૩. પુણ્ણાથેરીગાથાવણ્ણના

પુણ્ણે પૂરસ્સુ ધમ્મેહીતિ પુણ્ણાય નામ સિક્ખમાનાય ગાથા. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારા તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયં કુસલં ઉપચિનન્તી બુદ્ધસુઞ્ઞે લોકે ચન્દભાગાય નદિયા તીરે કિન્નરયોનિયં નિબ્બત્તા. એકદિવસં તત્થ અઞ્ઞતરં પચ્ચેકબુદ્ધં દિસ્વા પસન્નમાનસા નળમાલાય તં પૂજેત્વા અઞ્જલિં પગ્ગય્હ અટ્ઠાસિ. સા તેન પુઞ્ઞકમ્મેન સુગતીસુયેવ સંસરન્તી ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે સાવત્થિયં ગહપતિમહાસાલકુલે નિબ્બત્તિ. પુણ્ણાતિસ્સા નામં અહોસિ. સા ઉપનિસ્સયસમ્પન્નતાય વીસતિવસ્સાનિ વસમાના મહાપજાપતિગોતમિયા સન્તિકે ધમ્મં સુત્વા પટિલદ્ધસદ્ધા પબ્બજિત્વા સિક્ખમાના એવ હુત્વા વિપસ્સનં આરભિ. સત્થા તસ્સા ગન્ધકુટિયં નિસિન્નો એવ ઓભાસં વિસ્સજ્જેત્વા –

૩. ‘‘પુણ્ણે પૂરસ્સુ ધમ્મેહિ, ચન્દો પન્નરસેરિવ;

પરિપુણ્ણાય પઞ્ઞાય, તમોખન્ધં પદાલયા’’તિ. – ઇમં ગાથમાહ;

તત્થ પુણ્ણેતિ તસ્સા આલપનં. પૂરસ્સુ ધમ્મેહીતિ સત્તતિંસબોધિપક્ખિયધમ્મેહિ પરિપુણ્ણા હોહિ. ચન્દો પન્નરસેરિવાતિ ર-કારો પદસન્ધિકરો. પન્નરસે પુણ્ણમાસિયં સબ્બાહિ કલાહિ પરિપુણ્ણો ચન્દો વિય. પરિપુણ્ણાય પઞ્ઞાયાતિ સોળસન્નં કિચ્ચાનં પારિપૂરિયા પરિપુણ્ણાય અરહત્તમગ્ગપઞ્ઞાય. તમોખન્ધં પદાલયાતિ મોહક્ખન્ધં અનવસેસતો ભિન્દ સમુચ્છિન્દ. મોહક્ખન્ધપદાલનેન સહેવ સબ્બેપિ કિલેસા પદાલિતા હોન્તીતિ.

સા તં ગાથં સુત્વા વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા અરહત્તં પાપુણિ. તેન વુત્તં અપદાને (અપ. થેરી ૨.૧.૩૭-૪૫) –

‘‘ચન્દભાગાનદીતીરે, અહોસિં કિન્નરી તદા;

અદ્દસં વિરજં બુદ્ધં, સયમ્ભું અપરાજિતં.

‘‘પસન્નચિત્તા સુમના, વેદજાતા કતઞ્જલી;

નળમાલં ગહેત્વાન, સયમ્ભું અભિપૂજયિં.

‘‘તેન કમ્મેન સુકતેન, ચેતનાપણિધીહિ ચ;

જહિત્વા કિન્નરીદેહં, અગચ્છિં તિદસં ગતિં.

‘‘છત્તિંસદેવરાજૂનં, મહેસિત્તમકારયિં;

દસન્નં ચક્કવત્તીનં, મહેસિત્તમકારયિં;

સંવેજેત્વાન મે ચિત્તં, પબ્બજિં અનગારિયં.

‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં, ભવા સબ્બે સમૂહતા;

સબ્બાસવપરિક્ખીણા, નત્થિ દાનિ પુનબ્ભવો.

‘‘ચતુન્નવુતિતો કપ્પે, યં પુપ્ફમભિપૂજયિં;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, પુપ્ફપૂજાયિદં ફલં.

‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

અરહત્તં પન પત્વા સા થેરી તમેવ ગાથં ઉદાનેસિ. અયમેવ ચસ્સા અઞ્ઞાબ્યાકરણગાથા અહોસીતિ.

પુણ્ણાથેરીગાથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.