૬. પમત્તાપમત્તદ્વેસહાયકવત્થુ

અપ્પમત્તો પમત્તેસૂતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો દ્વે સહાયકે ભિક્ખૂ આરબ્ભ કથેસિ.

તે કિર સત્થુ સન્તિકે કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા આરઞ્ઞકવિહારં પવિસિંસુ. તેસુ એકો કિર કાલસ્સેવ દારૂનિ આહરિત્વા અઙ્ગારકપલ્લં સજ્જેત્વા દહરસામણેરેહિ સદ્ધિં સલ્લપન્તો પઠમયામં વિસિબ્બમાનો નિસીદતિ. એકો અપ્પમત્તો સમણધમ્મં કરોન્તો ઇતરં ઓવદતિ, ‘‘આવુસો, મા એવં કરિ, પમત્તસ્સ હિ ચત્તારો અપાયા સકઘરસદિસા. બુદ્ધા નામ સાઠેય્યેન આરાધેતું ન સક્કા’’તિ સો તસ્સોવાદં ન સુણાતિ. ઇતરો ‘‘નાયં વચનક્ખમો’’તિ તં અવત્વા અપ્પમત્તોવ સમણધમ્મમકાસિ. અલસત્થેરોપિ પઠમયામે વિસિબ્બેત્વા ઇતરસ્સ ચઙ્કમિત્વા ગબ્ભં પવિટ્ઠકાલે પવિસિત્વા, ‘‘મહાકુસીત, ત્વં નિપજ્જિત્વા સયનત્થાય અરઞ્ઞં પવિટ્ઠોસિ, કિં બુદ્ધાનં સન્તિકે કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા ઉટ્ઠાય સમણધમ્મં કાતું વટ્ટતી’’તિ વત્વા અત્તનો વસનટ્ઠાનં પવિસિત્વા નિપજ્જિત્વા સુપતિ. ઇતરોપિ મજ્ઝિમયામે વિસ્સમિત્વા પચ્છિમયામે પચ્ચુટ્ઠાય સમણધમ્મં કરોતિ. સો એવં અપ્પમત્તો વિહરન્તો ન ચિરસ્સેવ સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પાપુણિ. ઇતરો પમાદેનેવ કાલં વીતિનામેસિ. તે વુટ્ઠવસ્સા સત્થુ સન્તિકં ગન્ત્વા સત્થારં વન્દિત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. સત્થા તેહિ સદ્ધિં પટિસન્થારં કત્વા, ‘‘કચ્ચિ, ભિક્ખવે, અપ્પમત્તા સમણધમ્મં કરિત્થ, કચ્ચિ વો પબ્બજિતકિચ્ચં મત્થકં પત્ત’’ન્તિ પુચ્છિ. પઠમં પમત્તો ભિક્ખુ આહ – ‘‘કુતો, ભન્તે, એતસ્સ અપ્પમાદો, ગતકાલતો પટ્ઠાય નિપજ્જિત્વા નિદ્દાયન્તો કાલં વીતિનામેસી’’તિ. ‘‘ત્વં પન ભિક્ખૂ’’તિ. ‘‘અહં, ભન્તે, કાલસ્સેવ દારૂનિ આહરિત્વા અઙ્ગારકપલ્લં સજ્જેત્વા પઠમયામે વિસિબ્બેન્તો નિસીદિત્વા અનિદ્દાયન્તોવ કાલં વીતિનામેસિ’’ન્તિ. અથ નં સત્થા ‘‘ત્વં પમત્તો કાલં વીતિનામેત્વા ‘અપ્પમત્તોમ્હી’તિ વદસિ, અપ્પમત્તં પન પમત્તં કરોસી’’તિ આહ. પુન પમાદે દોસે, અપ્પમાદે આનિસંસે પકાસેતું, ‘‘ત્વં મમ પુત્તસ્સ સન્તિકે જવચ્છિન્નો દુબ્બલસ્સો વિય, એસ પન તવ સન્તિકે સીઘજવસ્સો વિયા’’તિ વત્વા ઇમં ગાથમાહ –

૨૯. ‘‘અપ્પમત્તો પમત્તેસુ, સુત્તેસુ બહુજાગરો;

અબલસ્સંવ સીઘસ્સો, હિત્વા યાતિ સુમેધસો’’તિ.

તત્થ અપ્પમત્તોતિ સતિવેપુલ્લપ્પત્તતાય અપ્પમાદસમ્પન્ને ખીણાસવો. પમત્તેસૂતિ સતિવોસગ્ગે ઠિતેસુ સત્તેસુ. સુત્તેસૂતિ સતિજાગરિયાભાવેન સબ્બિરિયાપથેસુ નિદ્દાયન્તેસુ. બહુજાગરોતિ મહન્તે સતિવેપુલ્લે જાગરિયે ઠિતો. અબલસ્સંવાતિ કુણ્ઠપાદં છિન્નજવં દુબ્બલસ્સં સીઘજવો સિન્ધવાજાનીયો વિય. સુમેધસોતિ ઉત્તમપઞ્ઞો. તથારૂપં પુગ્ગલં આગમેનપિ અધિગમેનપિ હિત્વા યાતિ. મન્દપઞ્ઞસ્મિઞ્હિ એકં સુત્તં ગહેતું વાયમન્તેયેવ સુમેધસો એકં વગ્ગં ગણ્હાતિ, એવં તાવ આગમેન હિત્વા યાતિ. મન્દપઞ્ઞે પન રત્તિટ્ઠાનદિવાટ્ઠાનાનિ કાતું વાયમન્તેયેવ કમ્મટ્ઠાનં ઉગ્ગહેત્વા સજ્ઝાયન્તેયેવ ચ સુમેધસો પુબ્બભાગેપિ પરેન કતં રત્તિટ્ઠાનં વા દિવાટ્ઠાનં વા પવિસિત્વા કમ્મટ્ઠાનં સમ્મસન્તો સબ્બકિલેસે ખેપેત્વા નેવ લોકુત્તરધમ્મે હત્થગતે કરોતિ, એવં અધિગમેનપિ હિત્વા યાતિ. વટ્ટે પન નં હિત્વા છડ્ડેત્વા વટ્ટતો નિસ્સરન્તો યાતિયેવાતિ.

ગાથાપરિયોસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસૂતિ.

પમત્તાપમત્તદ્વેસહાયકવત્થુ છટ્ઠં.