરણબન્ધનાતિ ભવાદીસુ નિબ્બત્તિનિમિત્તતાય પવત્તકારણતો ચ મરણવિબન્ધના.

ઉમ્માદનાતિ વિપરિણામધમ્માનં વિયોગવસેન સોકુમ્માદકરા, વડ્ઢિયા વા ઉપરૂપરિમદાવહા. ઉલ્લપનાતિ ‘‘અહો સુખં અહો સુખ’’ન્તિ ઉદ્ધં ઉદ્ધં લપાપનકા. ‘‘ઉલ્લોલના’’તિપિ પાઠો, ભત્તપિણ્ડનિમિત્તં નઙ્ગુટ્ઠં ઉલ્લોલેન્તો સુનખો વિય આમિસહેતુ સત્તે ઉપરૂપરિલાલના, પરાભવાવઞ્ઞાતપાપનકાતિ અત્થો. ચિત્તપ્પમાથિનોતિ પરિળાહુપ્પાદનાદિના સમ્પતિ આયતિઞ્ચ ચિત્તસ્સ પમથનસીલા. ‘‘ચિત્તપ્પમદ્દિનો’’તિ વા પાઠો, સો એવત્થો. યે પન ‘‘ચિત્તપ્પમાદિનો’’તિ વદન્તિ, તેસં ચિત્તસ્સ પમાદાવહાતિ અત્થો. સંકિલેસાયાતિ વિબાધનાય ઉપતાપનાય વા. ખિપ્પં મારેન ઓડ્ડિતન્તિ કામા નામેતે મારેન ઓડ્ડિતં કુમિનન્તિ દટ્ઠબ્બા સત્તાનં અનત્થાવહનતો.

અનન્તાદીનવાતિ ‘‘લોભનં મદનઞ્ચેત’’ન્તિઆદિના, ‘‘ઇધ સીતસ્સ પુરક્ખતો ઉણ્હસ્સ પુરક્ખતો’’તિઆદિના (મ. નિ. ૧.૧૬૭) ચ દુક્ખક્ખન્ધસુત્તાદીસુ વુત્તનયેન અપરિયન્તાદીનવા બહુદોસા. બહુદુક્ખાતિ આપાયિકાદિબહુવિધદુક્ખાનુબન્ધા. મહાવિસાતિ કટુકાસય્હફલતાય હલાહલાદિમહાવિસસદિસા. અપ્પસ્સાદાતિ સત્થધારાગતમધુબિન્દુ વિય પરિત્તસ્સાદા. રણકરાતિ સારાગાદિસંવડ્ઢકા. સુક્કપક્ખવિસોસનાતિ સત્તાનં અનવજ્જકોટ્ઠાસસ્સ વિનાસકા.

સાહન્તિ સા અહં, હેટ્ઠા વુત્તનયેનેવ સત્થુ સન્તિકે ધમ્મં સુત્વા પટિલદ્ધસદ્ધા કામે પહાય પબ્બજિત્વા ઠિતાતિ અત્થો. એતાદિસન્તિ એવરૂપં વુત્તપ્પકારં. કત્વાતિ ઇતિ કત્વા, યથાવુત્તકારણેનાતિ અત્થો. ન તં પચ્ચાગમિસ્સામીતિ તં મયા પુબ્બે વન્તકામે પુન ન પરિભુઞ્જિસ્સામિ. નિબ્બાનાભિરતા સદાતિ યસ્મા પબ્બજિતકાલતો પટ્ઠાય સબ્બકાલં નિબ્બાનાભિરતા, તસ્મા ન તં પચ્ચાગમિસ્સામીતિ યોજના.

રણં તરિત્વા કામાનન્તિ કામાનં રણં તરિત્વા, તઞ્ચ મયા કાતબ્બં અરિયમગ્ગસંપહારં કત્વા. સીતિભાવાભિકઙ્ખિનીતિ સબ્બકિલેસદરથપરિળાહવૂપસમેન સીતિભાવસઙ્ખાતં અરહત્તં અભિકઙ્ખન્તી. સબ્બસંયોજનક્ખયેતિ સબ્બેસં સંયોજનાનં ખયભૂતે નિબ્બાને અભિરતા.

યેન તિણ્ણા મહેસિનોતિ યેન અરિયમગ્ગેન બુદ્ધાદયો મહેસિનો સંસારમહોઘં તિણ્ણા, અહમ્પિ તેહિ ગતમગ્ગં અનુગચ્છામિ, સીલાદિપટિપત્તિયા અનુપાપુણામીતિ અત્થો.

ધમ્મટ્ઠન્તિ અરિયફલધમ્મે ઠિતં. અનેજન્તિ પટિપ્પસ્સદ્ધ એજતાય અનેજન્તિ લદ્ધનામં અગ્ગફલં. ઉપસમ્પજ્જાતિ સમ્પાદેત્વા અગ્ગમગ્ગાધિગમેન અધિગન્ત્વા. ઝાયતીતિ તમેવ ફલજ્ઝાનં ઉપનિજ્ઝાયતિ.

અજ્જટ્ઠમી પબ્બજિતાતિ પબ્બજિતા હુત્વા પબ્બજિતતો પટ્ઠાય અજ્જ અટ્ઠમદિવસો, ઇતો અતીતે અટ્ઠમિયં પબ્બજિતાતિ અત્થો. સદ્ધાતિ સદ્ધાસમ્પન્ના. સદ્ધમ્મસોભનાતિ સદ્ધમ્માધિગમેન સોભના.

ભુજિસ્સાતિ દાસભાવસદિસાનં કિલેસાનં પહાનેન ભુજિસ્સા. કામચ્છન્દાદિઇણાપગમેન અણણા.

ઇમા કિર તિસ્સો ગાથા પબ્બજિત્વા અટ્ઠમે દિવસે અરહત્તં પત્વા અઞ્ઞતરસ્મિં રુક્ખમૂલે ફલસમાપત્તિં સમાપજ્જિત્વા નિસિન્નં થેરિં ભિક્ખૂનં દસ્સેત્વા પસંસન્તેન ભગવતા વુત્તા.

અથ સક્કો દેવાનમિન્દો તં પવત્તિં દિબ્બેન ચક્ખુના દિસ્વા ‘‘એવં સત્થારા પસંસીયમાના અયં થેરી યસ્મા દેવેહિ ચ પયિરુપાસિતબ્બા’’તિ તાવદેવ તાવતિંસેહિ દેવેહિ સદ્ધિં ઉપસઙ્કમિત્વા અભિવાદેત્વા અઞ્જલિં પગ્ગય્હ અટ્ઠાસિ. તં સન્ધાય સઙ્ગીતિકારેહિ વુત્તં –

‘‘તં સક્કો દેવસઙ્ઘેન, ઉપસઙ્કમ્મ ઇદ્ધિયા;

નમસ્સતિ ભૂતપતિ, સુભં કમ્મારધીતર’’ન્તિ.

તત્થ તીસુ કામભવેસુ ભૂતાનં સત્તાનં પતિ ઇસ્સરોતિ કત્વા ભૂતપતીતિ લદ્ધનામો સક્કો દેવરાજા દેવસઙ્ઘેન સદ્ધિં તં સુભં કમ્મારધીતરં અત્તનો દેવિદ્ધિયા ઉપસઙ્કમ્મ નમસ્સતિ, પઞ્ચપતિટ્ઠિતેન વન્દતીતિ અત્થો.

સુભાકમ્મારધીતુથેરીગાથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

વીસતિનિપાતવણ્ણના નિટ્ઠિતા.