૧૦. ખાણુકોણ્ડઞ્ઞત્થેરવત્થુ
યો ચ વસ્સસતં જીવેતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો ખાણુકોણ્ડઞ્ઞત્થેરં આરબ્ભ કથેસિ.
સો કિર થેરો સત્થુ સન્તિકે કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા અરઞ્ઞે વિહરન્તો અરહત્તં પત્વા ‘‘સત્થુ આરોચેસ્સામી’’તિ તતો આગચ્છન્તો અન્તરામગ્ગે કિલન્તો મગ્ગા ઓક્કમ્મ એકસ્મિં પિટ્ઠિપાસાણે નિસિન્નો ઝાનં સમાપજ્જિ. અથેકં ગામં વિલુમ્પિત્વા પઞ્ચસતા ચોરા અત્તનો બલાનુરૂપેન ભણ્ડિકં બન્ધિત્વા સીસેનાદાય ગચ્છન્તા દૂરં ગન્ત્વા કિલન્તરૂપા ‘‘દૂરં આગતામ્હ, ઇમસ્મિં પિટ્ઠિપાસાણે વિસ્સમિસ્સામા’’તિ મગ્ગા ઓક્કમ્મ પિટ્ઠિપાસાણસ્સ સન્તિકં ગન્ત્વા થેરં દિસ્વાપિ ‘‘ખાણુકો અય’’ન્તિ સઞ્ઞિનો અહેસું. અથેકો ચોરો થેરસ્સ સીસે ભણ્ડિકં ઠપેસિ, અપરોપિ તં નિસ્સાય ભણ્ડિકં ઠપેસિ. એવં પઞ્ચસતાપિ ચોરા પઞ્ચહિ ભણ્ડિકસતેહિ થેરં પરિક્ખિપિત્વા સયમ્પિ નિસિન્ના નિદ્દાયિત્વા અરુણુગ્ગમનકાલે પબુજ્ઝિત્વા અત્તનો અત્તનો ભણ્ડિકં ગણ્હન્તા થેરં દિસ્વા ‘‘અમનુસ્સો’’તિ સઞ્ઞાય પલાયિતું આરભિંસુ. અથ ને થેરો આહ – ‘‘મા ભાયિત્થ ઉપાસકા, પબ્બજિતો અહ’’ન્તિ. તે થેરસ્સ પાદમૂલે નિપજ્જિત્વા ‘‘ખમથ, ભન્તે, મયં ખાણુકસઞ્ઞિનો અહુમ્હા’’તિ થેરં ખમાપેત્વા ચોરજેટ્ઠકેન ‘‘અહં અય્યસ્સ સન્તિકે પબ્બજિસ્સામી’’તિ વુત્તે સેસા ‘‘મયમ્પિ પબ્બજિસ્સામા’’તિ વત્વા સબ્બેપિ એકચ્છન્દા હુત્વા થેરં પબ્બજ્જં યાચિંસુ. થેરો સંકિચ્ચસામણેરો વિય સબ્બેપિ તે પબ્બાજેસિ. તતો પટ્ઠાય ખાણુકોણ્ડઞ્ઞોતિ પઞ્ઞાયિ. સો તેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં સત્થુ સન્તિકં ગન્ત્વા સત્થારા ‘‘કિં, કોણ્ડઞ્ઞ, અન્તેવાસિકા તે લદ્ધા’’તિ વુત્તે તં પવત્તિં આરોચેસિ. સત્થા ‘‘એવં કિર, ભિક્ખવે’’તિ પુચ્છિત્વા, ‘‘આમ, ભન્તે, ન નો અઞ્ઞસ્સ એવરૂપો આનુભાવો દિટ્ઠપુબ્બો, તેનમ્હા પબ્બજિતા’’તિ વુત્તે, ‘‘ભિક્ખવે, એવરૂપે દુપ્પઞ્ઞકમ્મે પતિટ્ઠાય વસ્સસતં જીવનતો ઇદાનિ વો પઞ્ઞાસમ્પદાય વત્તમાનાનં એકાહમ્પિ જીવિતં સેય્યો’’તિ વત્વા અનુસન્ધિં ઘટેત્વા ધમ્મં દેસેન્તો ઇમં ગાથમાહ –
૧૧૧. ‘‘યો ચ વસ્સસતં જીવે, દુપ્પઞ્ઞો અસમાહિતો;
એકાહં જીવિતં સેય્યો, પઞ્ઞવન્તસ્સ ઝાયિનો’’તિ.
તત્થ દુપ્પઞ્ઞો નિપ્પઞ્ઞો. પઞ્ઞવન્તસ્સાતિ સપ્પઞ્ઞસ્સ. સેસં પુરિમસદિસમેવાતિ.
દેસનાવસાને પઞ્ચસતાપિ તે ભિક્ખૂ સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પાપુણિંસુ. સમ્પત્તમહાજનસ્સાપિ સાત્થિકા ધમ્મદેસના અહોસીતિ.
ખાણુકોણ્ડઞ્ઞત્થેરવત્થુ દસમં.