૫. પઠમએસનાસુત્તવણ્ણના

૫૪. પઞ્ચમે એસનાતિ ગવેસના પરિયેસના મગ્ગના. તા વિભાગતો દસ્સેતું ‘‘કામેસના’’તિઆદિ વુત્તં. તત્થ કામેસનાતિ કામાનં એસના, કામસઙ્ખાતા વા એસના કામેસના. વુત્તઞ્હેતં –

‘‘તત્થ કતમા કામેસના? યો કામેસુ કામચ્છન્દો, કામરાગો, કામનન્દી, કામસ્નેહો, કામપિપાસા, કામમુચ્છા, કામજ્ઝોસાનં, અયં વુચ્ચતિ કામેસના’’તિ (વિભ. ૯૧૯).

તસ્મા કામરાગો કામેસનાતિ વેદિતબ્બો. ભવેસનાયપિ એસેવ નયો. વુત્તમ્પિ ચેતં –

‘‘તત્થ કતમા ભવેસના? યો ભવેસુ ભવચ્છન્દો…પે… ભવજ્ઝોસાનં, અયં વુચ્ચતિ ભવેસના’’તિ (વિભ. ૯૧૯).

તસ્મા ભવેસનરાગો રૂપારૂપભવપત્થના ભવેસનાતિ વેદિતબ્બા. બ્રહ્મચરિયસ્સ એસના બ્રહ્મચરિયેસના. યથાહ –

‘‘તત્થ કતમા બ્રહ્મચરિયેસના? સસ્સતો લોકોતિ વા, અસસ્સતો લોકોતિ વા, અન્તવા લોકોતિ વા, અનન્તવા લોકોતિ વા, તં જીવં તં સરીરન્તિ વા, અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીરન્તિ વા, હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ વા, ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ વા, હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ વા, નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણાતિ વા, યા એવરૂપા દિટ્ઠિ દિટ્ઠિગતં દિટ્ઠિગહનં દિટ્ઠિકન્તારો દિટ્ઠિવિસૂકાયિકં દિટ્ઠિવિપ્ફન્દિતં દિટ્ઠિસઞ્ઞોજનં ગાહો પતિટ્ઠાહો અભિનિવેસો પરામાસો કુમ્મગ્ગો મિચ્છાપથો મિચ્છત્તં તિત્થાયતનં વિપરિયેસગ્ગાહો, અયં વુચ્ચતિ બ્રહ્મચરિયેસના’’તિ (વિભ. ૯૧૯).

તસ્મા દિટ્ઠિગતસમ્મતસ્સ બ્રહ્મચરિયસ્સ એસના દિટ્ઠિબ્રહ્મચરિયેસનાતિ વેદિતબ્બાતિ. એત્તાવતા રાગદિટ્ઠિયો એસનાતિ દસ્સિતા હોન્તિ. ન કેવલઞ્ચ રાગદિટ્ઠિયોવ એસના, તદેકટ્ઠં કમ્મમ્પિ. વુત્તમ્પિ ચેતં –

‘‘તત્થ કતમા કામેસના? કામરાગો તદેકટ્ઠં અકુસલં કાયકમ્મં વચીકમ્મં મનોકમ્મં, અયં વુચ્ચતિ કામેસના. તત્થ કતમા ભવેસના? ભવરાગો તદેકટ્ઠં અકુસલં કાયકમ્મં વચીકમ્મં મનોકમ્મં, અયં વુચ્ચતિ ભવેસના. તત્થ કતમા બ્રહ્મચરિયેસના? અન્તગ્ગાહિકા દિટ્ઠિ તદેકટ્ઠં અકુસલં કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, મનોકમ્મં, અયં વુચ્ચતિ બ્રહ્મચરિયેસના’’તિ (વિભ. ૯૧૯) –

એવમેતા તિસ્સો એસના વેદિતબ્બા.

ગાથાસુ સમ્ભવન્તિ એત્થ એસનાનં ઉપ્પત્તિહેતુભૂતા અવિજ્જાદયો તણ્હા ચાતિ સમ્ભવો, સમુદયોતિ અત્થો. યત્થ ચેતા નિરુજ્ઝન્તીતિ બ્રહ્મચરિયેસના પઠમમગ્ગેન નિરુજ્ઝતિ, કામેસના અનાગામિમગ્ગેન, ભવેસના અરહત્તમગ્ગેન નિરુજ્ઝતીતિ વેદિતબ્બં. સેસં વુત્તનયમેવ.

પઞ્ચમસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.