૪. ગણ્ઠિભેદકચોરવત્થુ

યો બાલોતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો ગણ્ઠિભેદકચોરે આરબ્ભ કથેસિ.

તે કિર દ્વે સહાયકા ધમ્મસ્સવનત્થાય ગચ્છન્તેન મહાજનેન સદ્ધિં જેતવનં ગન્ત્વા એકો ધમ્મકથં અસ્સોસિ, એકો અત્તનો ગય્હૂપગં ઓલોકેસિ. તેસુ એકો ધમ્મં સુણમાનો સોતાપત્તિફલં પાપુણિ, ઇતરો એકસ્સ દુસ્સન્તે બદ્ધં પઞ્ચમાસકમત્તં લભિ. તસ્સ તં ગેહે પાકભત્તં જાતં, ઇતરસ્સ ગેહે ન પચ્ચતિ. અથ નં સહાયકચોરો અત્તનો ભરિયાય સદ્ધિં ઉપ્પણ્ડયમાનો ‘‘ત્વં અતિપણ્ડિતતાય અત્તનો ગેહે પાકભત્તમૂલમ્પિ ન નિપ્ફાદેસી’’તિ આહ. ઇતરો પન ‘‘બાલભાવેનેવ વતાયં અત્તનો પણ્ડિતભાવં મઞ્ઞતી’’તિ તં પવત્તિં સત્થુ આરોચેતું ઞાતીહિ સદ્ધિં જેતવનં ગન્ત્વા આરોચેસિ. સત્થા તસ્સ ધમ્મં દેસેન્તો ઇમં ગાથમાહ –

૬૩. ‘‘યો બાલો મઞ્ઞતિ બાલ્યં, પણ્ડિતો વાપિ તેન સો;

બાલો ચ પણ્ડિતમાની, સ વે ‘બાલો’તિ વુચ્ચતી’’તિ.

તત્થ યો બાલોતિ યો અન્ધબાલો અપણ્ડિતો સમાનો ‘‘બાલો અહ’’ન્તિ અત્તનો બાલ્યં બાલભાવં મઞ્ઞતિ જાનાતિ. તેન સોતિ તેન કારણેન સો પુગ્ગલો પણ્ડિતો વાપિ હોતિ પણ્ડિતસદિસો વા. સો હિ ‘‘બાલો અહ’’ન્તિ જાનમાનો અઞ્ઞં પણ્ડિતં ઉપસઙ્કમન્તો પયિરુપાસન્તો તેન પણ્ડિતભાવત્થાય ઓવદિયમાનો અનુસાસિયમાનો તં ઓવાદં ગણ્હિત્વા પણ્ડિતો વા હોતિ પણ્ડિતતરો વા. સ વે બાલોતિ યો ચ બાલો સમાનો ‘‘કો અઞ્ઞો મયા સદિસો બહુસ્સુતો વા ધમ્મકથિકો વા વિનયધરો વા ધુતઙ્ગધરો વા અત્થી’’તિ એવં પણ્ડિતમાની હોતિ. સો અઞ્ઞં પણ્ડિતં અનુપસઙ્કમન્તો અપયિરુપાસન્તો નેવ પરિયત્તિં ઉગ્ગણ્હાતિ, ન પટિપત્તિં પૂરેતિ, એકન્તબાલભાવમેવ પાપુણાતિ. સો ગણ્ઠિભેદકચોરો વિય. તેન વુત્તં ‘‘સ વે ‘બાલો’તિ વુચ્ચતી’’તિ.

દેસનાપરિયોસાને ઇતરસ્સ ઞાતકેહિ સદ્ધિં મહાજનો સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણીતિ.

ગણ્ઠિભેદકચોરવત્થુ ચતુત્થં.