૩. મોહસુત્તવણ્ણના

૩. તતિયે મોહન્તિ અઞ્ઞાણં. તઞ્હિ દુક્ખે અઞ્ઞાણં, દુક્ખસમુદયે અઞ્ઞાણં, દુક્ખનિરોધે અઞ્ઞાણં, દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય અઞ્ઞાણન્તિઆદિના નયેન વિભાગેન અનેકપ્પભેદમ્પિ મુય્હન્તિ. તેન સયં વા મુય્હતિ મુય્હનમત્તમેવ વા તન્તિ મોહોતિ વુચ્ચતિ. સો ચિત્તસ્સ અન્ધભાવલક્ખણો, અઞ્ઞાણલક્ખણો વા, અસમ્પટિવેધરસો, આરમ્મણસભાવચ્છાદનરસો વા, અસમ્માપ્પટિપત્તિપચ્ચુપટ્ઠાનો, અન્ધકારપચ્ચુપટ્ઠાનો વા, અયોનિસોમનસિકારપદટ્ઠાનો, સબ્બાકુસલાનં મૂલન્તિ દટ્ઠબ્બો. ઇધાપિ પજહથાતિ પદસ્સ –

‘‘મૂળ્હો અત્થં ન જાનાતિ, મૂળ્હો ધમ્મં ન પસ્સતિ;

અન્ધતમં તદા હોતિ, યં મોહો સહતે નરં’’. (ઇતિવુ. ૮૮);

‘‘અનત્થજનનો મોહો…પે…. (ઇતિવુ. ૮૮);

‘‘અવિજ્જા, ભિક્ખવે, પુબ્બઙ્ગમા અકુસલાનં ધમ્માનં સમાપત્તિયા’’ (ઇતિવુ. ૪૦);

‘‘મોહસમ્બન્ધનો લોકો, ભબ્બરૂપોવ દિસ્સતિ’’; (ઉદા. ૭૦);

‘‘મોહો નિદાનં કમ્માનં સમુદયાય’’ (અ. નિ. ૩.૩૪);

‘‘મૂળ્હો ખો, બ્રાહ્મણ, મોહેન અભિભૂતો પરિયાદિન્નચિત્તો દિટ્ઠધમ્મિકમ્પિ ભયં વેરં પસવતિ, સમ્પરાયિકમ્પિ ભયં વેરં પસવતી’’તિ ચ –

આદિના નયેન ‘‘યો કોચિ ધમ્મો કામચ્છન્દાદિસંકિલેસધમ્મેહિ નિબ્બત્તેતબ્બો, અત્થતો સબ્બો સો મોહહેતુકો’’તિ ચ મોહે આદીનવં તપ્પટિપક્ખતો મોહપ્પહાને આનિસંસઞ્ચ પચ્ચવેક્ખિત્વા કામચ્છન્દાદિપ્પહાનક્કમેનેવ પુબ્બભાગે તદઙ્ગાદિવસેન મોહં પજહન્તા તતિયમગ્ગેન યથાવુત્તલોભદોસેકટ્ઠં મોહં સમુચ્છેદવસેન પજહથાતિ અત્થો દટ્ઠબ્બો. અનાગામિમગ્ગવજ્ઝો એવ હિ મોહો ઇધાધિપ્પેતોતિ. મૂળ્હાસેતિ કુસલાકુસલસાવજ્જાનવજ્જાદિભેદે અત્તનો હિતાહિતે સમ્મૂળ્હા. સેસં વુત્તનયમેવ.

તતિયસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.