૮. ગૂથખાદકપેતવત્થુવણ્ણના

ગૂથકૂપતો ઉગ્ગન્ત્વાતિ ઇદં સત્થરિ જેતવને વિહરન્તે એકં ગૂથખાદકપેતં આરમ્ભ વુત્તં. સાવત્થિયા કિર અવિદૂરે અઞ્ઞતરસ્મિં ગામકે એકો કુટુમ્બિકો અત્તનો કુલૂપકં ભિક્ખું ઉદ્દિસ્સ વિહારં કારેસિ. તત્થ નાનાજનપદતો ભિક્ખૂ આગન્ત્વા પટિવસિંસુ. તે દિસ્વા મનુસ્સા પસન્નચિત્તા પણીતેન પચ્ચયેન ઉપટ્ઠહિંસુ. કુલૂપકો ભિક્ખુ તં અસહમાનો ઇસ્સાપકતો હુત્વા તેસં ભિક્ખૂનં દોસં વદન્તો કુટુમ્બિકં ઉજ્ઝાપેસિ. કુટુમ્બિકો તે ભિક્ખૂ કુલૂપકઞ્ચ પરિભવન્તો પરિભાસિ. અથ કુલૂપકો કાલં કત્વા તસ્મિંયેવ વિહારે વચ્ચકુટિયં પેતો હુત્વા નિબ્બત્તિ, કુટુમ્બિકો પન કાલં કત્વા તસ્સેવ ઉપરિ પેતો હુત્વા નિબ્બત્તિ. અથાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો તં દિસ્વા પુચ્છન્તો –

૭૬૬. ‘‘ગૂથકૂપતો ઉગ્ગન્ત્વા, કો ન દીનો પતિટ્ઠસિ;

નિસ્સંસયં પાપકમ્મન્તો, કિં નુ સદ્દહસે તુવ’’ન્તિ. –

ગાથમાહ. તં સુત્વા પેતો –

૭૬૭. ‘‘અહં ભદન્તે પેતોમ્હિ, દુગ્ગતો યમલોકિકો;

પાપકમ્મં કરિત્વાન, પેતલોકં ઇતો ગતો’’તિ. –

ગાથાય અત્તાનં આચિક્ખિ. અથ નં થેરો –

૭૬૮. ‘‘કિં નુ કાયેન વાચાય, મનસા દુક્કટં કતં;

કિસ્સકમ્મવિપાકેન, ઇદં દુક્ખં નિગચ્છસી’’તિ. –

ગાથાય તેન કતકમ્મં પુચ્છિ. સો પેતો –

૭૬૯. ‘‘અહુ આવાસિકો મય્હં, ઇસ્સુકી કુલમચ્છરી;

અજ્ઝાસિતો મય્હં ઘરે, કદરિયો પરિભાસકો.

૭૭૦. ‘‘તસ્સાહં વચનં સુત્વા, ભિક્ખવો પરિભાસિસં;

તસ્સકમ્મવિપાકેન, પેતલોકં ઇતો ગતો’’તિ. –

દ્વીહિ ગાથાહિ અત્તના કતકમ્મં કથેસિ.

૭૬૯. તત્થ અહુ આવાસિકો મય્હન્તિ મય્હં આવાસે મયા કતવિહારે એકો ભિક્ખુ આવાસિકો નિબદ્ધવસનકો અહોસિ. અજ્ઝાસિતો મય્હં ઘરેતિ કુલૂપકભાવેન મમ ગેહે તણ્હાભિનિવેસવસેન અભિનિવિટ્ઠો.

૭૭૦. તસ્સાતિ તસ્સ કુલૂપકભિક્ખુસ્સ. ભિક્ખવોતિ ભિક્ખૂ. પરિભાસિસન્તિ અક્કોસિં. પેતલોકં ઇતો ગતોતિ ઇમિના આકારેન પેતયોનિં ઉપગતો પેતભૂતો.

તં સુત્વા થેરો ઇતરસ્સ ગતિં પુચ્છન્તો –

૭૭૧. ‘‘અમિત્તો મિત્તવણ્ણેન, યો તે આસિ કુલૂપકો;

કાયસ્સ ભેદા દુપ્પઞ્ઞો, કિં નુ પેચ્ચ ગતિં ગતો’’તિ. –

ગાથમાહ. તત્થ મિત્તવણ્ણેનાતિ મિત્તપટિરૂપેન મિત્તપટિરૂપતાય.

પુન પેતો થેરસ્સ તમત્થં આચિક્ખન્તો –

૭૭૨. ‘‘તસ્સેવાહં પાપકમ્મસ્સ, સીસે તિટ્ઠામિ મત્થકે;

સો ચ પરવિસયં પત્તો, મમેવ પરિચારકો.

૭૭૩. ‘‘યં ભદન્તે હદન્તઞ્ઞે, એતં મે હોતિ ભોજનં;

અહઞ્ચ ખો યં હદામિ, એતં સો ઉપજીવતી’’તિ. – ગાથાદ્વયમાહ;

૭૭૨. તત્થ તસ્સેવાતિ તસ્સેવ મય્હં પુબ્બે કુલૂપકભિક્ખુભૂતસ્સ પેતસ્સ. પાપકમ્મસ્સાતિ પાપસમાચારસ્સ. સીસે તિટ્ઠામિ મત્થકેતિ સીસે તિટ્ઠામિ, તિટ્ઠન્તો ચ મત્થકે એવ તિટ્ઠામિ, ન સીસપ્પમાણે આકાસેતિ અત્થો. પરવિસયં પત્તોતિ મનુસ્સલોકં ઉપાદાય પરવિસયભૂતં પેત્તિવિસયં પત્તો. મમેવાતિ મય્હં એવ પરિચારકો અહોસીતિ વચનસેસો.

૭૭૩. યં ભદન્તે હદન્તઞ્ઞેતિ ભદન્તે, અય્ય મહામોગ્ગલાન, તસ્સં વચ્ચકુટિયં યં અઞ્ઞે ઉહદન્તિ વચ્ચં ઓસ્સજન્તિ. એતં મે હોતિ ભોજનન્તિ એતં વચ્ચં મય્હં દિવસે દિવસે ભોજનં હોતિ. યં હદામીતિ તં પન વચ્ચં ખાદિત્વા યમ્પહં વચ્ચં કરોમિ. એતં સો ઉપજીવતીતિ એતં મમ વચ્ચં સો કુલૂપકપેતો દિવસે દિવસે ખાદનવસેન ઉપજીવતિ, અત્તભાવં યાપેતીતિ અત્થો.

તેસુ કુટુમ્બિકો પેસલે ભિક્ખૂ ‘‘એવં આહારપરિભોગતો વરં તુમ્હાકં ગૂથખાદન’’ન્તિ અક્કોસિ. કુલૂપકો પન કુટુમ્બિકમ્પિ તથાવચને સમાદપેત્વા સયં તથા અક્કોસિ, તેનસ્સ તતોપિ પટિકુટ્ઠતરા જીવિકા અહોસિ. આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો તં પવત્તિં ભગવતો આરોચેસિ. ભગવા તમત્થં અટ્ઠુપ્પત્તિં કત્વા ઉપવાદે આદીનવં દસ્સેત્વા સમ્પત્તપરિસાય ધમ્મં દેસેસિ. સા દેસના મહાજનસ્સ સાત્થિકા અહોસીતિ.

ગૂથખાદકપેતવત્થુવણ્ણના નિટ્ઠિતા.