૫. મહાકસ્સપત્થેરવત્થુ

પમાદં અપ્પમાદેનાતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો મહાકસ્સપત્થેરં આરબ્ભ કથેસિ.

એકસ્મિઞ્હિ દિવસે થેરો પિપ્ફલિગુહાયં વિહરન્તો રાજગહે પિણ્ડાય ચરિત્વા પચ્છાભત્તં પિણ્ડપાતપટિક્કન્તો આલોકં વડ્ઢેત્વા પમત્તે ચ અપ્પમત્તે ચ ઉદકપથવીપબ્બતાદીસુ ચવનકે ઉપપજ્જનકે ચ સત્તે દિબ્બેન ચક્ખુના ઓલોકેન્તો નિસીદિ. સત્થા જેતવને નિસિન્નકોવ ‘‘કેન નુ ખો વિહારેન અજ્જ મમ પુત્તો કસ્સપો વિહરતી’’તિ દિબ્બેન ચક્ખુના ઉપધારેન્તો ‘‘સત્તાનં ચુતૂપપાતં ઓલોકેન્તો વિહરતી’’તિ ઞત્વા ‘‘સત્તાનં ચુતૂપપાતો નામ બુદ્ધઞાણેનપિ અપરિચ્છિન્નો, માતુકુચ્છિયં પટિસન્ધિં ગહેત્વા માતાપિતરો અજાનાપેત્વા ચવનસત્તાનં પરિચ્છેદો કાતું ન સક્કા, તે જાનિતું તવ અવિસયો, કસ્સપ, અપ્પમત્તકો તવ વિસયો, સબ્બસો પન ચવન્તે ચ ઉપપજ્જન્તે ચ જાનિતું પસ્સિતું બુદ્ધાનમેવ વિસયો’’તિ વત્વા ઓભાસં ફરિત્વા સમ્મુખે નિસિન્નો વિય હુત્વા ઇમં ગાથમાહ –

૨૮. ‘‘પમાદં અપ્પમાદેન, યદા નુદતિ પણ્ડિતો;

પઞ્ઞાપાસાદમારુય્હ, અસોકો સોકિનિં પજં;

પબ્બતટ્ઠોવ ભૂમટ્ઠે, ધીરો બાલે અવેક્ખતી’’તિ.

તત્થ નુદતીતિ યથા નામ પોક્ખરણિં પવિસન્તં નવોદકં પુરાણોદકં ખોભેત્વા તસ્સોકાસં અદત્વા તં અત્તનો મત્થકમત્થકેન પલાયન્તં નુદતિ નીહરતિ, એવમેવ પણ્ડિતો અપ્પમાદલક્ખણં બ્રૂહેન્તો પમાદસ્સોકાસં અદત્વા યદા અપ્પમાદવેગેન તં નુદતિ નીહરતિ, અથ સો પનુન્નપમાદો અચ્ચુગ્ગતત્થેન પરિસુદ્ધં દિબ્બચક્ખુસઙ્ખાતં પઞ્ઞાપાસાદં તસ્સ અનુચ્છવિકં પટિપદં પૂરેન્તો તાય પટિપદાય નિસ્સેણિયા પાસાદં વિય આરુય્હ પહીનસોકસલ્લતાય અસોકો, અપ્પહીનસોકસલ્લતાય સોકિનિં પજં સત્તનિકાયં ચવમાનઞ્ચેવ ઉપપજ્જમાનઞ્ચ દિબ્બચક્ખુના અવેક્ખતિ પસ્સતિ. યથા કિં? પબ્બતટ્ઠોવ ભૂમટ્ઠેતિ પબ્બતમુદ્ધનિ ઠિતો ભૂમિયં ઠિતે, ઉપરિપાસાદે વા પન ઠિતો પાસાદપરિવેણે ઠિતે અકિચ્છેન અવેક્ખતિ, તથા સોપિ ધીરો પણ્ડિતો મહાખીણાસવો અસમુચ્છિન્નવટ્ટબીજે બાલે ચવન્તે ચ ઉપપજ્જન્તે ચ અકિચ્છેન અવેક્ખતીતિ.

ગાથાપરિયોસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ સચ્છિકરિંસૂતિ.

મહાકસ્સપત્થેરવત્થુ પઞ્ચમં.